To miejsce od blisko 150 lat przyciąga pielgrzymów z Polski i zagranicy. Teraz o Gietrzwałdzie może być jeszcze głośniej. Sejm podjął decyzję dotyczącą jubileuszu, który przypadnie w przyszłym roku. Dla Warmii wydarzenie może mieć znaczenie nie tylko religijne i historyczne.
Sejm zdecydował w sprawie Gietrzwałdu. Tak głosowali posłowie
W piątek, 18 września, Sejm przyjął uchwałę ustanawiającą rok 2027 Rokiem 150-lecia Objawień Gietrzwałdzkich. Jubileusz będzie związany z wydarzeniami z 1877 roku, które na trwałe wpisały niewielką warmińską miejscowość w historię regionu.
Projekt uchwały dotyczącej roku objawień był procedowany w Sejmie jako druk nr 2506. Zdecydowana większość Sejmu głosowała za uchwałą W piątkowym głosowaniu wzięło udział 414 posłów. Za przyjęciem projektu opowiedziało się 377 parlamentarzystów, 25 było przeciw, a 12 wstrzymało się od głosu. 46 posłów nie uczestniczyło w głosowaniu.
Jednomyślnie wśród głosujących uchwałę poparli posłowie PiS – 136 głosów za, Rozwoju Plus – 38, PSL-Trzeciej Drogi – 31 oraz Konfederacji – 15. Za zagłosowała również zdecydowana większość uczestniczących w głosowaniu parlamentarzystów KO – 130 osób, przy 7 głosach przeciw i 2 wstrzymujących się.
Najwięcej głosów przeciw odnotowano w Lewicy: 12 posłów zagłosowało przeciw, 4 poparło uchwałę, a 2 wstrzymało się. W klubie Centrum 4 posłów było za, 1 przeciw, a 5 wstrzymało się. W Polsce 2050 uchwałę poparło 9 posłów, a 3 wstrzymało się od głosu. Wśród posłów niezrzeszonych 4 było za, a 1 przeciw. Wszyscy czterej głosujący posłowie Razem opowiedzieli się przeciw. Trzech parlamentarzystów Demokracji oraz trzech z koła Konfederacja_KP, którzy uczestniczyli w głosowaniu, zagłosowało za.
Inicjatywa zakłada zwrócenie uwagi nie tylko na religijny wymiar wydarzeń sprzed 150 lat, lecz także na ich znaczenie historyczne i społeczne.
Gietrzwałd połączył mieszkańców trzech zaborów
Objawienia gietrzwałdzkie rozpoczęły się w 1877 roku, kiedy Warmia znajdowała się w granicach Prus Wschodnich. Wydarzenia szybko sprawiły, że do miejscowości zaczęły napływać tysiące pielgrzymów.
Wnioskodawcy zwracają uwagę, że Gietrzwałd stał się wówczas miejscem spotkań Polaków przyjeżdżających ze wszystkich trzech zaborów. W okresie germanizacji wydarzenia religijne nabrały przez to również wymiaru narodowego i społecznego.
Właśnie ten aspekt znalazł się wśród argumentów przemawiających za państwowym upamiętnieniem 150. rocznicy wydarzeń.
Wszystko zaczęło się pod klonem. Historia objawień w Gietrzwałdzie
Historia, która uczyniła Gietrzwałd jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Polsce, rozpoczęła się 27 czerwca 1877 roku. Według przekazów 13-letnia Justyna Szafryńska wracała z matką z egzaminu przed przystąpieniem do pierwszej komunii świętej, gdy miała zobaczyć niezwykłą postać. Następnego dnia podobne zjawisko miała dostrzec 12-letnia Barbara Samulowska.
Dziewczynki relacjonowały, że nad klonem rosnącym przed kościołem ukazywała im się „Jasna Pani”, siedząca na tronie z Dzieciątkiem Jezus i otoczona aniołami. Według ich świadectwa Matka Boża wzywała m.in. do codziennego odmawiania różańca. Objawienia miały trwać przez niemal trzy miesiące – do 16 września 1877 roku.
Szczególnego znaczenia nabrał język, w którym – według relacji wizjonerek – Maryja zwracała się do dziewcząt. Miała mówić po polsku. Warmia znajdowała się wówczas pod panowaniem pruskim, a wydarzenia rozgrywały się w okresie Kulturkampfu. Z tego powodu to, co działo się w Gietrzwałdzie, szybko zaczęto postrzegać nie tylko w wymiarze religijnym, ale również narodowym.
