Prawnicy z Olsztyna kontra niemieckie media. Złożyli kasację do SN w sprawie „polskich obozów zagłady”

Strona głównaOlsztynPrawnicy z Olsztyna kontra niemieckie...

"To nie jest spór o jedno zdanie w gazecie". Sprawa ma znaczenie precedensowe.

Były 100-letni więzień Auschwitz Stanisław Zalewski wygrał odszkodowanie, ale wciąż walczy o przeprosiny. Do Sądu Najwyższego trafiła kasacja w sprawie sformułowania „polskie obozy zagłady”.

Ma ponad 100 lat, na przedramieniu wytatuowany numer i pamięć, której nie da się wymazać. Jako były więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz całe życie niesie ciężar historii, która dla niego nigdy się nie skończyła. Dziś po raz kolejny staje do walki. Nie o siebie, lecz o elementarne poczucie godności, prawdę historyczną i prawo do obrony dobrego imienia przed sądem we własnym kraju. I o zadośćuczynienie. Nie godzi się na to, by niemieckie media bezkarnie fałszowały historię, a polski sąd odmawiał mu prawa do dochodzenia ochrony jego dóbr osobistych.

Kasacja przeciwko niemieckiemu wydawcy

Do Sądu Najwyższego trafiła kolejna skarga kasacyjna wniesiona w imieniu Stanisława Zalewskiego – byłego więźnia niemieckiego obozu koncentracyjnego – przeciwko niemieckiemu wydawcy Mittelbayerischer Verlag KG. Skargę sporządzili i wnieśli pełnomocnicy z Kancelarii Radców Prawnych „Lech Obara i Współpracownicy” z Olsztyna.

Sprawa dotyczy publikacji prasowej, w której określono obóz zagłady w Treblince „polskim obozem zagłady”. Zdaniem powoda – to kłamstwo narusza jego dobra osobiste – godność oraz tożsamość narodową. Zwłaszcza w kontekście jego osobistych doświadczeń jako więźnia niemieckiego obozu koncentracyjnego. W pozwie domagał się m.in. przeprosin oraz zadośćuczynienia pieniężnego.

Spór o jurysdykcję polskich sądów

Postępowanie, które trwa od 2017 r., nie wkroczyło nawet w fazę merytorycznego rozpoznania. Przeszło przez wszystkie instancje. Wciąż rozstrzygana jest kwestia, czy polski sąd może wydać wyrok o ochronę dóbr osobistych, gdzie pozwany jest niemiecki wydawca.

Olsztyn w skrócie. Na Twój e-mail.

Wybieramy najważniejsze wiadomości z Olsztyna. Możesz wypisać się w każdej chwili. Polityka prywatności.

Sąd Okręgowy w Warszawie początkowo uznał, że polskie sądy mają jurysdykcję do rozpoznania sprawy. Tak jak uznały sądy we wcześniejszych sprawach przeciwko ZDF, Die Welt i Focus Online. Jednak tym razem Sąd Apelacyjny powziął wątpliwości co do zakresu tej jurysdykcji. I w tej sprawie – ku zaskoczeniu – skierował pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Po wyroku TSUE oraz uchyleniu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, sprawa wróciła do Sądu Apelacyjnego. SA pozytywnie rozstrzygnął sprawę roszczeń materialnych, tj. zadośćuczynienia finansowego dla Związku Byłych Więźniów Obozów Zagłady, którego Prezesem Honorowym jest Stanisław Zalewski. Odrzucił jednak pozew w części dotyczącej przeprosin i zakazania dalszych naruszeń.

Uznał, że jedynie roszczenie o świadczenie pieniężne może być dochodzone przed polskim sądem. Sąd Apelacyjny argumentował, że żądanie nakazania zaniechania dalszych naruszeń jest „roszczeniem niepodzielnym”. Takie roszczenie – wg orzecznictwa TSUE – może być dochodzone w tym wypadku jedynie przed sądem właściwym dla siedziby wydawcy. Podobnie, żądanie nakazania opublikowania przeprosin na stronie internetowej pozwanego należy uznać za „niepodzielne” i wkraczające poza granice kognicji sądu polskiego.

Pełnomocnicy z Olsztyna wskazują na błąd sądu

Zdaniem powoda i jego pełnomocników – Sąd Apelacyjny błędnie odrzucił pozew w części dotyczącej przeprosin. Wadliwie uznał, że polski sąd nie ma kompetencji do rozpoznania tego roszczenia.

W skardze kasacyjnej pełnomocnicy Stanisława Zalewskiego argumentują, że polski sąd ma prawo badać naruszenie dóbr osobistych, które wywołało skutki na terytorium Polski. Nawet jeśli publikacja pochodzi od zagranicznego wydawcy. Zdaniem pełnomocników roszczenie o przeprosiny nie musi mieć charakteru „globalnego”. Sąd może dostosować jego treść, formę i sposób publikacji do zakresu swojej jurysdykcji. Ograniczając je do skutków naruszenia w Polsce.

Sąd nie jest bezwzględnie związany sposobem sformułowania przeprosin zaproponowanym w pozwie. Może je zmodyfikować tak, aby były proporcjonalne i zgodne z prawem. Odmowa rozpoznania roszczenia o przeprosiny prowadzi do faktycznego pozbawienia powoda ochrony jego godności i tożsamości narodowej.

