15 stycznia 2025 roku w Olsztynie miało miejsce uroczyste otwarcie Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów (ITPO), inwestycji, która wyznacza nowe standardy w gospodarce odpadami i ochronie środowiska. Obiekt zlokalizowany przy ulicy Bublewicza powstał w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) dzięki współpracy Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej (MPEC) oraz spółki Dobra Energia dla Olsztyna.
Transformacja energetyczna i ekologiczna
ITPO to zaawansowany technologicznie obiekt, który w procesie przekształcania odpadów komunalnych, niezdatnych do recyklingu, generuje energię cieplną i elektryczną. Dzięki rocznej wydajności przetwarzania 100 tysięcy ton odpadów instalacja pokrywa około 35% zapotrzebowania Olsztyna na ciepło oraz produkuje rocznie ponad 64 tysiące MWh energii elektrycznej. Kluczowym efektem ekologicznym jest wyeliminowanie składowania odpadów, co pozwala na znaczne ograniczenie emisji szkodliwych gazów, takich jak metan, dwutlenek węgla czy tlenki azotu. Instalacja oczyszczania spalin spełnia bardziej rygorystyczne normy niż podobne obiekty w Polsce.
Partnerstwo publiczno-prywatne
Całkowity koszt realizacji projektu wyniósł 883,7 mln zł, z czego 233,3 mln zł pochodziło z dotacji unijnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Pozostałe środki zapewnił partner prywatny, którym jest fundusz Meridiam, posiadający 95% udziałów w spółce Dobra Energia. Umowa PPP zakłada zarządzanie instalacją przez 25 lat, podczas gdy MPEC skupiło się na strategicznym nadzorze. Dzięki takiemu modelowi współpracy ryzyka inwestycyjne zostały odpowiednio rozłożone, co pozwoliło na terminową realizację projektu.
Wzór dla innych miast?
Instalacja w Olsztynie stanowi przykład dla innych samorządów, pokazując, że przy odpowiedniej współpracy publiczno-prywatnej możliwe jest realizowanie innowacyjnych projektów, które w zamyśle mają służyć mieszkańcom i środowisku. Obiekt został wyposażony w najnowocześniejsze technologie, w tym system SCR pozwalający na redukcję tlenków azotu poniżej norm BAT (Best Available Techniques). W trakcie budowy wykorzystano 200 km okablowania, 3 tysiące ton stali oraz 33,7 tysiąca m³ betonu.
Zielona przyszłość Olsztyna
Jak podkreśla Konrad Nowak, prezes MPEC, inwestycja powstała dzięki zaangażowaniu lokalnej społeczności, która zadecydowała o jej realizacji. „To przełomowy moment dla naszego miasta, pokazujący, że zielona transformacja jest możliwa dzięki wspólnym działaniom i odważnym decyzjom” – dodał Nowak.
Nie wszyscy jednak byli zwolennikami powstania obiektu, a niektórzy mieszkańcy zachęcali do protestów przeciwko budowie instalacji.
Czy inne miasta w Polsce zdecydują się na podobne inwestycje, biorąc przykład z Olsztyna?
źródło: UW/UM Olsztyn