15 lipca 1945 roku na Stadionie Leśnym w Olsztynie rozegrano pierwszy mecz drużyny, która dała początek Stomilowi. Klub, który przez dekady wzbudzał emocje, świętuje dziś 80-lecie istnienia. Od triumfów po upadki – historia „Dumy Warmii” to opowieść o determinacji, pasji i przetrwaniu.
Powstanie Stomilu Olsztyn w 1945 roku – początki klubu w powojennym mieście
Tuż po wojnie Olsztyn był w ruinie. Polacy przyjeżdżający z Kresów i centralnej Polski odbudowywali miasto i jego strukturę społeczną. W takich warunkach powstała drużyna piłkarska, która rozegrała pierwszy mecz 15 lipca 1945 roku. Spotkanie miało miejsce na dobrze zachowanym boisku w Lesie Miejskim i zakończyło się porażką Warmiaka 1:2 z zespołem kolejarzy.
Warmiak tworzyli głównie pracownicy spożywczej spółdzielni „Społem”. Już kilka miesięcy później, 1 października, zmieniono nazwę klubu na SKS Społem.
Stomil Olsztyn i zmiany nazw klubu na przestrzeni lat
W 1958 roku klub przyjął nazwę OKS Olsztyn. W kolejnych latach drużyna występowała na niższych szczeblach rozgrywek, notując zarówno awanse, jak i spadki. Przełom nastąpił w latach 60., kiedy w Olsztynie powstał Olsztyński Zakład Opon Samochodowych (OZOS), który stał się sponsorem i patronem klubu.
W 1968 roku klub został przemianowany na OKS-OZOS i szybko awansował do III ligi. W sezonie 1972/1973 olsztynianie świętowali historyczny awans do II ligi. Nazwa Stomil została oficjalnie przyjęta właśnie wtedy.
Przełomowy awans do ekstraklasy i złote lata Stomilu Olsztyn
Lata 90. przyniosły najbardziej spektakularne sukcesy. W sezonie 1993/1994 zespół awansował do Ekstraklasy, gdzie występował nieprzerwanie przez dziewięć sezonów. Największy sukces Stomilu miał miejsce w sezonie 1995/1996, kiedy drużyna zajęła szóste miejsce w tabeli.
W tamtym okresie barwy klubu reprezentowali znani piłkarze, którzy trafili później do reprezentacji Polski oraz innych czołowych zespołów w kraju i za granicą. Stomil rywalizował z najlepszymi, a kibice mogli śledzić emocjonujące pojedynki, m.in. z Legią Warszawa.
Spadki, kryzys organizacyjny i odbudowa z inicjatywy kibiców
W 2002 roku drużyna spadła z Ekstraklasy, a rok później z II ligi. Problemy organizacyjne doprowadziły do tego, że zespół nie brał udziału w żadnych rozgrywkach przez cały sezon. Kibice postanowili działać – powołano OKP Warmia i Mazury, który w 2004 roku zmienił nazwę na OKS 1945 Olsztyn.
Dzięki reorganizacji lig i zaangażowaniu lokalnej społeczności zespół stopniowo pięł się w górę. W 2012 roku klub odzyskał historyczną nazwę – Stomil Olsztyn.
Ostatnie lata i próba powrotu do dawnych lat świetności
Po dziesięciu sezonach na zapleczu Ekstraklasy, w 2022 roku Stomil spadł do II ligi. W pierwszym sezonie był bliski powrotu – dotarł do finału baraży, jednak przegrał z Motorem Lublin po rzutach karnych. Kolejne lata przyniosły dwa kolejne spadki – do III, a następnie do IV ligi.
Nowym właścicielem klubu został Marek Maleszka, który zapowiada odbudowę i powrót na szczebel centralny. Mimo trudnej sytuacji, wśród kibiców znów pojawiła się nadzieja.
Wychowankowie Stomilu Olsztyn i sukcesy innych sekcji sportowych
Przez osiem dekad działalności, klub wychował wielu znanych zawodników. To tutaj swoje pierwsze kroki stawiali m.in. Jarosław Bako, Sylwester Czereszewski, Adam Zejer i Adrian Mierzejewski. W 1974 roku drużyna juniorów zdobyła tytuł mistrza Polski, pokonując Szombierki Bytom.
Stomil to także inne sekcje sportowe – żeńska koszykówka, która grała w najwyższej klasie rozgrywkowej, futsal, kajakarstwo, motocross i męska koszykówka. Klub odegrał ważną rolę nie tylko w piłce nożnej, ale w całym lokalnym sporcie.
źródło: Stomil Olsztyn