Jak opisać to, czego nie ma, aby to, co z tego opisu powstanie, było ciekawe i kształcące? Nad takim zadaniem głowi się teraz Wioletta Śląska-Zyśk, dyrektorka „Kortosfery”.
Budowa „Kortosfery”, czyli uniwersyteckiego centrum popularyzacji nauki zakończyła się. Teraz zaczął się ciekawy i będący dużym wyzwaniem etap: opis eksponatów, które się w niej znajdą. Tematy wiodące „Kortosfery” są związane z żywieniem i zdrowiem. Tak ustalili uczestnicy czerwcowych warsztatów poświęconych wypracowaniu specyfiki kortowskiego centrum popularyzacji nauki. Dlaczego te tematy?
– Do 2010 r. nie było w Polsce żadnego centrum popularyzacji nauki. Obecnie mamy ich już 17, a w 2025 r. będzie 30. Te starsze mają eksponaty z rożnych dziedzin nauki. Te nowsze lub powstające wybrały specjalizacje, aby się czymś wyróżniać, np. szczecińskie – tematykę morską. My także wybraliśmy temat główny. Jest nim odżywianie się i zdrowie – ważne dla wszystkich. Wystawa będzie układać się w spójną opowieść prowadzącą zwiedzających przez zagadnienia od produkcji żywności, ścieżkę jedzenia w układzie pokarmowym oraz wpływ rolnictwa i naszych wyborów żywieniowych na środowisko i nasze zdrowie. Centrum jest częścią Uniwersytetu, a na UWM te dziedziny nauki są jednymi z kluczowych i reprezentowanymi przez liczne grono uznanych naukowców, w których możemy mieć wsparcie. Poza tym żywność wysokiej jakości to specjalizacja naszego regionu i typ projektu wskazany we wniosku o dofinansowanie „Budowy i wyposażenia Centrum Popularyzacji Nauki i Innowacji UWM” ze środków RPO WiM 2014-2020. Ten wątek jest ponadto ważny i bliski każdemu z nas i dlatego to on będzie nas wyróżniać w kraju i w Europie – tłumaczy Wioletta Śląska-Zyśk, dyrektorka „Kortosfery”.
Innymi komplementarnymi zagadnieniami będą: rolnictwo, dieta, zdrowie oraz przyroda. Centrum będzie również pobudzać zainteresowanie przedmiotami matematyczno-przyrodniczymi, technologiami informacyjnymi i komunikacyjnymi, językami obcymi. Zajęcia w nim prowadzone będą kształtować właściwe postawy (kreatywności, innowacyjności, pracę zespołową) i wspierać wybór ścieżki edukacyjnej na naszym Uniwersytecie.
Budowa „Kortosfery” była pierwszym etapem jej powstawania. Szła zgodnie z planem. Teraz Wioletta Śląską-Zyśk jest na etapie koncepcyjnym i kluczowym dla działalności centrum.
Jakie eksponaty znajdą się na poszczególnych wystawach „Kortosfery”? Większość z nich będzie prototypami, egzemplarzami unikatowymi. Wykonawcą tego zadania jest Piotr Kossobudzki, wieloletni wicedyrektor ds. wystaw Centrum Nauki „Kopernik” w Warszawie i współautor koncepcji podobnych centrów w Krakowie, Białymstoku, Szczecinie, Hajnówce i Stargardzie czy Kownie, który wygrał przetarg na aranżację naszego centrum.
– Wspólnie musimy wymyśleć, jak atrakcyjnie, w sposób prosty i zrozumiały dla każdego najlepiej przy użyciu minimalnego opisu pokazać to, na czym nam zależy – mówi Wioletta Śląska-Zyśk.
Opracowanie opisów przedmiotów zamówienia zawierających opisy budowy i działania każdego z eksponatów pozwalających na zaprojektowanie jego wyglądu i mechanizmu działania potrzebne są do przygotowania przetargów na ich wykonanie. Dyrektorka „Kortosfery” szacuje, że zajmie jej to czas do końca listopada br. Po ich rozstrzygnięciu (I kwartał 2021 r.) będzie wiadomo kiedy, co i gdzie będzie wykonane. Firm w Polsce specjalizujących się w tworzeniu eksponatów wystawowych nie ma zbyt wiele.
Pracy będzie mnóstwo, bowiem do zagospodarowania jest 5 kondygnacji. Powierzchnie wystawiennicze zajmują ponad 1600 m2, laboratoria z zapleczami – ponad 300 m2, sala wykładowa około 150 m2.
Na najniższej – podziemnej znajdzie się wystawa pokazująca glebę i to co się w niej znajduje i żyje: nasiona, korzenie oraz różne organizmy. Na następnej kondygnacji będą zgrupowane eksponaty związane z uprawą roślin, hodowlą zwierząt i produkcją żywności w przeszłości i obecnie. Wisieć tu także będzie wahadło Foucaulta a wokół niego – wystawa fizyczna. Wyżej będą ulokowane 2 laboratoria – chemiczno-biologiczne i drugie – żywności. Są przeznaczone do organizacji warsztatów dla zwiedzających z biologii, mikrobiologii, biotechnologii, botaniki, fizjologii roślin i zwierząt, chemii żywności, chemii rolniczej, chemii kosmetyków jak też szkoleń, które poprowadzą naukowcy i znani kucharze (m.in. chemia i fizyka żywności dietetyka, tradycje i zwyczaje związane z jedzeniem). Kolejne piętro będzie przeznaczone na wstawę o rolnictwie przyszłości, żywności przyszłości, żywności alternatywnej (glony, owady) oraz recyklingu żywności. Powstanie tu także sala wykładowa m.in. do zajęć fizycznych i matematycznych.
Poza tym w „Kortosferze” zobaczymy również wielki zegar słoneczny oraz zjawiska demonstrujące zjawiska optyczne, a na teleskopach będziemy mogli obserwować niebo. Centrum będzie oferować również przestrzeń dla najmłodszych. Dzieci w wieku przedszkolnym będą mogły korzystać z przestrzeni interaktywnej o tematyce astronomicznej i technicznej.