Rada Miasta Olsztyna oddaje hołd wszystkim, którzy przyczynili się do odzyskania przez Polskę niepodległości i doprowadzili do zwycięstwa demokracji i idei samorządności – głosi stanowisko przyjęte w środę podczas uroczystej sesji z okazji 30. rocznicy częściowo wolnych wyborów 4 czerwca 1989 r.
Prezydent Olsztyna Piotr Grzymowicz powiedział podczas sesji, że „4 czerwca 1989 roku został zapoczątkowany proces, który nie tylko zmienił nasz kraj, ale był także zaczynem demokratycznych zmian w środkowo-wschodniej Europie”.
„W wyniku decyzji Polaków rozpoczął się proces, który wcześniej nie miał miejsca w historii. Polska jako pierwszy z krajów obozu państw socjalistycznych rozpoczęła demontaż komunizmu systemowo i bez przelewu krwi. My Polacy, byliśmy kamieniem, który ruszył lawinę. Bez naszych wyborów 4 czerwca 1989 roku nie byłoby upadku muru berlińskiego, aksamitnej rewolucji w Czechosłowacji, upadku rumuńskiego dyktatora czy rozpadu Związku Radzieckiego” – podkreślił Grzymowicz.
Dodał, że istotną cechą polskiej rewolucji, której bardzo ważną częścią były wybory 4 czerwca 1989 roku, okazał się bezkrwawy i pokojowy charakter.
„Nie zawsze doceniamy ten fakt, ale doświadczeni tragicznymi zrywami w przeszłości wiemy, że to wartość przeogromna. Nie zgodzę się nigdy z sugestią, że gdyby nie było okrągłego stołu, który umożliwił przeprowadzenie wyborów i gdyby przelała się nasza polska krew, to być może demontaż komunizmu przebiegałby szybciej” – wskazał.
Marszałek województwa warmińsko-mazurskiego Gustaw Brzezin zaznaczył, że przemiany ustrojowe sprzed 30 lat przyczyniły się do zmian, jakie następują w każdej gminie, w Olsztynie i regionie i w Polsce. „Ten rodzaj pokojowy odzyskania niepodległości potwierdzony wyborami zasługuje na pamięć i uszanowanie” – powiedział.
Głos zabrał także Zenon Złakowski jeden z trzech ówczesnych posłów z okręgu olsztyńskiego wybrany z listy Komitetu Obywatelskiego Solidarność.
„Wydaje mi się, że w wymiarze politycznym usiłuje się pomniejszyć wagę wyborów z 4 czerwca 1989. Zdaniem niektórych polityków to wydarzenie kontrowersyjne, a dla innych środowisk niewygodne, o dziwo również dla niektórych środowisk prawicowych, co już jest dla mnie całkowicie niezrozumiałe. Osobiście uważam, że było to wydarzenie przełomowe, otwierające proces demokratyzacji w kraju i odzyskiwania przez Polaków wolności oraz tożsamości narodowej” – ocenił Złakowski.
Stanowisko Rady Miasta Olsztyna przyjęte w środę przez aklamację głosi, iż Polacy 4 czerwca 1989 roku „odzyskali możliwość decydowania o własnym losie, w tym możliwość odbudowania samorządu lokalnego odrodzonego już rok później”.
„Nie byłoby to możliwe, gdyby nie nauczania papieża Jana Pawła II zwłaszcza podczas pielgrzymki do ojczyzny w 1979 roku oraz fenomenu wyjątkowego ruchu społecznego, jakim była Solidarność. Wybory z 4 czerwca 1989 będące rezultatem porozumienia zawartego między władzą komunistyczną a przedstawicielami opozycji i kościoła podczas obrad okrągłego stołu dowiodły, że droga kompromisu i porozumienia ponad podziałami można budować nowoczesny europejski kraj” – głosi stanowisko.
„Rada Miasta Olsztyna oddaje hołd wszystkim, którzy przyczynili się do odzyskania przez Polskę niepodległości i doprowadzili do zwycięstwa w naszym kraju demokracji i idei samorządności oraz wyraża szacunek wszystkim zaangażowanym w polskie przemiany bez przemocy i fanatycznej nienawiści, a także wyraża nadzieję, że wartości wyznawane przez miliony Polaków i stworzony przez nich etos patriotyzmu oraz umiłowania Ojczyzny są i będą wzorcem dla następnych generacji” – napisano w przyjętym stanowisku.
Do Sejmu z olsztyńskiej listy Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w 1989 roku weszli: Grażyna Langowska, Józef Lubieniecki i Zenon Złakowski, a do Senatu: Antoni Jutrzenka-Trzebiatowski i Erwin Kruk. Województwo olsztyńskie ponadto w Sejmie reprezentowali Teresa Dobielińska-Eliszewska, Jerzy Dowgiłłowicz, Wojciech Gryczewski, Miron Pomirski i Paweł Rogiński.
4 czerwca 1989 r. przeprowadzono pierwszą turę częściowo wolnych wyborów do Sejmu i całkowicie wolnych do Senatu. Wybory odbyły się na zasadach ustalonych podczas obrad Okrągłego Stołu i zakończyły się zwycięstwem „Solidarności”. Głosowanie z 4 czerwca było jednym z czynników, które doprowadziły do upadku komunizmu i trwałych przemian demokratycznych w Polsce i całej Europie Środkowo-Wschodniej.