Ma 101 lat i od dziewięciu lat walczy w sądzie. Teraz nastąpił przełom w jego sprawie

Strona głównaOlsztynMa 101 lat i od...

101-letni Stanisław Zalewski doczekał się ważnej decyzji. To może przyspieszyć jego sprawę.

Sąd Najwyższy zapowiada rozpoznanie poza kolejnością sprawy 101-letniego Stanisława Zalewskiego, byłego więźnia niemieckich obozów koncentracyjnych, który od lat walczy o ochronę swoich dóbr osobistych. Poseł Stanisław Gorczyca z Koalicji Obywatelskiej od początku obecnej kadencji parlamentu konsekwentnie wspiera Stowarzyszenie Patria Nostra w walce o prawa 101-letniego Stanisława Zalewskiego, byłego więźnia niemieckich obozów koncentracyjnych. W tej sprawie podejmował interwencje, kierował interpelacje i zapytania parlamentarne, zabiegając o skuteczną ochronę prawną i zakończenie wieloletniego postępowania. Ostatnio ponownie zwrócił się do Sądu Najwyższego, apelując o pilne działania. Niezależnie od niego interwencję podjął również poseł Artur Chojecki z PiS.

Prezes Sądu Najwyższego kierująca pracą Izby Cywilnej, sędzia Joanna Misztal-Konecka, napisała w odpowiedzi na interpelacje:

„(…) uprzejmie informuję, że na podstawie zarządzenia Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Cywilnej z 20 października 2026 r. sprawa I CSK 1805/26 zostanie rozpoznana poza kolejnością wpływu”.

To ważna decyzja, która daje szansę na sprawniejsze rozpatrzenie sprawy Stanisława Zalewskiego. Nie przesądza jednak ani o terminie posiedzenia, ani o treści przyszłego rozstrzygnięcia.

Sprawa, w której czas ma znaczenie

Stanisław Zalewski, były więzień niemieckich obozów Auschwitz, Mauthausen i Gusen, od 2017 r. dochodzi ochrony dóbr osobistych w związku z użyciem przez niemieckie media określenia „polski obóz zagłady” w odniesieniu do Treblinki.

Olsztyn w skrócie. Na Twój e-mail.

Wybieramy najważniejsze wiadomości z Olsztyna. Możesz wypisać się w każdej chwili. Polityka prywatności.

Sprawa trafia do Sądu Okręgowego w Warszawie (sygn. I C 88/18). Sąd ten – jak wszystkie sądy dotychczas – przyjmuje, że to polskie sądy mają jurysdykcję do rozpoznania w pełnym zakresie spraw przeciwko niemieckim wydawcom. Tak o przeprosiny (zadośćuczynienie moralne) jak i o kwotę pieniężną (zadośćuczynienie materialne). Sprawa trafia do drugiej instancji. Sąd Apelacyjny w Warszawie nie przechodzi do rozpoznania meritum sprawy. Sędzia powzięła bowiem wątpliwość – której wcześniej nie miały żadne inne inne sądy, nawet niemieckie – czy to polski sąd, czy może raczej niemiecki jest tu właściwy do rozstrzygania sprawy o kłamstwo „polskich obozów”.

W październiku 2019 r. kieruje pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W czerwcu 2021 TSUE wskazał – wbrew opinii swojego Rzecznika Generalnego, co się rzadko zdarza – że, najkrócej mówiąc, sprawy „polskich obozów” mają się toczyć nie przed polskimi, ale przed niemieckimi sądami. Oparł się na innych swoich orzeczeniach, w których rozstrzygał o właściwości sądów w międzypaństwowych sporach obywateli. Opierając się na orzeczeniu TSUE, warszawski Sąd Apelacyjny odrzucił pozew przyjmując, że do wszystkich tego typu spraw właściwe są sądy niemieckie. Tu: Monachium.

Pan Stanisław przy wsparciu kancelarii mec. Lecha Obary postanowił walczyć dalej. W 2022r. wspólnie wnieśli skargę kasacyjną od orzeczenia Sądu Apelacyjnego do Sądu Najwyższego. Wskazali m.in. na pominiętą przez TSUE inną linię orzeczeń zapadłych w podobnych międzypaństwowych sprawach. Skargę, co ważne, poparł Rzecznik Praw Obywatelskich, przedstawiając Sądowi swój pogląd w sprawie.

18 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy uchylił wcześniejsze postanowienie Sądu Apelacyjnego z 16 lipca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. SN wyrokiem potwierdził stanowisko pełnomocników Stanisława Zalewskiego, iż niezbędne jest jednak ponowne zbadanie sprawy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny uznaje, że polski sąd może rozpoznawać sprawy o świadczenia pieniężne. Tu 50 tys. złotych na Związek Byłych Więźniów. Jednocześnie odrzuca pozew w części dotyczącej przeprosin, uznając, że te roszczenia powinny być dochodzone przed sądem właściwym dla siedziby wydawcy. To jest niemieckim sądem.