Wieści rozchodziły się błyskawicznie. Do niewielkiej warmińskiej miejscowości zaczęli przyjeżdżać pielgrzymi ze wszystkich trzech zaborów, a także Niemcy. Władze pruskie patrzyły na wydarzenia z niepokojem, przedstawiając je m.in. jako polską demonstrację narodową. Kary dotykały duchownych i pielgrzymów – nakładano grzywny, stosowano kary więzienia i ograniczenia w wykonywaniu posługi duszpasterskiej.
Wydarzeniami zainteresował się także ówczesny biskup warmiński Filip Krementz. Do Gietrzwałdu skierował przedstawicieli Kapituły Katedralnej, których zadaniem było obserwowanie dziewcząt, sporządzanie protokołów i zbieranie świadectw. Jak opisuje wcześniejszy materiał TKO, delegaci nie dopatrzyli się oznak oszustwa, a wizjonerki przedstawiali jako skromne i szczere.
W ostatnim dniu objawień, 16 września 1877 roku, w miejscu związanym z ukazywaniem się Maryi ustawiono kapliczkę z figurą Najświętszej Marii Panny wykonaną w Monachium. Z kultem związane jest również gietrzwałdzkie źródełko, które według przekazu zostało pobłogosławione 8 września 1877 roku.
Na oficjalne zatwierdzenie kultu trzeba było jednak czekać sto lat. 11 września 1977 roku, podczas obchodów stulecia wydarzeń, biskup warmiński Józef Drzazga zatwierdził kult objawień Matki Bożej w Gietrzwałdzie. Uroczystościom przewodniczył kard. Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II.
Dziś wydarzenia z 1877 roku pozostają fundamentem znaczenia Gietrzwałdu jako miejsca pielgrzymkowego. W 2027 roku minie od nich dokładnie 150 lat.
Pasławska: jubileusz ponad politycznymi podziałami
Jedną z osób zaangażowanych w inicjatywę jest pochodząca z Warmii i Mazur posłanka Urszula Pasławska. – 150. rocznica wydarzeń w Gietrzwałdzie zasługuje na godną oprawę państwową. Jubileusz trzeba obchodzić wspólnie, ponad politycznymi podziałami. Prawie sto pięćdziesiąt lat temu zdarzył się tu cud zjednoczenia rozbitego narodu. Nie można pozwolić, by radykałowie wykorzystali rocznicę do propagandy i skłócania Polaków – mówi Urszula Pasławska, która jak wynika z informacji Kancelarii Sejmu, podczas prac parlamentarnych uzasadniała projekt uchwały.
Jubileusz szansą dla Warmii i Mazur?
Wnioskodawcy wskazują również na możliwy gospodarczy wymiar obchodów. Ich zdaniem zwiększone zainteresowanie Gietrzwałdem może przełożyć się na rozwój ruchu pielgrzymkowego i turystycznego, a w konsekwencji m.in. usług, gastronomii i bazy noclegowej.
Jako przykłady miejsc, w których ruch pielgrzymkowy ma duże znaczenie dla lokalnej gospodarki, wskazywane są francuskie Lourdes i portugalska Fatima.
Według zwolenników inicjatywy przygotowania do jubileuszu mogą stać się również impulsem do inwestycji infrastrukturalnych – m.in. w drogi i szlaki turystyczne. To jednak, jakie konkretnie przedsięwzięcia zostaną zrealizowane i jakie środki zostaną na nie przeznaczone, będzie zależało od dalszych decyzji władz państwowych i samorządowych.
Gietrzwałd może znaleźć się w centrum uwagi
Rok 2027 będzie szczególny dla jednej z najbardziej rozpoznawalnych miejscowości pielgrzymkowych na Warmii. Przypadnie wówczas dokładnie 150 lat od wydarzeń z 1877 roku.
Decyzja Sejmu nadaje jubileuszowi wymiar ogólnopolski. Dla Gietrzwałdu i całego regionu oznacza to perspektywę obchodów, które mogą przyciągnąć znaczną liczbę pielgrzymów i turystów.
Pierwsze czytanie projektu uchwały odbyło się wcześniej w Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu. Oficjalne materiały Sejmu potwierdzają, że projekt dotyczący ustanowienia roku 2027 Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej przedstawiała Urszula Pasławska.
źródło: Biuro Prasowe Urszuli Pasławskiej / Archidiecezja Warmińska