Sędziowie Sądu Okręgowego w Olsztynie skierowali do Sądu Najwyższego siedem pytań prawnych, w których pytają, czy orzeczenia wydane przez sędziów nominowanych przez KRS są ważne – poinformował w poniedziałek rzecznik SO Olgierd Dąbrowski- Żegalski.
Wyjaśnił, że siedem trzyosobowych składów orzekających w siedmiu różnych sprawach odwoławczych rozpoznawanych w IX Wydziale Cywilnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w Olsztynie na posiedzeniach niejawnych 7 stycznia 2020 r. zwróciło się do Sądu Najwyższego z zagadnieniem prawnym.
Pytają, czy skład sądu, w którym zasiada osoba powołana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przez wybór (na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw), piętnastu jej członków spośród sędziów przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, może stanowić samoistną przesłankę uznania przez sąd odwoławczy: że skład sądu był niezgodny z przepisami prawa, a wydane orzeczenie zapadło w warunkach nieważności postępowania, i czy wydane przez sąd z udziałem takiej osoby orzeczenie jest orzeczeniem nieistniejącym w znaczeniu prawnoprocesowym.
Udział w skierowaniu do Sądu Najwyższego powyższego zagadnienia prawnego wzięło 8 z 10 sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Olsztynie w IX Wydziale Cywilnym Odwoławczym.
Sędziowie chcą w ten sposób uzyskać informację, czy orzeczenia wydane w pierwszej instancji przez sędziów, których kandydatury przedstawiła Prezydentowi RP KRS są orzeczeniami ważnymi w rozumieniu art. 379 pkt 4 kodeksu postępowania cywilnego.
Przepis ten mówi, że postępowanie jest nieważne, jeśli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
„Sędziowie w pisemnym uzasadnieniu decyzji o skierowaniu pytań prawnych do SN zwrócili uwagę, że od rozstrzygnięcia wskazanego przez nich zagadnienia zależy ocena, czy istnieje przedmiot zaskarżenia, ewentualnie czy zaskarżone zarządzenie podlega uchyleniu” – wyjaśnił sędzia Dąbrowski-Żegalski.
Jak dodał, odpowiedź na postawione pytanie prawne ma zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia badanej przez nich sprawy. „Wskazali również, że przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzi bardzo poważne wątpliwości, mając przy tym fundamentalne znaczenie ustrojowe dla prawidłowego funkcjonowania sądów, szczególnie zaś dla bezpieczeństwa prawnego obywateli i zapewnienia im konstytucyjnego prawa do sądu” – sprecyzował.
Akta wszystkich siedmiu spraw, w których zostały zadane pytania prawne, 9 stycznia 2020 r. zostały wysłane do Sądu Najwyższego. Powyższe sprawy dotyczą zażaleń od orzeczeń wydanych przez sądy rejonowe w Bartoszycach, Kętrzynie, Lidzbarku Warmińskim i Nidzicy.
„Nadmieniam, że Sąd Okręgowy w Olsztynie wspomniane pytania prawne zadał, zanim zapadło orzeczenie Sądu Najwyższego, Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z dnia 8 stycznia 2020 r. w sprawie I NOZP 3/19 dotyczącej m.in. badania z urzędu przez Sąd Najwyższy, niezależnie od granic podstaw odwołania, czy Krajowa Rada Sądownictwa jest organem niezależnym od władzy ustawodawczej i wykonawczej” – podkreślił rzecznik.