Pełnomocnicy Stanisława Zalewskiego nie składają broni. Wnoszą kolejną skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, argumentując, że taka interpretacja pozbawia byłego więźnia Auschwitz i Gusen realnej ochrony jego godności i tożsamości narodowej. To jest prawa do polskiego sądu. Pełnomocnicy Stanisława Zalewskiego, mec. Lech Obara i mec. Szymon Topa, jednocześnie podjęli próbę przyspieszenia postępowania przez wyodrębnienie roszczenia majątkowego, jednak sąd nie uwzględnił tego wniosku. Ostatecznie 12 sierpnia br. pełnomocnicy cofnęli skargę kasacyjną, aby skoncentrować dalsze działania na dochodzeniu roszczenia majątkowego.

Wobec wieloletniego postępowania i zaawansowanego wieku St. Zalewskiego, szczególnego znaczenia nabrała potrzeba sprawnego zakończenia sprawy. To właśnie w tym kontekście posłowie Artur Chojecki i Stanisław Gorczyca niezależnie od siebie zwrócili się do Sądu Najwyższego o pilne działania.

Stanisław Gorczyca: konsekwentne wsparcie dla działań Stowarzyszenia

Poseł Stanisław Gorczyca od początku obecnej kadencji parlamentu konsekwentnie wspiera Stowarzyszenie Patria Nostra w działaniach na rzecz Stanisława Zalewskiego. Jego zaangażowanie znajduje wyraz w podejmowanych inicjatywach parlamentarnych, w tym interpelacjach, zapytaniach i wystąpieniach, a także w działaniach służących zwróceniu uwagi właściwych instytucji na sytuację 101-letniego byłego więźnia niemieckich obozów koncentracyjnych. To stałe wsparcie stanowi ważny element szerszych starań o sprawne zakończenie postępowania oraz zapewnienie Stanisławowi Zalewskiemu realnej ochrony prawnej.

Również w obecnym etapie sprawy poseł zwrócił się do Sądu Najwyższego o informacje dotyczące stanu postępowania i rozważenie działań, które mogłyby przyczynić się do jego sprawnego zakończenia.

W swoim piśmie poseł podkreślał, że zaawansowany wiek powoda wymaga szczególnego uwzględnienia przy ocenie potrzeby sprawnego prowadzenia sprawy. Wskazywał na znaczenie prawa do sądu oraz stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące konieczności zapewnienia postępowaniu realnej efektywności. Zwrócił się również o rozważenie rozpoznania sprawy poza kolejnością.

Artur Chojecki: ochrona pamięci historycznej i praw byłego więźnia

Niezależną interwencję podjął poseł Artur Chojecki z PiS. W piśmie do Prezes Sądu Najwyższego kierującej pracą Izby Cywilnej zwrócił uwagę zarówno na wiek Stanisława Zalewskiego i przewlekający się etap postępowania, jak i na szerszy wymiar sprawy związany z ochroną pamięci historycznej oraz godności byłych więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych.

Poseł przywołał wcześniejsze działania Rzecznika Praw Obywatelskich, w tym dotyczące możliwości odrębnego rozpoznania roszczenia majątkowego i stosowania przepisów pozwalających na rozpatrywanie spraw poza kolejnością. Apelował o pilne działania z poszanowaniem kompetencji Sądu Najwyższego i niezawisłości sędziowskiej.

Chojecki i Gorczyca wystąpili niezależnie od siebie, kierując się jednak wspólnym przekonaniem, że sprawa 101-letniego powoda wymaga sprawnego działania. Ich interwencje pokazują, że troska o prawa człowieka i pamięć o ofiarach niemieckich obozów może łączyć parlamentarzystów ponad podziałami politycznymi.

Pełnomocnik: „Tu chodzi o człowieka, jego prawa”

– Bardzo się cieszymy, że ta sprawa pozostaje ponad podziałami i ponad sporami politycznymi. To niezwykle ważne, że posłowie reprezentujący tak różne opcje polityczne dostrzegają wagę sytuacji pana Stanisława Zalewskiego i podejmują działania w interesie publicznym. W sprawach dotyczących pamięci historycznej, godności byłych więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych i prawa do sądu nie powinny decydować partyjne sympatie ani polityczne różnice. Tu chodzi o człowieka, jego prawa i możliwość uzyskania ochrony sądowej za życia – podkreśla mec. Lech Obara.

Inicjatywy wspierane przez organizacje społeczne

Działania Stowarzyszenia Patria Nostra na rzecz Stanisława Zalewskiego spotykają się również z poparciem innych organizacji społecznych i instytucji, którym bliskie są kwestie ochrony pamięci historycznej, godności ofiar niemieckich obozów koncentracyjnych oraz poszanowania prawdy historycznej.

