Polski rynek suplementów diety w 2024 roku wyceniono na 7,1 miliarda złotych, a zgodnie z prognozami firm PMR Market Experts oraz Polskiego Instytutu Ekonomicznego, w ciągu najbliższych trzech lat może przekroczyć wartość 9 miliardów zł. W tej lawinowo rosnącej kategorii, kolagen rybi zajmuje szczególne miejsce – kobiety wybierają go przede wszystkim dla piękna skóry, włosów i paznokci. Ale czy najpopularniejszy oznacza najlepszy? Czy Polki, inwestując w kolagen rybi, naprawdę wybierają najbardziej efektywną opcję? A może istnieje rodzaj kolagenu, który został niedoceniony przez marketing, mimo że nauka mówi coś zupełnie innego?
Źródła kolagenów w suplementach diety
Kolagen w suplementach może pochodzić z różnych źródeł zwierzęcych, a każde z nich ma swoją specyfikę, reputację i… strategię marketingową.
Kolagen rybi – gwiazda marketingu
Kolagen morski, pozyskiwany ze skóry, łusek i kości ryb, to bezsprzeczny król komunikacji marketingowej. Producenci chętnie podkreślają jego „najlepszą przyswajalność”, „przyswajalność x 1,5”, „strukturę bliźniaczo podobną do ludzkiej” i „mniejszą masę cząsteczkową”. W polskich aptekach i drogeriach kolagen rybi często zajmuje eksponowane miejsce, a influencerki beauty chętnie pokazują go w swoich porannych rutynach. Cena? Zdecydowanie premium – znacznie wyższa niż konkurencyjne źródła.
Kolagen wołowy – często stosowany na stawy
Kolagen wołowy, pochodzący z kości, skóry i ścięgien bydła, to przede wszystkim wybór osób dbających o stawy i kości. Co ciekawe, kolagen wołowy ma o 30% więcej hydroksyproliny niż rybi – aminokwasu kluczowego dla stabilności termicznej i strukturalnej kolagenu. Mimo to nie cieszy się tak spektakularną sławą w segmencie beauty.
Kolagen wieprzowy – niedoceniany bohater
To tutaj zaczyna się prawdziwa niespodzianka. Kolagen wieprzowy, pozyskiwany ze skóry i tkanek świń, jest najbardziej niedocenianym źródłem kolagenu na rynku. Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że nie ma za sobą potężnej machiny marketingowej. Tymczasem badania naukowe pokazują zaskakujące wyniki – kolagen wieprzowy wykazuje wyższą biodostępność niż rybi. Jest również szeroko stosowany w medycynie regeneracyjnej, gdzie wykorzystuje się go do membran kolagenowych wspierających regenerację kości i tkanek.
Skąd moda na kolagen rybi?
Aby odpowiedzieć na to pytanie, rozmawialiśmy z Martyną Ubych, współtwórczynią marki Ysto – polskiego producenta suplementów diety, który debiutował w 2025 roku innowacyjnym podejściem do kolagenu.
Martyna mówi wprost:
„Mit o wyjątkowo wysokiej przyswajalności kolagenu rybiego to jeden z najbardziej rozpowszechnionych przekazów marketingowych w branży suplementów diety” – i kontynuuje:
„Przełomowe badanie z 2024 roku opublikowane w Frontiers in Nutrition [1] bezpośrednio porównało biodostępność kolagenu rybiego, wieprzowego i wołowego o identycznej masie cząsteczkowej (2000 Da). Kluczowe wnioski były zaskakujące:
Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic między źródłami kolagenu. Wszystkie trzy typy kolagenu zwiększyły stężenie wolnej hydroksyproliny w osoczu 6-10 razy w ciągu 100-130 minut po spożyciu. Kolagen wieprzowy wykazał wyższą biodostępność niż rybi (1,2-krotnie, p=0,0292). Nie zaobserwowano żadnej przewagi kolagenu rybiego. Kolagen rybi wykazywał wyższe stężenia tylko jednego z badanych peptydów – Hyp-Gly, jednak w przypadku najważniejszego peptydu Pro-Hyp, nie było różnic między źródłami” – mówi Martyna.
Skąd więc wzięła się historia, że kolagen rybi przyswaja się 1,5 razy lepiej? Ta konkretna wartość pojawia się w dziesiątkach artykułów marketingowych i na stronach producentów, ale gdy próbujemy dotrzeć do pierwotnego źródła naukowego, natrafiamy na problem. W badaniach naukowych, które udało się odnaleźć, liczba „1,5x” pojawia się w kontekście absorpcji wody przez kolagen morski w porównaniu do kolagenu ssaczego, a nie biodostępności u ludzi po spożyciu. To zupełnie inna właściwość, odnosząca się do zastosowań przemysłowych i biomedycznych, nie do suplementacji.
Jedna z publikacji z 2015 roku stwierdza wprost: „Fish collagen is absorbed up to 1.5 times more efficiently into the body”, ale nie cytuje żadnego badania klinicznego, które by to potwierdzało. To stwierdzenie pojawia się w sekcji wprowadzenia jako informacja ogólna, bez konkretnego odniesienia naukowego.
Dlaczego więc ten mit się utrzymuje?
