Kontrola wykazała brak otwartego naboru i niespełnienie ustawowych wymogów przy zatrudnieniu sekretarza Gminy Rybno. Po blisko dekadzie od tych ustaleń stanowisko nadal jest obsadzone przez tę samą osobę, konkursu nie przeprowadzono, a projekt zawiadomienia wojewody – jak potwierdziła Izba Obrachunkowa – nigdy nie został wysłany.
Najpierw kontrola, potem deklaracja
W 2016 roku Regionalna Izba Obrachunkowa w Olsztynie przeprowadziła kontrolę kompleksową w Gminie Rybno. Jednym z jej elementów była analiza zatrudnienia sekretarza.
W protokole wskazano, że w grudniu 2014 r. stanowisko obsadzono bez przeprowadzenia otwartego i konkurencyjnego naboru. Kontrolerzy stwierdzili również brak wymaganego, co najmniej dwuletniego stażu pracy na stanowisku kierowniczym w chwili zatrudnienia. W wystąpieniu pokontrolnym z 22 czerwca 2016 r. Izba zobowiązała wójta do zatrudniania sekretarza zgodnie z ustawą o pracownikach samorządowych.
W odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne wójt wskazał, że – „mając na uwadze zapobieżenie naruszenia w przyszłości” – sekretarz „zatrudniany będzie po przeprowadzeniu naboru”. Deklaracja dotyczyła więc przyszłych przypadków, a nie przeprowadzenia konkursu w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Konkursu jednak nie było
Niespełna 10 lat później Urząd Gminy w odpowiedzi dla redakcji potwierdził wprost: „Nie przeprowadzono konkursu (…)”.
To pierwszy z paradoksów tej sprawy. Kontrola wskazała brak naboru. Wójt zapowiedział, że będzie on przeprowadzany. Naboru jednak nie ogłoszono. Jednocześnie urząd podkreśla, że dotychczasowe zatrudnienie było „skuteczne”, a ewentualne naruszenia trybu wyboru nie powodują z mocy prawa nieważności stosunku pracy.
„Nieważność taką może orzec tylko sąd pracy po przeprowadzeniu postępowania w takiej sprawie.” – przyznał wójt w odpowiedzi udzielonej naszej redakcji.
Spór nie dotyczy jednak ważności umowy, lecz tego, czy po stwierdzeniu nieprawidłowości doprowadzono sposób obsadzenia stanowiska do zgodności z ustawą.
Projekt zawiadomienia, który nigdy nie wyszedł
Drugi paradoks dotyczy nadzoru. 19 stycznia 2026 r. Regionalna Izba Obrachunkowa w Olsztynie w odpowiedzi udzielonej naszej redakcji potwierdziła, że sporządzono projekt zawiadomienia wojewody o stwierdzonych nieprawidłowościach. Dokument jednak nie został wysłany.
Jak wyjaśniono: „pismo (…) nie zostało wysłane, ponieważ było projektem”. Doprecyzowano również, że dokument nie został podpisany ani zarejestrowany jako korespondencja wychodząca.
Samo sporządzenie projektu oznacza, że przekazanie sprawy organowi nadzoru było realnie rozważane. Projekt nie powstaje przypadkowo — jest elementem wewnętrznej procedury. Z dokumentów nie wynika jednak, dlaczego sprawy nie kontynuowano ani kto podjął decyzję o odstąpieniu od jej dalszego biegu.
W praktyce oznacza to, że organ nadzoru nie otrzymał formalnej informacji o wynikach kontroli w tym zakresie, a mechanizm przekazania sprawy zakończył się na etapie projektu.
Wojewoda nie wiedział. „Nie wpłynęło pismo”
O sprawę zapytaliśmy Rzecznika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie, który potwierdził redakcji: „Do Wydziału Prawnego i Nadzoru (…) nie wpłynęło pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w przedmiotowej sprawie.”
Urząd wskazał również, że nie posiada wiedzy o wskazywanych nieprawidłowościach.
To kolejny paradoks tej sprawy: kontrola wykazuje naruszenie, sporządzany jest projekt zawiadomienia, lecz organ nadzoru nie zostaje formalnie poinformowany. W efekcie stanowisko sekretarza pozostaje obsadzone przez tę samą osobę.
Stanowisko bez zmian. Sekretarz czy Zastępca Wójta?
W 2017 r. osoba pełniąca funkcję sekretarza została powołana na stanowisko zastępcy wójta. To stanowisko nie wymaga przeprowadzania otwartego naboru.
Jednocześnie w kolejnych latach w oświadczeniach majątkowych widniała jako sekretarz, a w Biuletynie Informacji Publicznej figurowała jako Sekretarz Gminy Rybno.
Nie ogłoszono naboru na stanowisko sekretarza. Nie opublikowano również informacji o formalnym odwołaniu z tej funkcji. Ustawa o pracownikach samorządowych (art. 5 ust. 1) nakłada obowiązek zatrudnienia sekretarza w każdej gminie.
W praktyce wygląda to tak, że mimo powołania na zastępcę wójta, w dokumentach publicznych osoba ta nadal funkcjonowała jako sekretarz i pobierała wynagrodzenie, które rosło. Z dokumentów dostępnych redakcji nie wynika jednoznacznie, w jaki sposób uregulowano status stanowiska sekretarza po kontroli z 2016 r.
Kontrola swoje, gmina swoje
Wójt w odpowiedzi dla redakcji przekonuje, że nie było obowiązku przeprowadzania konkursu, skoro stanowisko było już obsadzone. Podkreśla, że umowa o pracę była skuteczna i nie została podważona przez sąd.
Jeszcze dobitniej włodarz gminy odniósł się do sprawy podczas XVIII Sesji Rady Gminy Rybno w grudniu 2025 r. Przekonywał wówczas radnych o nienagannym umocowaniu prawnym swoich współpracowników:
„Pierwszą rzeczą, którą robi jakakolwiek kontrola to bada umocowanie decydentów, najważniejszych kluczowych ludzi w gminie. Wójt, sekretarz skarbnik, to jest podstawa i te umocowanie musi być prawidłowe, jeżeli było nieprawidłowe, to gromy z jasnego nieba, więc powołanie pani sekretarz było zgodne z prawem, umocowanie pani skarbnik jest zgodne z prawem, potwierdzają to kontrole prokuratorskie, służb wszelakich, NIK-u, kogo tam człowiek nie chciał. Więc to jest niepotrzebne ruszanie tematu” – mówił Tomasz Węgrzynowski.
Inaczej wygląda to w dokumentach pokontrolnych. Regionalna Izba Obrachunkowa wskazała, że przy zatrudnieniu sekretarza naruszono przepisy i zobowiązała do zatrudniania na to stanowisko zgodnie z ustawą.
Sedno sporu sprowadza się więc do interpretacji: czy po stwierdzeniu naruszeń należało przeprowadzić konkurs, czy wystarczyło pozostawić sytuację bez zmian.
Dla mieszkańców efekt jest jednak prosty do zauważenia. Kontrola wykazała nieprawidłowości, konkursu nie ogłoszono, a osoba pełniąca funkcję sekretarza pozostała na stanowisku. W praktyce oznacza to, że mimo ustaleń kontroli sytuacja w urzędzie nie uległa zmianie.
Sprawa z Rybna pokazuje, jak w praktyce działa system nadzoru. Kontrola wykazała naruszenia, jednak nie doprowadziły one ani do przeprowadzenia konkursu, ani do zmiany obsady stanowiska, ani do uruchomienia nadzoru wojewody.