Budowa wyczekiwanej drogi w Olsztynie przyniosła odkrycie, którego znaczenie zaskoczyło archeologów. To, co znaleziono pod ziemią, zmienia dotychczasowe ustalenia dotyczące historii tego miejsca. Badacze przypuszczają, że to dopiero początek odkryć.
Archeolodzy odkryli starożytną osadę podczas budowy Nowobałtyckiej
Prace związane z realizacją ulicy Nowobałtyckiej w Olsztynie pozwoliły poznać nieznany dotąd fragment historii miasta. Na terenie położonym pomiędzy jeziorem Tyrsko, nazywanym również Żbikiem, a linią kolejową archeolodzy zidentyfikowali pozostałości osady funkcjonującej w II i III wieku naszej ery.
Jak informuje Urząd Miasta Olsztyna, odkrycie nastąpiło podczas badań archeologicznych prowadzonych na przełomie sierpnia i września. Z raportu przygotowanego przez kierującego pracami Adama Mackiewicza wynika, że stanowisko należy łączyć z kulturą wielbarską, utożsamianą między innymi z ludnością gocką.
Oznacza to, że obszar, na którym obecnie powstaje nowa droga, był zamieszkany na wiele stuleci przed powstaniem średniowiecznego Olsztyna.
Pięć palenisk i fragmenty ceramiki sprzed niemal 2000 lat
Badaniami objęto teren o powierzchni około 1250 metrów kwadratowych. W trakcie wykopalisk archeolodzy rozpoznali siedem obiektów archeologicznych, spośród których pięć stanowiły dawne paleniska.
To właśnie w ich wnętrzu zachowała się znaczna liczba fragmentów glinianych naczyń. Analiza ceramiki, w tym dopasowanie odnalezionych części do większych fragmentów naczyń, umożliwiła dokładniejsze określenie wieku osady.
Odkryte pozostałości wskazują na obecność ludzi zamieszkujących okolice dzisiejszego Olsztyna w okresie wpływów rzymskich. Paleniska oraz odnalezione przedmioty stanowią materialne świadectwo ich codziennego życia.
Stanowisko archeologiczne było znane od 1983 roku. Wcześniej błędnie określono jego wiek
Szczególnie interesujące okazało się porównanie nowych wyników z wcześniejszymi ustaleniami. Stanowisko archeologiczne rozpoznano już w 1983 roku, jednak ówczesne znaleziska sugerowały znacznie młodsze osadnictwo.
Na podstawie ceramiki zebranej z powierzchni terenu przypuszczano, że ślady działalności człowieka pochodzą z późnego średniowiecza lub czasów nowożytnych.
Dopiero wykopaliska prowadzone w związku z budową Nowobałtyckiej pozwoliły zweryfikować te ustalenia. Okazało się, że zachowane głębiej pozostałości osady mają około 1700–1900 lat.
Według informacji przekazanych przez olsztyński magistrat młodsze fragmenty naczyń mogły znaleźć się na tym obszarze wskutek wielowiekowego użytkowania gruntów rolnych. Prawdopodobnie zostały naniesione wraz z nawozem.
Znajdujące się pod powierzchnią paleniska przetrwały natomiast w dobrym stanie, mimo że teren przez długi czas podlegał uprawie i orce.
Kolejne odkrycia w Olsztynie. Archeolodzy chcą zbadać dodatkowe 2000 metrów kwadratowych
Dotychczasowe wykopaliska nie wyczerpują możliwości poznania historii tego miejsca. Badacze wykonali dodatkowy wykop sondażowy po wschodniej stronie stanowiska, gdzie natrafili na następne pozostałości działalności człowieka.
Rozpoznano tam co najmniej pięć kolejnych obiektów archeologicznych. Ich obecność sugeruje, że starożytna osada mogła zajmować większy obszar niż ten, który dotychczas przebadano.
W raporcie archeologicznym wskazano potrzebę rozszerzenia prac w kierunku wschodnim i północnym, na terenie objętym inwestycją drogową.
Wstępnie przewiduje się konieczność przebadania dodatkowych około 2000 metrów kwadratowych. Pozwoliłoby to dokładniej określić granice stanowiska oraz sprawdzić, jakie inne pozostałości osadnictwa zachowały się w ziemi.
Budowa pozwala odkrywać najstarszą historię Olsztyna
Znaleziska w rejonie jeziora Tyrsko pokazują, że tereny współczesnego Olsztyna były wykorzystywane przez ludzi na długo przed powstaniem miasta.
Odkrycie osady związanej z kulturą wielbarską dostarcza nowych informacji o osadnictwie na obszarze dzisiejszej Warmii w pierwszych wiekach naszej ery.
Dzięki badaniom towarzyszącym budowie ulicy Nowobałtyckiej możliwe stało się nie tylko skorygowanie wcześniejszego datowania stanowiska, lecz także wskazanie kolejnych miejsc wymagających archeologicznego rozpoznania.
Dalsze wykopaliska mogą pomóc ustalić rzeczywiste rozmiary starożytnej osady i dostarczyć kolejnych informacji o jej mieszkańcach.
Budowa Nowobałtyckiej w Olsztynie. Kiedy zakończą się prace?
Budowa ulicy Nowobałtyckiej, jednej z największych inwestycji drogowych w Olsztynie, jest już w toku, choć początkowe prace przebiegają wolniej, niż zakładano. Z planowanych na ten rok 65 mln zł miasto ma wydać około 32 mln zł. Na tempo realizacji wpłynęły przedłużające się procedury odwoławcze związane z przetargiem oraz prowadzone właśnie na terenie inwestycji badania archeologiczne.
Wykonawca wystąpił o przesunięcie pierwszego etapu harmonogramu o cztery miesiące, jednak drogowcy zapewniają, że termin zakończenia całej inwestycji nie jest obecnie zagrożony.
Nowobałtycka będzie miała blisko pięć kilometrów długości, po dwa pasy ruchu w każdym kierunku, a w ramach inwestycji powstaną również nowy wiadukt kolejowy i przejście podziemne.
Wartość kontraktu wynosi niemal 189 mln zł, a zakończenie budowy zaplanowano na maj 2028 roku.
źródło: Urząd Miasta Olsztyna