- Pomylenie masa cząsteczkowa = biodostępność: Kolagen naturalnie występujący w rybach rzeczywiście ma nieco słabsze wiązania wodorowe i jest bardziej podatny na hydrolizę. Jednak po obróbce enzymatycznej zarówno kolagen rybi, jak i wołowy czy wieprzowy można uzyskać o tej samej masie cząsteczkowej (np. 2000 Da), a wtedy różnice w przyswajaniu są minimalne lub wręcz odwrotne niż sugeruje marketing.
- Porównania nieuczciwe: Niektóre źródła mogą porównywać hydrolizowany kolagen rybi z niehydrolizowanym kolagenem wołowym (żelatyną), co oczywiście prowadzi do ogromnych różnic. Ale to jak porównywanie jabłek z gruszkami.
Marka Ysto łączy zalety kolagenu rybiego i wieprzowego
Czytając najnowsze badania naukowe i obserwując rynek, twórcy polskiej marki Ysto wpadli na innowacyjny pomysł: zamiast wybierać jedno źródło kolagenu, dlaczego nie połączyć dwóch?
Ich flagowy produkt Ysto Collagen Your Skin zawiera aż 7500 mg kolagenu w formule „2 w 1” – łączy 5000 mg kolagenu rybiego VERISOL® F 2000 Da z 2500 mg kolagenu wieprzowego VERISOL® P 2000 Da.
Dlaczego takie połączenie ma sens?
Połączenie peptydów rybich i wieprzowych VERISOL® zapewnia całe spektrum efektów, potwierdzonych w 6 wysokiej jakości badaniach naukowych.
Niskocząsteczkowe peptydy VERISOL® (do 2000 Da) gwarantują wysoką bioaktywność i szybką przyswajalność. Stymulują komórki do produkcji kolagenu, elastyny i proteoglikanów. Po 8 tyg. zawartość prokolagenu (I) w skórze wzrasta o ok. 65%. To też najlepiej przebadane peptydy kolagenowe na rynku.
W produkcie Ysto Collagen Your Skin – bliżej poznasz go na Ysto.pl – znajdziemy również całą gamę składników wspierających wygląd skóry i tworzenie się kolagenu w organizmie:
MSM (metylosulfonylometan) – zwiększa skuteczność kolagenu o 10-30% w zależności od parametru. Wspólnie z kolagenem poprawia nawilżenie skóry mocniej niż sam kolagen. Dostarcza siarkę niezbędną do syntezy i stabilizacji włókien kolagenowych oraz wzmacnia strukturę keratyny we włosach.
Krzem z bambusa – stosowany z kolagenem poprawia elastyczność skóry lepiej niż sam kolagen. Jest niezbędny do biosyntezy kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego, uczestnicząc w enzymatycznych reakcjach hydroksylacji aminokwasów.
Kwas hialuronowy (120 mg) – po 12 tygodniach zwiększa grubość naskórka i znacząco poprawia nawilżenie, gładkość i elastyczność skóry. Stymuluje fibroblasty do produkcji kolagenu typu I, co redukuje zmarszczki.
Luteina i zeaksantyna – poprawiają teksturę, promienność i ogólny wygląd skóry. Chronią przed promieniowaniem UV, zmniejszając powstawanie rumienia po ekspozycji słonecznej.
Miedź – kofaktor enzymu lizylooksydazy, który umożliwia tworzenie wiązań krzyżowych między włóknami kolagenu i elastyny. Stymuluje fibroblasty do produkcji kolagenu typów I, II, V.
Witamina C (150 mg z dzikiej róży) – bez niej synteza kolagenu nie jest możliwa. Jest konieczna do aktywności enzymów hydroksylujących prolinę i lizynę, kluczowych dla stabilności kolagenu.
Mangan – kofaktor enzymu prolidazy, niezbędnego do uwalniania proliny – aminokwasu kluczowego w biosyntezie kolagenu. Stymuluje produkcję kolagenu typu I.
Chrom – zwiększa stabilność kolagenu, powodując tworzenie dodatkowych wiązań krzyżowych. Pomaga zapobiegać glikacji białek przez regulację poziomu cukru we krwi.
Jod – reguluje funkcje hormonalne tarczycy, która kontroluje metabolizm białek, w tym produkcję kolagenu.
Może więc nadszedł czas, aby Polki przestały ślepo wierzyć w mity marketingowe o „najlepiej przyswajalnym kolagenie rybim” i zaczęły wybierać suplementy w oparciu o rzeczywiste badania naukowe? Nauka pokazuje jasno: kolagen wieprzowy jest nie tylko równie dobry, ale w niektórych aspektach może być nawet lepszy. A najlepsze rozwiązanie? Połączenie dwóch źródeł w jednym produkcie – dla maksymalizacji korzyści i efektów.
—
[1] Virgilio N, Schön C, Mödinger Y, van der Steen B, Vleminckx S, van Holthoon FL, Kleinnijenhuis AJ, Silva CIF and Prawitt J (2024) Absorption of bioactive peptides following collagen hydrolysate intake: a randomized, double-blind crossover study in healthy individuals. Front. Nutr. 11:1416643. doi: 10.3389/fnut.2024.1416643
