-2 C
Olsztyn
środa, 8 lutego, 2023
reklama

Zapisz się do naszego newslettera

Wysyłamy tylko najważniejsze wiadomości

22 stycznia. Jedna z najtragiczniejszych dat w dziejach Olsztyna. Minęło 78 lat

Olsztyn22 stycznia. Jedna z najtragiczniejszych dat w dziejach Olsztyna. Minęło 78 lat

22 stycznia 1945 r. sowieckie wojska 3. Korpusu Kawalerii Gwardii pod dowództwem gen. Mikołaja Oslikowskiego bez większych walk zajęły Allenstein – dzisiejszy Olsztyn. „Data ta nieodwracalnie zmieniła oblicze miasta w każdym jego aspekcie: architektonicznym, kulturowym, ludnościowym” – powiedział historyk-regionalista Rafał Bętkowski.

reklama

Wojska 3. Korpusu Kawalerii Gwardii dowodzone przez gen. Nikołaja Oslikowskiego weszły do dzisiejszego Olsztyna wczesnym rankiem 22 stycznia. Było to pierwsze większe miasto zdobyte na terenie Prus Wschodnich.

„Wojsko miało przyzwolenie na odwet: mordowanie miejscowej ludności, gwałty, grabieże, rabunki. Z tego przyzwolenia żołnierze sowieccy od początku korzystali” – powiedział Rafał Bętkowski z Muzeum Nowoczesności w Olsztynie. Dodał, że „22 stycznia 1945 roku to w dziejach naszego miasta jedna z najtragiczniejszych dat”.

reklama

Olsztyn odnotował w swej historii wypadki, których następstwa zmieniły jego oblicze. Dochodziło do epidemii, klęsk żywiołowych, okupacji i rabunków ze strony obcych wojsk. Wiele zła ludności i miastu wyrządzili np. w 1807 r. żołnierze Napoleona. Wcześniejsze wydarzenia wojenne nigdy nie były jednak tak gwałtowne i tragiczne, jak te z 1945 roku. Kiedy podczas I wojny światowej wojska rosyjskie na jeden dzień zajęły miasto dyscyplina, którą narzuciło dowództwo sprawiła, że nie doznało ono większych szkód. W 1945 roku Olsztyn został z premedytacją i za pełnym przyzwoleniem dowództwa zniszczony i spalony. Zajęcie miasta przez Sowietów poskutkowało całkowitą wymianą ludności miasta, zmianą kultury i języka jego mieszkańców. Ciągłość historii została przerwana” – powiedział Bętkowski. Dodał, że zmiany te były nie tylko gwałtowne, ale też nieodwracalne.

Powstaje gra i aplikacja o pobycie Mikołaja Kopernika w olsztyńskim zamku

Czerwonoarmiści w pierwszych dniach „panowania” w Olsztynie zapisali się niezwykle brutalnie: wymordowali pacjentów szpitala psychiatrycznego w dzielnicy Kortowo i pacjentów oraz siostry zakonne opiekujące się nimi w szpitalu mariackim (dzisiejszy szpital miejski). Obecnie toczy się proces beatyfikacyjny sióstr zakonnych ze szpitala mariackiego, które w 1945 r. zginęły w obronie czystości.

reklama

Z pogromów czerwonoarmistów ocalały jedynie olsztyńskie kościoły – wynegocjował to z dowództwem ks. Jan Hanowski. Nietknięty pozostał także zamek.

Żołnierze Armii Czerwonej podpalali dom po domu, rabowali majątek prywatny, potem specjalne oddziały wojska radzieckiego demontowały wyposażenie zakładów przemysłowych, fabryk, rozbierały tory kolejowe. Zachowało się wiele relacji o niezwykłej brutalności żołnierzy radzieckich wobec Warmiaczek, które były upokarzane, gwałcone na oczach dzieci, czy osób postronnych. Wiele z nich zostało zatłuczonych kolbami. Miejscowych zamykano w obozach i wywożono na Syberię, skąd tylko niewielu udało się potem wrócić.

Kolejni znani Warmiacy popierają inwestycję hotelową w Rybakach. Ujawniamy list do radnych gminy Stawiguda

Radziecka komendantura wojskowa oficjalnie rządziła miastem do 23 maja 1945 roku.

„Potem tragedii dopełnili szabrownicy z centrum Polski, którzy przyjeżdżali do Olsztyna, by wywozić to, co przedstawiało jakąkolwiek wartość” – dodał Bętkowski. Przypomniał, że kradziono dosłownie wszystko, m.in. druty miedziane z trakcji trolejbusowej i tramwajowej.

Opustoszały i zniszczony Olsztyn od wiosny 1945 roku zaczęli zasiedlać mieszkańcy Mazowsza, potem repatrianci z Kresów. 

źródło: PAP

reklama
reklama
reklama
reklama

12 KOMENTARZY

12 komentarzy
Najlepsze
Najnowsze Najstarsze
Informacje zwrotne w treści
Wyświetl wszystkie komentarze
Anonimowo
22 stycznia 2023 13:22

A ten ratuszowy przecież nie pozwoli w……ć szuboenic z Olsztyna. To tali właśnie tłuk ktory niszczy noje rodzinne miasto

Helmut
22 stycznia 2023 12:26

Tego samego dokonywały wcześniej wojska niemieckie na terenie Polski,z tym wyjątkiem że nie oszczędzano kościołów ani innych zabytków.

Popularne

Powstaje gra i aplikacja o pobycie Mikołaja Kopernika w olsztyńskim zamku