W 2025 roku na Warmii i Mazurach odnotowano 625 przypadków, gdy zadysponowany zastęp OSP nie wyjechał do zdarzenia. Najczęściej brakowało kierowcy lub ratowników potrzebnych do obsadzenia samochodu.
Na dane natrafiliśmy w raporcie o stanie bezpieczeństwa publicznego przedstawionym radnym Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. O przyczyny problemu zapytaliśmy Komendę Wojewódzką PSP w Olsztynie.
Statystyka obejmuje jednostki OSP należące do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). W 2025 roku problem wystąpił w 158 jednostkach, a rok wcześniej odnotowano 599 takich przypadków. Co dokładnie oznacza niewyjazd? Strażacy liczą osobno każdy zadysponowany zastęp, który nie ruszył do akcji. Zdarzało się, że jednostka wysłała pierwszy samochód, ale zabrakło ludzi do obsadzenia kolejnego. W innych sytuacjach nie wyjechał żaden zastęp z danej OSP.
Najwięcej niewyjazdów odnotowano w OSP Ruciane-Nida (23), OSP Napiwoda (19) i OSP Szestno (16). W jednostkach w Kamionkach i Frygnowie było ich po 10.
Zobacz również:
Samochody są. Brakuje ludzi
Stan techniczny pojazdów, niegdyś jedna z przyczyn problemów, ma dziś według PSP marginalne znaczenie. Dzięki inwestycjom jednostki dysponują coraz lepszym sprzętem. Znacznie trudniej zapewnić odpowiednią liczbę ratowników, zwłaszcza kierowców z wymaganymi uprawnieniami.
Strażacy ochotnicy pracują zawodowo, często poza miejscowością, w której znajduje się remiza. Gdy rozlega się alarm, nie zawsze mogą opuścić pracę.
– Dostrzegamy potrzebę wypracowania rozwiązań systemowych, które zwiększałyby dyspozycyjność strażaków ochotników, szczególnie w godzinach ich aktywności zawodowej. Analizy pokazują bowiem, że jednym z okresów największych trudności z zapewnieniem obsady zastępów są dni robocze, w szczególności godziny od 7:00 do 16:00 – wskazuje mł. bryg. Łukasz Wróblewski, rzecznik prasowy Komendy Wojewódzkiej PSP w Olsztynie.
Komenda zwraca również uwagę na brak zachęt dla pracodawców zatrudniających druhów. Zdaniem strażaków trudności z pogodzeniem działalności w OSP z obowiązkami zawodowymi skłaniają część ochotników do rezygnacji ze służby.
Czy mieszkańcy czekali dłużej na pomoc?
Zapytaliśmy PSP, czy brak wyjazdu wezwanego zastępu opóźnił rozpoczęcie akcji ratowniczej lub wpłynął na bezpieczeństwo poszkodowanych.
– Sytuacje te nie spowodowały opóźnienia w rozpoczęciu akcji ratowniczej ani nie wpłynęły na bezpieczeństwo osób poszkodowanych. Zgodnie z obowiązującymi procedurami dysponowania, do zdarzeń tych równolegle kierowane były zastępy Państwowej Straży Pożarnej (JRG) oraz sąsiednich jednostek OSP, które dotarły na miejsce w czasie normatywnym i niezwłocznie podjęły działania – zapewnia mł. bryg. Łukasz Wróblewski.
Rekompensaty dla pracodawców?
Jak zapobiec problemowi? Jednym z proponowanych rozwiązań jest finansowe wsparcie firm zatrudniających strażaków ochotników. PSP wskazuje na mechanizm stosowany wobec pracodawców żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej. Mogą oni otrzymywać rekompensaty określonych kosztów związanych z nieobecnością pracownika podczas służby wojskowej.
– Warto rozważyć wypracowanie analogicznego mechanizmu dla pracodawców zatrudniających strażaków ratowników OSP, uwzględniającego specyfikę ich udziału w działaniach ratowniczych. Takie rozwiązanie mogłoby ograniczyć obawy pracodawców związane z nieobecnością pracownika wezwanego do akcji, a jednocześnie przyczynić się do zwiększenia dostępności druhów i poprawy gotowości operacyjnej jednostek OSP – przekazuje rzecznik.
Na razie to jedynie propozycja. PSP organizuje również szkolenia, wspiera zdobywanie prawa jazdy kategorii C i zachęca samorządy do pozyskiwania nowych ochotników. Rozważa się także włączenie do działalności OSP odpowiednio przeszkolonych pracowników gmin i szkół. Z kolei Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze mają w przyszłości zapewnić dopływ nowych ratowników.