„To nie jest spór o jedno zdanie w gazecie. To walka o to, czy ofiara niemieckiego obozu koncentracyjnego może w Polsce domagać się elementarnego szacunku dla prawdy historycznej i własnej godności” – wskazują pełnomocnicy.

Sprawa może mieć charakter precedensowy

Pełnomocnicy podkreślają, że sprawa ma znaczenie precedensowe. Dotyczy potencjalnych przypadków, w których Polacy dotknięci fałszowaniem historii przez zagraniczne media powinni mieć realny dostęp do ochrony sądowej przed polskimi sądami.

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego może wyznaczyć standard ochrony dóbr osobistych w sprawach dotyczących tożsamości narodowej i odpowiedzialności zagranicznych wydawców za publikacje dostępne w Polsce.

Co istotne, nie jest to jedynie tendencja „lokalna”, wynikająca z polskiej specyfiki. Już orzeczenia ETPCz w sprawie Lewit vs. Austria, Aksu vs. Turcja czy Pernicek vs. Szwajcaria pokazują jasno, że kwestia tożsamości narodowej zaczyna nabierać znaczenia również w innych państwach.

Jak oceniasz potrzebę ochrony dobrego imienia w mediach?
Wczytuję wyniki…

Tym żyje Olsztyn

1 Komentarz
Najlepsze
Najnowsze Najstarsze

Badania dla mężczyzn za 29 zł. Specjalna akcja Miejskiego Szpitala w Olsztynie

Panowie, czas na badania. Szpital Miejski w Olsztynie zachęca do zadbania o zdrowie.

VAV Synergy: jak technologie zmieniają proces poszukiwania pracy w Europie i sprawiają, że staje się on bardziej przejrzysty

Jak usługi cyfrowe zmieniają rynek pracy w Europie i dlaczego przejrzyste oferty pracy oraz jasne warunki stają się nowym standardem w rekrutacji.

Nowości w jednej z najbardziej znanych restauracji w Olsztynie. Goście mogą być zaskoczeni

Nowe menu w słynnej olsztyńskiej restauracji. Co trafiło na talerze?

Warmia i Mazury w sieci: jak chronić dane osobowe w codziennym życiu cyfrowym

Warmia i Mazury kojarzą się przede wszystkim z jeziorami, lasami i mniejszymi miejscowościami, ale region ma również coraz bardziej widoczny wymiar cyfrowy.

Jak wybrać sprzęt podwieszany do integracji sensorycznej

Wybór odpowiedniego sprzętu podwieszanego do integracji sensorycznej jest kluczowym elementem wspierania terapii i rozwoju.

Swarzędz zmienia się każdego dnia. Sprawdź, gdzie znaleźć informacje o życiu miasta i gminy

Życie lokalnej społeczności to znacznie więcej niż wydarzenia organizowane w centrum miasta.

Budowa domu pod Olsztynem – działka, formalności i wybór technologii

Budowa domu pod Olsztynem kusi połączeniem dwóch światów.

Mycie okien wodą demineralizowaną. Dlaczego ta metoda daje tak dobre efekty i nie pozostawia smug?

Czyste szyby bez zacieków, smug i konieczności wycierania ich do sucha? Takie efekty można uzyskać dzięki zastosowaniu odpowiednio oczyszczonej wody.

Gdzie kupić ziemię ogrodową? Jeden sposób pozwala uniknąć dźwigania ciężkich worków

Przygotowanie ogrodu do nowego sezonu często wiąże się z koniecznością zakupu dużej ilości podłoża.

Cyprysik w doniczce na święta wygląda jak mała choinka. Uważaj na ten błąd, bo szybko uschnie

Niewielkie drzewko iglaste o regularnym, stożkowatym pokroju może z powodzeniem zastąpić tradycyjną choinkę.

Olsztyńskie kamienice z piecykami gazowymi: o czym pamiętać zimą

Stare mieszkanie w kamienicy ma swój urok: wysokie sufity, grube mury i gazowy piecyk w łazience albo w kuchni.

Jakie znicze bożonarodzeniowe wybrać, żeby przetrwały grudniową pogodę?

Najlepiej postawić na ciężkie, szklane kapliczki o wysokości powyżej 30 centymetrów oraz wkłady olejowe lub LED, które wytrzymają warmińskie mrozy.

Stolik kawowy wcale nie musi być zwyczajny! Oto najciekawsze rozwiązania

Stolik kawowy wcale nie musi być zwyczajny!

Szafki szkolne metalowe – jak wybrać model do szkoły?

Dobre szafki szkolne metalowe są wykonane z ocynkowanej stali malowanej proszkowo, mają drzwi wzmocnione od środka i wentylowany korpus.

Domowa uprawa kiełków zimą: które gatunki wybrać na początek (rzodkiewka, lucerna, fasola mung, soczewica), jak je płukać i przechowywać

Zimą, gdy dostęp do świeżych warzyw z własnego ogródka jest ograniczony, warto pomyśleć o domowej uprawie kiełków.