Łemkowszczyzna – magiczna kraina dolin

Strona głównaWiadomościŁemkowszczyzna – magiczna kraina dolin

Tam, gdzie stały chaty…

W góry jedzie się zwykle by zdobywać szczyty i podziwiać sięgające po horyzont panoramy. Jest jednak taki górski region w Polsce, gdzie znacznie ważniejsze od szczytów są doliny. To teren Łemkowszczyzny, rozciągający się od zachodniej części Bieszczad przez Beskid Niski po Pasmo Jaworzyny Krynickiej w Beskidzie Sądeckim. Punktów widokowych nie ma tu zbyt wielu, choć oczywiście nie można powiedzieć, że nie ma ich w ogóle. Ale tym, co pozwala poczuć magię tego terenu, są doliny dawnych wsi łemkowskich.

Tam, gdzie stały chaty…

Łemkowie, górale zamieszkujący w przeszłości tereny od okolic Cisnej i Komańczy po Krynicę i Wierchomlę, zajmowali się rolnictwem i pasterstwem. Od czasów późnego średniowiecza, gdy ich przodkowie przybyli na te tereny podążając Łukiem Karpat ze swoimi stadami, zmienili się w gospodarzy, którzy wytworzyli swoją własną kulturę, język i tradycję. Ich świat runął tuż po II wojnie światowej, gdy na skutek dziejowej zawieruchy najpierw część z nich została przesiedlona do Ukraińskiej SSR, a część w ramach Akcji Wisła trafiła na Pomorze, Warmię, Mazury i Dolny Śląsk.

Beskid Niski opustoszał, nieliczni polscy osadnicy zasiedlili tylko część przedwojennych wsi. Pozostawione na pastwę losu chaty powoli chyliły się ku upadkowi. Podobny los spotkał też część tutejszych cerkwi. Na szczęście nie wszystkie. Tam, gdzie pojawili się polscy mieszkańcy, cerkwie przejął kościół rzymskokatolicki. Dzięki temu przetrwały i do dziś są świadectwem historii Łemkowszczyzny.

Najszybciej zniszczały chaty, którymi nikt się nie zajmował. Więcej szczęścia miały cmentarze i przydrożne krzyże oraz kapliczki wykonane z kamienia. Zarośnięte krzakami, ukryte w gąszczu wciąż zaskakują podczas wędrówek beskidzkimi dolinami.

Przyjeżdżając w okolice Komańczy, Dukli, Gorlic, Krynicy czy Muszyny warto poszukać śladów tej bogatej, wielokulturowej przeszłości. Nie tylko odwiedzić pięknie dziś odrestaurowane cerkwie, z których kilka, jak w Kwiatoniu, Owczarach czy Powroźniku wpisane są na listę UNESCO, ale zagłębić się w opuszczone doliny i odnaleźć miejsca, gdzie kiedyś stały chaty… Więcej o atrakcjach okolicy na stronie lokalnej restauracji Strakija z Muszyny: https://strakija.pl/blog/muszyna-atrakcje-turystyczne-lokalny-przewodnik-co-warto-zobaczyc-i-zwiedzic.

Olsztyn w skrócie. Na Twój e-mail.

Wybieramy najważniejsze wiadomości z Olsztyna. Możesz wypisać się w każdej chwili. Polityka prywatności.

Duch Łemkowszczyzny

Choć jednolita społeczność łemkowska na terenach od Bieszczad po Beskid Sądecki została rozbita w latach 1946-47, to jej tradycje nie uległy zatarciu. Część, choć niewielka, dawnych mieszkańców wróciła na te tereny i tworzy skupiska np. w Bielance, Nowicy, Śnietnicy, Uściu Gorlickim, Zdyni.

Dziś, w dobie powrotu do tradycji, popularności folkloru i nawiązania do źródeł także Łemkowie z nową siłą prezentują swoje dziedzictwo. Imprezy kulturalne jak Kermesz w Olchowcu, Od Rusal do Jana w Zyndranowej czy Watra w Zdyni gromadzą tłumy, działa łemkowskie radio, organizowane są pokazy rzemiosła, festyny odwołujące się do lokalnych tradycji i kultury. Innym, może nieco bardziej przyziemnym wyrazem tego powrotu do źródeł jest czerpanie z łemkowskiej kuchni, co coraz chętniej robią regionalne restauracje. Zainteresowanych tą kuchnią odsyłamy na stronę Pensjonatu Klimek w Muszynie: https://www.pensjonatklimek.pl/kuchnia-lemkowska.

