W rocznicę victorii wiedeńskiej – spojrzenie z Kahlenbergu

Strona głównaWiadomościW rocznicę victorii wiedeńskiej – spojrzenie z Kahlenbergu

Regionalną ciekawostką pozostaje fakt, iż w odsieczy wiedeńskiej wzięli udział przedstawiciele rodu von der Groeben (między innymi Fryderyk i Henryk), których liczne dobra ziemskie przez wieki znajdowały się na terenie Powiśla, Warmii i Mazur.

W dniu 12 września 2022 roku minęła 339. rocznica odsieczy wiedeńskiej. Starcie połączonych wojsk Rzeczypospolitej Obojga Narodów i Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, pod dowództwem króla Polski Jana III Sobieskiego, z armią Imperium Osmańskiego (z wielkim wezyrem Kara Mustafą na czele) stanowi wybitne dzieło nowożytnej sztuki wojennej.

O uratowaniu Wiednia spod tureckiego bułata przesądził atak husarii (przybyłej aż spod Krakowa), poprowadzony przez króla oraz hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jabłonowskiego i hetmana polnego koronnego Mikołaja Sieniawskiego, wsparty przez siły cesarskie. Wspaniałe zwycięstwo polskiej szabli. Venimus, vidimus et Deus vicit („Przybyliśmy, zobaczyliśmy i Bóg zwyciężył”), jak napisał Sobieski do papieża Innocentego XI. Dar od Następcy Świętego Piotra w postaci obrazu Madonny – „Matki Adorującej” (obecnie w Archikatedrze Wrocławskiej). Kurtuazyjne spotkanie z cesarzem Leopoldem I Habsburgiem. Chrześcijańska Europa ocalona przed zakusami sułtana Mehmeda IV…

I cóż z tego, gdy w nieco ponad sto lat później ta sama Europa biernie przyglądała się rozdzieraniu naszej Ojczyzny przez zaborcze państwa (Austrię, Rosję i Prusy), które de facto przetrwały lub urosły w siłę dzięki Polakom i ich ofiarności w roku 1683. Warto przypomnieć: Wiedeń był stolicą Rzeszy, w której Austria grała pierwsze skrzypce; osłabienie Turcji powodowało, że Rosja traciła naturalnego wroga przy swojej południowo-zachodniej granicy; z kolei władcy Prus mogli tylko zacierać ręce patrząc, jak Polska angażuje się w walki na południu, zamiast interweniować u nich – u wrogo nastawionego sąsiada na północy, który niedawno zrzucił jej zwierzchność i swobodnie się rozwijał. To właśnie te trzy kraje wzięły udział w rozbiorach, w wyniku których wyjątkowy organizm polityczny, jakim była Rzeczpospolita Obojga Narodów, zakończył swój byt międzynarodowo-prawny. Nie miejmy jednakże pretensji do króla Jana, bo takiego obrotu spraw na arenie europejskiej nie mógł on przewidzieć…

Regionalną ciekawostką pozostaje fakt, iż w odsieczy wiedeńskiej wzięli udział przedstawiciele rodu von der Groeben (między innymi Fryderyk i Henryk), których liczne dobra ziemskie przez wieki znajdowały się na terenie Powiśla, Warmii i Mazur (przykładowo takie miejscowości, jak: Łodygowo, Ponary, Maruny oraz Łankiejmy i Gudniki). Co istotne, ród ten, za zasługi dla Rzeczypospolitej, otrzymał indygenat, czyli uznanie obcego szlachectwa, a więc mógł w pełni korzystać z uprawnień przysługujących szlachcie polskiej.

339. rocznica słynnej bitwy za nami… Kolejna rocznica bez pomnika głównodowodzącego w ocalonym przezeń mieście – stolicy położonego w sercu Europy, suwerennego państwa. Jakby tego było mało, realizacja społecznej inicjatywy trwałego upamiętnienia Jana III Sobieskiego i w ogóle bitwy na wzgórzu Kahlenberg (z którego ruszyło decydujące natarcie polskiej kawalerii) nieustannie napotykała na trudności, aż ostatecznie została storpedowana. Czy przez poprawność polityczną? A jeśli tak, to czy należy zapominać o przykładzie poświęcenia i tuszować historyczną prawdę tylko po to, by nie drażnić austriackich muzułmanów? Pozostaje mieć nadzieję (ona, podobno, umiera ostatnia), że coś się w tej kwestii zmieni, jeśli nie przy okazji 340., to może chociaż 350. rocznicy.

Olsztyn w skrócie. Na Twój e-mail.

