W Olsztynie ruszyły prace zespołu, który ma opracować nową koncepcję zagospodarowania przestrzeni wokół kontrowersyjnego pomnika autorstwa Xawerego Dunikowskiego.
Ruszyły konsultacje społeczne w sprawie „szubienic”
W środę, 23 kwietnia, w olsztyńskiej Zajezdni Trolejbusowej odbyło się pierwsze spotkanie specjalnego zespołu zajmującego się przyszłością przestrzeni między al. Piłsudskiego a ul. 22 Stycznia – miejsca, gdzie od dziesięcioleci stoi pomnik zwany potocznie „szubienicami”. Monument, autorstwa Xawerego Dunikowskiego, upamiętnia żołnierzy Armii Czerwonej.
W zespole znaleźli się m.in. architekci, urbaniści, przedstawiciele organizacji pozarządowych oraz reprezentanci wojewody. Celem prac jest przygotowanie warunków konkursu architektonicznego na zagospodarowanie tego obszaru.
Uroczystość z rosyjską delegacją wywołała burzę
Choć działania zespołu były planowane wcześniej, emocje społeczne zaogniła lutowa uroczystość, podczas której rosyjski ambasador Sergey Andreev oraz przedstawiciele prorosyjskich organizacji z Polski i zagranicy złożyli kwiaty pod pomnikiem.
Wydarzenie spotkało się z ostrą krytyką ze strony Instytutu Pamięci Narodowej, który nazwał je „elementem wojny informacyjnej”. „Dopóki pomnik stoi, będzie on wykorzystywany przez Rosję do prowadzenia wojny informacyjnej” – stwierdził dr hab. Karol Sacewicz z olsztyńskiej delegatury IPN.
Były europoseł Bogusław Rogalski określił wizytę jako „rosyjską prowokację” i „plucie Polakom w twarz”.
Prezydent: chcemy wysłuchać różnych głosów
Podczas spotkania inaugurującego konsultacje prezydent Robert Szewczyk zaznaczył, że miasto chce otworzyć się na różnorodne opinie.
„Cieszę się, że przyjęliście zaproszenie, by porozmawiać o niełatwej sprawie. Chcemy poznać opinie na temat pomnika, otoczenia, ale przede wszystkim przemyśleń na temat zagospodarowania tej przestrzeni i symboliki”. – mówił prezydent.
Zastępczyni prezydenta Justyna Sarna-Pezowicz dodała, że zespół nie będzie projektował przestrzeni, ale przygotuje wytyczne do konkursu architektonicznego. „Chcemy wysłuchać bardzo zróżnicowanych głosów, nieszablonowych przemyśleń”. – dodała zastępczyni prezydenta.
Co dalej z pomnikiem?
Monument od dawna budzi kontrowersje – jego przeciwnicy uważają go za symbol sowieckiej dominacji, natomiast niektórzy widzą w nim cenne dzieło modernistycznej architektury i istotny nośnik historyczny. Już w 2023 roku wojewoda Artur Chojecki nakazał usunięcie pomnika, lecz decyzja nie została zrealizowana.
Zespół konsultacyjny to pierwszy krok w kierunku opracowania nowej wizji przestrzeni w samym sercu Olsztyna. Pomysły zgłoszone podczas spotkania będą analizowane, a kolejnym etapem będzie przedstawienie oficjalnej propozycji przez prezydenta miasta.
źródło: UM Olsztyn