Opuszczona mazurska wieś skrywa straszną historię. Była jedną z największych osad

Strona głównaOlsztynOpuszczona mazurska wieś skrywa straszną...

Co tu się wydarzyło? Zapomniana mazurska wieś z niezwykłą historią. Dzisiaj została po niej tylko zabytkowa wieża kościelna

Małga – zapomniana mazurska wieś z niezwykłą historią. Dzisiaj została po niej tylko zabytkowa wieża kościelna i zlokalizowany nieopodal rezerwat.

Małga – miejsce z historią

Całe województwo warmińsko-mazurskie stanowi perełkę dla miłośników urbexu. Przyciągają ich opuszczone zamki i pałace, ukryte w lasach kaplice, wysadzone mosty kolejowe i kamienne półokręgi grobowców – zapomniane i często zrujnowane świadectwa naszej historii.

Jednym z takich miejsc jest Małga – jedna z najstarszych i największych mazurskich wsi.

Historia sięgająca czasów pruskich

Historia Małgi sięga czasów pruskich, ale jest związana również z historią Polski. Mazurska wieś została opisana w powieści „Popioły” Stefana Żeromskiego, ale pojawia się również we współczesnej literaturze, choćby w „Cyrografie” Jerzego Woźniaka.

Miejsce ma swoją symbolikę: jak opowiadał Starostwu Powiatowemu w Szczytnie w 2021 roku Witold Olbryś, „samotna wieża kościoła otoczona jest roślinnością, która stopniowo pochłania resztki budynków tej niegdyś dużej wsi”.

Olsztyn w skrócie. Na Twój e-mail.

Wybieramy najważniejsze wiadomości z Olsztyna. Możesz wypisać się w każdej chwili. Polityka prywatności.

Małga istniała już w XIV wieku

Wieś Małga (nazwa pochodzi od pruskiego słowa „Malien”, którym określano rzekę Omulew) powstała w 1343 roku. Rozwijała się dzięki bliskiej lokalizacji trzech jezior, w tym Jeziora Karasiowego i Małdzkiego Stawu, które wówczas były dużymi rozlewiskami z uwagi na spiętrzenia wody konieczne dla funkcjonowania pobliskiej kuźni. Teraz w ich miejscu znajdziemy jedynie bagna i łąki.

– Małga była znacznym ośrodkiem pozyskiwania i przetopu rudy darniowej. 25 czerwca 1403 roku na zamku w Nidzicy komtur ostródzki Hans von Schönfeld wystawił przywilej dla mistrza hutniczego Eckarta, zezwalający mu na prowadzenie tu kuźnicy. Rudę darniową w Małdze wytapiano do około 1800 roku. 16 sierpnia 1450 roku mieszkańcy Małgi złożyli hołd nowo wybranemu wielkiemu mistrzowi Ludwigowi von Erlichshausenowi. W 1579 roku Małga obejmowała 12 łanów. 13 czerwca 1618 roku Conrad Burken otrzymał przywilej na połów ryb na Małdzkim Stawie i Jeziorze Karasiowym, a w 1717 roku Małgę określono w dokumencie katastralnym jako wieś szkatułową i rybacką – opowiadał Witold Olbryś.

Wieś miała swoją szkołę kościelną i gospodę. W 1939 roku w 92 domach mieszkało 481 osób. W 1945 roku wszyscy zostali jednak wysiedleni, wieś rozebrano, a jej tereny weszły w skład poligonu w Muszakach.

Po Małdze została wieża kościelna i rezerwat

Obecnie po jednej z największych mazurskich wsi pozostała zabytkowa wieża kościelna i pobliski rezerwat przyrody „Małga”.

– Kościół w Małdze powstał przed 1579 rokiem. Jego fundatorem był mistrz hutniczy Jorgo oraz karczmarz Gregor. Był on filią parafii w Jedwabnie. W 1637 roku zawieszono tu pierwszy dzwon, drugi dodano w 1729 roku. W 1722 roku wzniesiono drewnianą wieżę kościoła. Świątynia ta znajdowała się pod patronatem królewskim. W XVIII wieku pastor z Jedwabna przyjeżdżał do Małgi w każdą trzecią niedzielę miesiąca. W pozostałe niedziele modlitwę prowadził katecheta. W 1807 roku żołnierze z dywizji generała Zajączka uczynili z kościoła stajnię dla koni, a kościelnych ławek używali jako opału. Kościół odnowiono i ponownie wyświęcono 3 stycznia 1819 roku. W 1889 roku filialny kościół w Małdze otrzymał stałych duchownych, a w 1895 roku utworzono tu stałą parafię. W 1900 roku rozpoczęto budowę nowego kościoła, który stanął w miejscu starego. Budowę zakończono w 1902 roku. W okresie międzywojennym ustawiono przed kościołem pomnik poświęcony mieszkańcom parafii poległym w trakcie pierwszej wojny światowej – opowiadał Witold Olbryś.

