Nie żyje prof. Janusz Jasiński – wybitny historyk, badacz dziejów Warmii i Mazur oraz Honorowy Obywatel Olsztyna. Przez całe życie był związany z regionem, który stał się jego pasją naukową i osobistą misją. Pozostawił po sobie imponujący dorobek i pamięć wśród współpracowników oraz mieszkańców.
„Z wielkim żalem zawiadamiamy, że odszedł od nas prof. Janusz Jasiński, historyk i wielki autorytet” – poinformował Instytut Północny im. W. Kętrzyńskiego w Olsztynie.
Początki życia i droga do nauki
Janusz Jasiński urodził się 4 września 1928 roku w Wołominie. Pochodził z rodziny o silnych tradycjach edukacyjnych – jego ojciec był organistą, a matka nauczycielką. Lata młodości spędził w Lublinie, gdzie ukończył szkołę średnią, a następnie studia historyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.
Już jako student wykazywał duże zainteresowanie historią regionów północnej Polski. Jego praca magisterska dotyczyła walki o język polski na Mazurach. Warto wspomnieć, że swoją pierwszą podróż na Warmię odbył w nietypowy sposób – kajakiem dotarł z południa Polski do Torunia, a następnie przez Olsztyn i Łynę do Smolajn.
Kariera naukowa związana z Olsztynem
Po studiach związał się z Olsztynem, gdzie rozpoczął pracę w środowisku naukowym. Współtworzył zaplecze badawcze, które później stało się podstawą działalności Ośrodka Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego. Szczególną wagę przykładał do rozwoju księgozbioru, który z czasem został zaliczony do narodowego zasobu bibliotecznego.
Był także aktywnym publicystą i popularyzatorem historii. Związany był z kwartalnikiem „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”, gdzie przez lata pełnił kluczowe funkcje redakcyjne, w tym redaktora naczelnego. Dbał o jego niezależność i wysoki poziom naukowy.
Stopień doktora uzyskał w 1964 roku na Uniwersytecie Warszawskim, a habilitację w 1982 roku na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W kolejnych latach pracował w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, gdzie uzyskał tytuł profesora.
Imponujący dorobek i działalność społeczna
Prof. Jasiński przez całe życie badał historię Warmii i Mazur. Jego dorobek obejmuje ponad 600 publikacji naukowych, które do dziś stanowią ważne źródło wiedzy o regionie.
Angażował się również społecznie. Przez wiele lat był prezesem olsztyńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, organizując spotkania i wykłady, które przyciągały wybitnych naukowców z całego kraju. Był także inicjatorem powstania Społecznego Komitetu Ratowania Dawnych Cmentarzy na Warmii i Mazurach.
„Pozostawił po sobie pomnik kilkuset prac naukowych oraz wdzięczny ślad w pamięci tych, którzy mogli z nim współpracować” – podaje Instytut Północny im. W. Kętrzyńskiego.
Uhonorowany za zasługi dla regionu
Za swoją działalność naukową i społeczną został wielokrotnie nagrodzony. Otrzymał m.in. Krzyż Kawalerski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski oraz nagrody Polskiej Akademii Nauk i Ministra Edukacji Narodowej.
W 2001 roku Rada Miasta Olsztyna nadała mu tytuł Honorowego Obywatela Olsztyna – jedno z najważniejszych wyróżnień dla osób zasłużonych dla miasta.
Pozostanie w pamięci mieszkańców
Prof. Janusz Jasiński zapisał się w pamięci mieszkańców nie tylko jako badacz, ale jako ktoś, kto potrafił opowiadać o historii w sposób bliski ludziom. Dzięki jego działalności naukowej i społecznej wielu mieszkańców regionu zaczęło inaczej patrzeć na swoje otoczenie – dostrzegać w nim ślady przeszłości i rozumieć ich znaczenie.
Był obecny w życiu lokalnej społeczności – nie tylko na uczelniach i konferencjach, ale również podczas spotkań, odczytów i inicjatyw społecznych. Potrafił łączyć świat nauki z codziennym doświadczeniem mieszkańców, pokazując, że historia nie jest zamknięta w książkach, lecz żyje wokół nas.
Dla wielu osób pozostanie symbolem troski o dziedzictwo regionu i przykładem, jak z pasją i konsekwencją można budować pamięć o przeszłości. Jego odejście to strata nie tylko dla nauki, ale także dla całej wspólnoty Warmii i Mazur.
źródło: Instytut Północny im. W. Kętrzyńskiego w Olsztynie, UM Olsztyn