Tym żyje Olsztyn

0 komentarzy
Najlepsze
Najnowsze Najstarsze

Badania dla mężczyzn za 29 zł. Specjalna akcja Miejskiego Szpitala w Olsztynie

Panowie, czas na badania. Szpital Miejski w Olsztynie zachęca do zadbania o zdrowie.

VAV Synergy: jak technologie zmieniają proces poszukiwania pracy w Europie i sprawiają, że staje się on bardziej przejrzysty

Jak usługi cyfrowe zmieniają rynek pracy w Europie i dlaczego przejrzyste oferty pracy oraz jasne warunki stają się nowym standardem w rekrutacji.

Nowości w jednej z najbardziej znanych restauracji w Olsztynie. Goście mogą być zaskoczeni

Nowe menu w słynnej olsztyńskiej restauracji. Co trafiło na talerze?

Warmia i Mazury w sieci: jak chronić dane osobowe w codziennym życiu cyfrowym

Warmia i Mazury kojarzą się przede wszystkim z jeziorami, lasami i mniejszymi miejscowościami, ale region ma również coraz bardziej widoczny wymiar cyfrowy.

Jak wybrać sprzęt podwieszany do integracji sensorycznej

Wybór odpowiedniego sprzętu podwieszanego do integracji sensorycznej jest kluczowym elementem wspierania terapii i rozwoju.

Swarzędz zmienia się każdego dnia. Sprawdź, gdzie znaleźć informacje o życiu miasta i gminy

Życie lokalnej społeczności to znacznie więcej niż wydarzenia organizowane w centrum miasta.

Budowa domu pod Olsztynem – działka, formalności i wybór technologii

Budowa domu pod Olsztynem kusi połączeniem dwóch światów.

Mycie okien wodą demineralizowaną. Dlaczego ta metoda daje tak dobre efekty i nie pozostawia smug?

Czyste szyby bez zacieków, smug i konieczności wycierania ich do sucha? Takie efekty można uzyskać dzięki zastosowaniu odpowiednio oczyszczonej wody.

Gdzie kupić ziemię ogrodową? Jeden sposób pozwala uniknąć dźwigania ciężkich worków

Przygotowanie ogrodu do nowego sezonu często wiąże się z koniecznością zakupu dużej ilości podłoża.

Cyprysik w doniczce na święta wygląda jak mała choinka. Uważaj na ten błąd, bo szybko uschnie

Niewielkie drzewko iglaste o regularnym, stożkowatym pokroju może z powodzeniem zastąpić tradycyjną choinkę.

Olsztyńskie kamienice z piecykami gazowymi: o czym pamiętać zimą

Stare mieszkanie w kamienicy ma swój urok: wysokie sufity, grube mury i gazowy piecyk w łazience albo w kuchni.

Jakie znicze bożonarodzeniowe wybrać, żeby przetrwały grudniową pogodę?

Najlepiej postawić na ciężkie, szklane kapliczki o wysokości powyżej 30 centymetrów oraz wkłady olejowe lub LED, które wytrzymają warmińskie mrozy.

Stolik kawowy wcale nie musi być zwyczajny! Oto najciekawsze rozwiązania

Stolik kawowy wcale nie musi być zwyczajny!

Szafki szkolne metalowe – jak wybrać model do szkoły?

Dobre szafki szkolne metalowe są wykonane z ocynkowanej stali malowanej proszkowo, mają drzwi wzmocnione od środka i wentylowany korpus.

Domowa uprawa kiełków zimą: które gatunki wybrać na początek (rzodkiewka, lucerna, fasola mung, soczewica), jak je płukać i przechowywać

Zimą, gdy dostęp do świeżych warzyw z własnego ogródka jest ograniczony, warto pomyśleć o domowej uprawie kiełków.