Podejmowane przez Stowarzyszenie inicjatywy, w tym działania na rzecz sprawnego rozpoznania sprawy Stanisława Zalewskiego, poparło m.in. Stowarzyszenie Rodzin Polskich Ofiar Obozów Koncentracyjnych oraz inne organizacje pozarządowe i instytucje zaangażowane w ochronę pamięci o polskich ofiarach niemieckich zbrodni.

To szerokie poparcie pokazuje, że sprawa Stanisława Zalewskiego wykracza poza działania jednej organizacji. Łączy środowiska, którym zależy na poszanowaniu godności byłych więźniów, rzetelnym upamiętnianiu historii oraz zapewnieniu skutecznej ochrony prawnej osobom, które przez lata czekają na rozstrzygnięcie swoich spraw.

Teraz kluczowe jest sprawne dalsze procedowanie. Dla 101-letniego byłego więźnia niemieckich obozów koncentracyjnych liczy się przede wszystkim to, by mógł uzyskać realną ochronę prawną za życia.

Jakie kroki powinny podjąć władze sądowe w tej sprawie?
Wczytuję wyniki…

źródło: Stowarzyszenie Patria Nostra

Tym żyje Olsztyn

0 komentarzy
Najlepsze
Najnowsze Najstarsze

Badania dla mężczyzn za 29 zł. Specjalna akcja Miejskiego Szpitala w Olsztynie

Panowie, czas na badania. Szpital Miejski w Olsztynie zachęca do zadbania o zdrowie.

VAV Synergy: jak technologie zmieniają proces poszukiwania pracy w Europie i sprawiają, że staje się on bardziej przejrzysty

Jak usługi cyfrowe zmieniają rynek pracy w Europie i dlaczego przejrzyste oferty pracy oraz jasne warunki stają się nowym standardem w rekrutacji.

Nowości w jednej z najbardziej znanych restauracji w Olsztynie. Goście mogą być zaskoczeni

Nowe menu w słynnej olsztyńskiej restauracji. Co trafiło na talerze?

Warmia i Mazury w sieci: jak chronić dane osobowe w codziennym życiu cyfrowym

Warmia i Mazury kojarzą się przede wszystkim z jeziorami, lasami i mniejszymi miejscowościami, ale region ma również coraz bardziej widoczny wymiar cyfrowy.

Jak wybrać sprzęt podwieszany do integracji sensorycznej

Wybór odpowiedniego sprzętu podwieszanego do integracji sensorycznej jest kluczowym elementem wspierania terapii i rozwoju.

Swarzędz zmienia się każdego dnia. Sprawdź, gdzie znaleźć informacje o życiu miasta i gminy

Życie lokalnej społeczności to znacznie więcej niż wydarzenia organizowane w centrum miasta.

Budowa domu pod Olsztynem – działka, formalności i wybór technologii

Budowa domu pod Olsztynem kusi połączeniem dwóch światów.

Mycie okien wodą demineralizowaną. Dlaczego ta metoda daje tak dobre efekty i nie pozostawia smug?

Czyste szyby bez zacieków, smug i konieczności wycierania ich do sucha? Takie efekty można uzyskać dzięki zastosowaniu odpowiednio oczyszczonej wody.

Gdzie kupić ziemię ogrodową? Jeden sposób pozwala uniknąć dźwigania ciężkich worków

Przygotowanie ogrodu do nowego sezonu często wiąże się z koniecznością zakupu dużej ilości podłoża.

Cyprysik w doniczce na święta wygląda jak mała choinka. Uważaj na ten błąd, bo szybko uschnie

Niewielkie drzewko iglaste o regularnym, stożkowatym pokroju może z powodzeniem zastąpić tradycyjną choinkę.

Olsztyńskie kamienice z piecykami gazowymi: o czym pamiętać zimą

Stare mieszkanie w kamienicy ma swój urok: wysokie sufity, grube mury i gazowy piecyk w łazience albo w kuchni.

Jakie znicze bożonarodzeniowe wybrać, żeby przetrwały grudniową pogodę?

Najlepiej postawić na ciężkie, szklane kapliczki o wysokości powyżej 30 centymetrów oraz wkłady olejowe lub LED, które wytrzymają warmińskie mrozy.

Stolik kawowy wcale nie musi być zwyczajny! Oto najciekawsze rozwiązania

Stolik kawowy wcale nie musi być zwyczajny!

Szafki szkolne metalowe – jak wybrać model do szkoły?

Dobre szafki szkolne metalowe są wykonane z ocynkowanej stali malowanej proszkowo, mają drzwi wzmocnione od środka i wentylowany korpus.

Domowa uprawa kiełków zimą: które gatunki wybrać na początek (rzodkiewka, lucerna, fasola mung, soczewica), jak je płukać i przechowywać

Zimą, gdy dostęp do świeżych warzyw z własnego ogródka jest ograniczony, warto pomyśleć o domowej uprawie kiełków.