Zakończył się pierwszy etap rewitalizacji zabytkowej synagogi w Barczewie – unikatowego obiektu kultury żydowskiej na Warmii. Restauracja objęła zarówno wnętrze, jak i elewację budynku.
Historia obecności Żydów w Barczewie sięga 1825 roku. Choć początkowo tworzyli oni część gminy żydowskiej w Olsztynie, lokalna społeczność miała ambicje stworzenia własnej placówki modlitewnej. Ich marzenie spełniło się, kiedy w 1896 roku zbudowano synagogę przy ulicy Kościuszki. W 1938 roku przestała pełnić funkcje religijne, zmieniając właściciela. Podczas II wojny światowej budynek stał się niemieckim więzieniem, by później popaść w ruinę. W latach 70. XX wieku przeszedł remont, stając się oddziałem Muzeum Warmii i Mazur, a następnie Centrum Tkactwa Warmii i Mazur.
W 2021 roku własność synagogi przejął samorząd Powiatu Olsztyńskiego, który zainicjował proces jej odnowy. Dzięki wsparciu grantowemu Fundacji Most the Most oraz środkom z budżetu powiatu, prace konserwatorsko-restauratorskie ruszyły pełną parą w październiku 2023 roku. Koszt odnowienia obiektu wyniósł prawie 2,3 mln złotych. Duże wyzwanie stanowiła naprawa uszkodzonego dachu oraz izolacja fundamentów. Wprowadzono także nowoczesne udogodnienia, takie jak ogrzewanie podłogowe czy ułatwienia dla osób niepełnosprawnych.
Wewnętrzne prace konserwatorskie pozwoliły na odkrycie i odrestaurowanie pierwotnych kolorów oraz detaili zabytkowych elementów dekoracyjnych. Wszystkie działania odbywały się pod nadzorem konserwatora zabytków.
Prace nadal trwają, a w przyszłości budynek stanie się centrum kultury, organizującym wystawy, koncerty oraz edukującym o historii miejsca i trudnych losach jego dawnych mieszkańców.
źródło: Powiat Olsztyński, fot: Monika Nowakowska i Leszek Boczkowski / Powiat Olsztyński
