Rondela z XIV wieku, której fundamenty odkryto w 2012 roku, przed Wysoką Bramą w Olsztynie, od lat budzi kontrowersje i oczekiwania mieszkańców. Teraz konserwator zabytków wyznaczył konkretne warunki dotyczące zagospodarowania tego miejsca, co pozwala ruszyć z pracami w kierunku jego rewitalizacji.
Archeologiczne odkrycie
Fundamenty średniowiecznej rondeli zostały odsłonięte w trakcie prac archeologicznych w 2012 roku. Znajdująca się w pobliżu Wysokiej Bramy w Olsztynie, wieża obronna miała ogromne znaczenie w dawnym systemie fortyfikacji miasta. Niestety, od momentu odkrycia relikty nie doczekały się odpowiedniej ochrony. Przez lata w miejscu tym rosły dziko drzewa, a sama dziura zamieniła się w niechciane śmietnisko.
Plany uczytelnienia i zabezpieczenia obiektu kilkukrotnie odkładano na później, m.in. z powodu budowy drugiej linii tramwajowej. Obecnie władze Olsztyna podejmują konkretne działania, złożyły wniosek o dofinansowanie z funduszy unijnych i współpracują z konserwatorem zabytków, by odpowiednio przygotować teren do prac konserwatorskich.
Zabezpieczenie reliktów
Plan zakłada przede wszystkim zakonserwowanie fundamentów rondeli i ich ponowne zasypanie w celu ochrony przed dalszą degradacją. Jednocześnie przestrzeń przed Wysoką Bramą zostanie zrewitalizowana i wzbogacona o elementy zieleni oraz małej architektury. Projekt przewiduje zastosowanie ceglanej nadbudowy jako formy uczytelnienia zarysu dawnej wieży obronnej.
Koszt inwestycji ma wynieść około 2,8 mln zł, z czego 2,4 mln zł pokryją fundusze unijne. Prace mają rozpocząć się i zostać zakończone głównie w 2025 roku, a ich realizacja będzie zależna od wyników konkursu na dofinansowanie, który ma zostać rozstrzygnięty w maju 2025 roku.
Warmińsko-mazurski konserwator zabytków wyznaczył warunki zagospodarowania rondeli. Planowana nadbudowa ma być ceglana, trawniki zostaną wykonane z odpornych na zadeptanie gatunków, a przestrzeń wzbogacą tablice informacyjne i elementy małej architektury, informuje Gazeta Olsztyńska.
Historia planów zagospodarowania
Nie jest to pierwsza próba uporządkowania przestrzeni wokół Wysokiej Bramy. Już w 2017 roku władze Olsztyna ogłosiły konkurs architektoniczny. Wówczas projekt przewidywał m.in. obniżenie terenu dawnej fosy oraz stworzenie podziemnego parkingu z zielonym dachem.
Rondela miała zostać wyniesiona o dwa metry ponad obecny poziom placu Jedności Słowiańskiej, co pozwoliłoby na jej obejście i oglądanie od środka. Teraz jednak realizacja tych pomysłów zostanie dostosowana do wymagań konserwatorskich, tak aby uniknąć dalszego niszczenia reliktów historycznych i poprawić estetykę przestrzeni publicznej.
źródło: Gazeta Olsztyńska