Wybieramy najważniejsze wiadomości z Olsztyna. Możesz wypisać się w każdej chwili. Polityka prywatności.
Kościół p.w. św. Józefa na Kahlenbergu (opiekują się nim polscy księża) – na ścianie frontowej tablice upamiętniające (od lewej): Jana III Sobieskiego, św. Jana Pawła II i Józefa Piłsudskiego
Tablica upamiętniająca króla Jana III na ścianie kościoła na Kahlenbergu

Gdyby nie stojący na Kahlenbergu kościół, z umieszczoną na ścianie tablicą upamiętniającą polskiego króla oraz niewielkim muzeum przesławnej victorii, temat wydarzeń z 12 września 1683 roku w Wiedniu praktycznie by nie istniał – dajmy więc świadectwo i pamiętajmy o odwiedzeniu tego miejsca w czasie naszych pobytów w stolicy Austrii.


Radosław Nojman
prawnik, pasjonat historii i krajoznawstwa, działacz społeczno-polityczny oraz publicysta

Tym żyje Olsztyn

1 Komentarz
Najlepsze
Najnowsze Najstarsze

Badania dla mężczyzn za 29 zł. Specjalna akcja Miejskiego Szpitala w Olsztynie

Panowie, czas na badania. Szpital Miejski w Olsztynie zachęca do zadbania o zdrowie.

VAV Synergy: jak technologie zmieniają proces poszukiwania pracy w Europie i sprawiają, że staje się on bardziej przejrzysty

Jak usługi cyfrowe zmieniają rynek pracy w Europie i dlaczego przejrzyste oferty pracy oraz jasne warunki stają się nowym standardem w rekrutacji.

Nowości w jednej z najbardziej znanych restauracji w Olsztynie. Goście mogą być zaskoczeni

Nowe menu w słynnej olsztyńskiej restauracji. Co trafiło na talerze?

Warmia i Mazury w sieci: jak chronić dane osobowe w codziennym życiu cyfrowym

Warmia i Mazury kojarzą się przede wszystkim z jeziorami, lasami i mniejszymi miejscowościami, ale region ma również coraz bardziej widoczny wymiar cyfrowy.

Jak wybrać sprzęt podwieszany do integracji sensorycznej

Wybór odpowiedniego sprzętu podwieszanego do integracji sensorycznej jest kluczowym elementem wspierania terapii i rozwoju.

Swarzędz zmienia się każdego dnia. Sprawdź, gdzie znaleźć informacje o życiu miasta i gminy

Życie lokalnej społeczności to znacznie więcej niż wydarzenia organizowane w centrum miasta.

Budowa domu pod Olsztynem – działka, formalności i wybór technologii

Budowa domu pod Olsztynem kusi połączeniem dwóch światów.

Mycie okien wodą demineralizowaną. Dlaczego ta metoda daje tak dobre efekty i nie pozostawia smug?

Czyste szyby bez zacieków, smug i konieczności wycierania ich do sucha? Takie efekty można uzyskać dzięki zastosowaniu odpowiednio oczyszczonej wody.

Gdzie kupić ziemię ogrodową? Jeden sposób pozwala uniknąć dźwigania ciężkich worków

Przygotowanie ogrodu do nowego sezonu często wiąże się z koniecznością zakupu dużej ilości podłoża.

Cyprysik w doniczce na święta wygląda jak mała choinka. Uważaj na ten błąd, bo szybko uschnie

Niewielkie drzewko iglaste o regularnym, stożkowatym pokroju może z powodzeniem zastąpić tradycyjną choinkę.

Olsztyńskie kamienice z piecykami gazowymi: o czym pamiętać zimą

Stare mieszkanie w kamienicy ma swój urok: wysokie sufity, grube mury i gazowy piecyk w łazience albo w kuchni.

Jakie znicze bożonarodzeniowe wybrać, żeby przetrwały grudniową pogodę?

Najlepiej postawić na ciężkie, szklane kapliczki o wysokości powyżej 30 centymetrów oraz wkłady olejowe lub LED, które wytrzymają warmińskie mrozy.

Stolik kawowy wcale nie musi być zwyczajny! Oto najciekawsze rozwiązania

Stolik kawowy wcale nie musi być zwyczajny!

Szafki szkolne metalowe – jak wybrać model do szkoły?

Dobre szafki szkolne metalowe są wykonane z ocynkowanej stali malowanej proszkowo, mają drzwi wzmocnione od środka i wentylowany korpus.

Domowa uprawa kiełków zimą: które gatunki wybrać na początek (rzodkiewka, lucerna, fasola mung, soczewica), jak je płukać i przechowywać

Zimą, gdy dostęp do świeżych warzyw z własnego ogródka jest ograniczony, warto pomyśleć o domowej uprawie kiełków.