źródło: Radio Eska

Tym żyje Olsztyn

0 komentarzy
Najlepsze
Najnowsze Najstarsze

Badania dla mężczyzn za 29 zł. Specjalna akcja Miejskiego Szpitala w Olsztynie

Panowie, czas na badania. Szpital Miejski w Olsztynie zachęca do zadbania o zdrowie.

VAV Synergy: jak technologie zmieniają proces poszukiwania pracy w Europie i sprawiają, że staje się on bardziej przejrzysty

Jak usługi cyfrowe zmieniają rynek pracy w Europie i dlaczego przejrzyste oferty pracy oraz jasne warunki stają się nowym standardem w rekrutacji.

Nowości w jednej z najbardziej znanych restauracji w Olsztynie. Goście mogą być zaskoczeni

Nowe menu w słynnej olsztyńskiej restauracji. Co trafiło na talerze?

Warmia i Mazury w sieci: jak chronić dane osobowe w codziennym życiu cyfrowym

Warmia i Mazury kojarzą się przede wszystkim z jeziorami, lasami i mniejszymi miejscowościami, ale region ma również coraz bardziej widoczny wymiar cyfrowy.

Jak wybrać sprzęt podwieszany do integracji sensorycznej

Wybór odpowiedniego sprzętu podwieszanego do integracji sensorycznej jest kluczowym elementem wspierania terapii i rozwoju.

Swarzędz zmienia się każdego dnia. Sprawdź, gdzie znaleźć informacje o życiu miasta i gminy

Życie lokalnej społeczności to znacznie więcej niż wydarzenia organizowane w centrum miasta.

Budowa domu pod Olsztynem – działka, formalności i wybór technologii

Budowa domu pod Olsztynem kusi połączeniem dwóch światów.

Mycie okien wodą demineralizowaną. Dlaczego ta metoda daje tak dobre efekty i nie pozostawia smug?

Czyste szyby bez zacieków, smug i konieczności wycierania ich do sucha? Takie efekty można uzyskać dzięki zastosowaniu odpowiednio oczyszczonej wody.

Gdzie kupić ziemię ogrodową? Jeden sposób pozwala uniknąć dźwigania ciężkich worków

Przygotowanie ogrodu do nowego sezonu często wiąże się z koniecznością zakupu dużej ilości podłoża.

Cyprysik w doniczce na święta wygląda jak mała choinka. Uważaj na ten błąd, bo szybko uschnie

Niewielkie drzewko iglaste o regularnym, stożkowatym pokroju może z powodzeniem zastąpić tradycyjną choinkę.

Olsztyńskie kamienice z piecykami gazowymi: o czym pamiętać zimą

Stare mieszkanie w kamienicy ma swój urok: wysokie sufity, grube mury i gazowy piecyk w łazience albo w kuchni.

Jakie znicze bożonarodzeniowe wybrać, żeby przetrwały grudniową pogodę?

Najlepiej postawić na ciężkie, szklane kapliczki o wysokości powyżej 30 centymetrów oraz wkłady olejowe lub LED, które wytrzymają warmińskie mrozy.

Stolik kawowy wcale nie musi być zwyczajny! Oto najciekawsze rozwiązania

Stolik kawowy wcale nie musi być zwyczajny!

Szafki szkolne metalowe – jak wybrać model do szkoły?

Dobre szafki szkolne metalowe są wykonane z ocynkowanej stali malowanej proszkowo, mają drzwi wzmocnione od środka i wentylowany korpus.

Domowa uprawa kiełków zimą: które gatunki wybrać na początek (rzodkiewka, lucerna, fasola mung, soczewica), jak je płukać i przechowywać

Zimą, gdy dostęp do świeżych warzyw z własnego ogródka jest ograniczony, warto pomyśleć o domowej uprawie kiełków.