Zniszczone ściany, powyrywane kable, pozostawione zaległości finansowe. Tak często wyglądają mieszkania komunalne po zakończeniu umowy najmu. Koszty napraw i remontów spadają na gminę, a w konsekwencji na wszystkich mieszkańców. Władze Olsztyna zdecydowały się na wprowadzenie nowego rozwiązania, które ma chronić wspólny majątek.
Kaucja w mieszkaniach komunalnych w Olsztynie
Nowe przepisy przewidują, że każdy najemca mieszkania komunalnego będzie musiał wpłacić kaucję w wysokości sześciokrotności czynszu najmu. To kwota o połowę niższa niż maksymalna stawka dopuszczona przez ustawę o ochronie praw lokatorów. Władze miasta podkreślają, że celem jest zabezpieczenie interesów gminy i mieszkańców, a nie nadmierne obciążenie lokatorów.
Kaucja będzie zwracana po zakończeniu umowy. W momencie zwrotu podlega waloryzacji i nie może być niższa niż wpłacona. Środki będą potrącane jedynie w przypadku konieczności pokrycia kosztów napraw lub spłaty zaległości wobec miasta.
Remonty mieszkań kosztują miliony złotych
Skala problemu jest znacząca. W 2024 roku gmina wyremontowała 69 lokali mieszkalnych, czyli o 5 więcej niż rok wcześniej. Koszt prac wyniósł 2,6 mln zł. Często konieczne było wykonanie generalnych remontów, obejmujących naprawę podłóg, ścian i instalacji elektrycznych.
Jednocześnie zaległości mieszkańców wobec miasta przekroczyły 47,5 mln zł. W tej kwocie mieszczą się niezapłacone czynsze, odszkodowania i świadczenia. To ogromne obciążenie dla budżetu gminy i wszystkich mieszkańców, którzy pośrednio ponoszą koszty zaniedbań i dewastacji lokali.
Co się stanie, jeśli lokator nie wpłaci kaucji
System kaucji ma zapobiec dalszym stratom. Każdy wniosek o przydział mieszkania komunalnego jest od teraz rozpatrywany zgodnie z nowymi zasadami. Brak wpłaty kaucji oznacza odmowę podpisania umowy i przesunięcie wnioskującego na koniec listy oczekujących.
Według danych Zakładu Lokali i Budynków Komunalnych w Olsztynie jest obecnie 2221 umów najmu lokali komunalnych. W 2024 roku rozpatrzono 301 wniosków o przydział mieszkania, jednak tylko 30 gospodarstw domowych znalazło się na listach uprawnionych do zawarcia umowy na czas nieoznaczony.
Kaucja stosowana w innych miastach
Olsztyn nie jest jedynym samorządem, który wprowadza podobne rozwiązania. Elbląg pobiera kaucję przy najmie lokali z Funduszu Mieszkań Rozwoju, Białystok określił wysokość kaucji w zarządzeniu prezydenta, a Katowice stosują ten system od 2023 roku. Od lat kaucje obowiązują też w Olsztyńskim Towarzystwie Budownictwa Społecznego, gdzie ich wysokość sięga nawet dwunastokrotności czynszu.
źródło: UM Olsztyn