20 listopada obchodzimy Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka. Data ta upamiętnia podpisanie jednego z najważniejszych dokumentów gwarantujących prawa dzieci – Konwencję o prawach dziecka. Konwencja przyjęta została przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w 1989 r., Polska ratyfikowała ją w 1991 r. W polskiej tradycji utarło się powiedzenie: „dzieci i ryby głosu nie mają”.
Dziś, w 31. rocznicę podpisania dokumentu, warto przypomnieć, że głos dzieci, czyli obywateli poniżej 18 roku życia, ich prawa i wolności są tak samo ważne,
jak prawa dorosłych, zaś konwencja gwarantuje ich przestrzeganie niezależnie
od rasy, koloru skóry, płci, języka ojczystego, wyznania czy pochodzenia etnicznego lub społecznego. Konwencja wskazuje, że w przypadku wszelkich działań podejmowanych przez władze z udziałem dzieci, najważniejsze jest jak najlepsze zabezpieczenie ich interesów. To dobro dzieci winno być wyznacznikiem wszelkich podejmowanych w ich kwestiach decyzji, nie natomiast dobro pozostałych uczestników dyskusji.
Dzieci oraz osoby sprawujące nad nimi opiekę winny wiedzieć, gdzie szukać pomocy w sytuacjach, w których dzieciom dzieje się krzywda oraz pamiętać,
że pomoc zapewniona przez władze publiczne jest bezpłatna i anonimowa.
JAKIE PRAWA MAJĄ DZIECI?
• Rozwoju we wszystkich aspektach swego życia (rozwój fizyczny, społeczny, duchowy, psychologiczny)
• Stawiania ich dobra na pierwszym miejscu
• Swobodnego wyrażenia własnych poglądów oraz uczestniczenia w decyzjach dotyczących ich życia
• Bezpośredniego kontaktu z każdym z rodziców lub opiekunów
• Poszanowania tajemnicy korespondencji
• Dostępu do opieki zdrowotnej
• Bezpłatnej nauki, rozwijania talentów
• Stosowania dyscypliny szkolnej w sposób zgodny z godnością dziecka
• Wypoczynku, wolnego czasu, uczestniczenia w zabawach i zajęciach rekreacyjnych odpowiednich dla wieku
• Swobodnego zrzeszania się oraz wolności pokojowych zgromadzeń
• W przypadku pozbawienia wolności, dostępu do pomocy prawnej lub innej odpowiedniej pomocy
PRZED CZYM NALEŻY DZIECI CHRONIĆ?
• Handlem dziećmi
• Wyzyskiem wszelkiego rodzaju (ekonomicznym, seksualnym)
• Torturami oraz nieludzkim lub poniżającym traktowaniem lub karaniem
• Bezprawnym pozbawieniem wolności
• Wykorzystywaniem dzieci w konfliktach zbrojnych
• Dyskryminacją ze względu na rasę, narodowość, płeć, wyznawane wartości
• Nielegalnym używaniem środków narkotycznych i substancji psychotropowych
KIEDY SZUKAĆ POMOCY?
• Kiedy czujesz się ofiarą, wiesz albo podejrzewasz, że Twoje prawa są łamane, stałeś się ofiarą hejtu w sieci, w szkole, ktoś grozi opublikowaniem Twoich zdjęć, filmu w Internecie, albo też ktoś Cię bije upokarza, poniża – ZAWSZE możesz zwrócić się o pomoc, dzwoń!
• Kiedy widzisz, że Twój kolega/koleżanka mają kłopoty – REAGUJ- daj im któryś z poniższych numerów!
• Kiedy widzisz, że dziecko – np. Twój podopieczny, wychowanek ma problem, nie chce rozmawiać z Tobą, rodzicem czy opiekunem – DZWOŃ!
• zawsze, gdy masz wątpliwości!
GDZIE SZUKAĆ POMOCY?
• tel. 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania przy Rzeczniku Praw Dziecka – od poniedziałku do piątku od 8.15 do 16.15, w innych dniach i godzinach możliwość pozostawienia wiadomości z prośbą o kontakt
• tel. 89 192 88, 89 527 00 00 – Olsztyn – Telefon Zaufania „Anonimowy Przyjaciel” – całodobowo
• tel. 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży. Ogólnopolski, bezpłatny i anonimowy, czynny 7 dni w tygodniu od godziny 12.00 do 2.00 w nocy. Można też napisać na: 116111.pl
• tel. 800 100 100 – telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci
• Punkty Bezpłatnych Porad Prawnych – lista punktów dostępna na: darmowapomocprawna.ms.gov.pl.
• Zaufany nauczyciel, wychowawca, dyrektor szkoły
KOGO ZAWIADOMIĆ, GDY DZIECKU DZIEJE SIĘ KRZYWDA?
• Policja
• Prokuratura
• Ośrodki Pomocy Społecznej
Materiał przygotowany przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Olsztynie