Przy ul. Towarowej 18 w Olsztynie szykuje się kolejny etap zmian w miejskim systemie pomocy osobom w kryzysie bezdomności. Po wybudowaniu nowej noclegowni miasto chce teraz zastąpić stare schronisko nowym obiektem. Budynek ma mieć 56 miejsc, w tym miejsca z usługami opiekuńczymi.
Przetarg dotyczy budowy schroniska dla osób bezdomnych. Przy tym samym adresie działa też oddana do użytku dwa lata temu noclegownia. Oba obiekty znajdują się przy ul. Towarowej 18, ale pełnią różne funkcje.
Stary barak do rozbiórki
– Inwestycja dotyczy starego, wyeksploatowanego, nienadającego się do nowych potrzeb obiektu, czyli baraku. Ten zostanie rozebrany, a w jego miejscu powstanie nowy. Będzie większy, wyższy i będzie mieć dodatkowe funkcje – wyjaśnia Patryk Pulikowski, rzecznik prasowy Urzędu Miasta Olsztyna.
Nowe schronisko ma mieć łącznie 56 miejsc noclegowych. Na parterze zaplanowano 22 miejsca, na pierwszym piętrze kolejne 34. Budynek będzie wyposażony w windę. Najważniejsza zmiana dotyczy jednak nie samej liczby miejsc, ale ich charakteru.
– Parter nowego budynku będzie przeznaczony na miejsca z usługami opiekuńczymi – tłumaczy Patryk Pulikowski.
To istotne, bo dziś Olsztyn nie ma takich miejsc ani w schronisku, ani w noclegowni. Osoby wymagające takiego wsparcia są kierowane do schronisk z usługami opiekuńczymi na terenie całego kraju, a w ostateczności do domów pomocy społecznej.
– Osoby w kryzysie bezdomności, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, ale nie wymagają usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, zakład opiekuńczo-leczniczy lub zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, kierowane są do schronisk z usługami opiekuńczymi na terenie całego kraju, a w ostateczności do domów pomocy społecznej – mówi Elżbieta Skaskiewicz, dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Olsztynie.
Czym się różni schronisko od noclegowni?
Przy Towarowej działają dziś dwa oddzielne obiekty: noclegownia i schronisko. Noclegownia ma 97 miejsc. Obecne schronisko ma 36 miejsc. Po zakończeniu inwestycji nowe schronisko będzie więc większe, ale przede wszystkim ma być lepiej dostosowane do osób wymagających większego wsparcia.
Różnica między noclegownią a schroniskiem jest zasadnicza.
– Noclegownia zapewnia schronienie osobom bezdomnym, świadcząc tymczasową pomoc w postaci miejsca noclegowego. Schronisko dla osób bezdomnych zapewnia całodobowe, tymczasowe schronienie oraz usługi ukierunkowane na wzmacnianie aktywności społecznej, wyjście z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej – wyjaśnia Elżbieta Skaskiewicz.
Na czas robót miejsca mają zapewnić w noclegowni
Z danych MOPS za 2025 rok wynika, że ze schroniska skorzystało 47 osób, a z noclegowni 313. Ta różnica wynika z charakteru obu placówek. Do schroniska trafia się na podstawie decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Pobyt jest odpłatny. Noclegownia działa inaczej: przyjmuje bez decyzji administracyjnej, także osoby spoza Olsztyna, a rotacja jest tam dużo większa.
MOPS wskazuje, że skala bezdomności w Olsztynie od kilku lat utrzymuje się na podobnym poziomie. Nie oznacza to jednak, że system nie wymaga zmian. Problemem nie jest nagły wzrost liczby osób bezdomnych, ale brak odpowiedniej formy wsparcia dla tych, którzy wymagają opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności.
Na czas robót osoby mieszkające dziś w schronisku mają zostać zabezpieczone w noclegowni. Miasto przekonuje, że miejsc wystarczy.
– Nowa noclegownia dysponuje 97 miejscami. Największe obłożenie jest w okresie jesienno-zimowym, kiedy z tego rodzaju wsparcia korzysta średnio około 60 osób dziennie. Tym samym pozostaje wolnych około 37 miejsc, które pozwolą na czas robót w pełni zabezpieczyć potrzeby osób przebywających w schronisku – informuje Patryk Pulikowski.