W Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie pojawiły się nowe możliwości diagnostyczne, które mogą mieć duże znaczenie dla zdrowia najmłodszych pacjentów. Jedna z uruchomionych pracowni jest pierwszą tego typu w północno-wschodniej Polsce i jedną z zaledwie kilku w kraju. Drugą wyposażono w specjalistyczne urządzenie przekazane przez Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Dzięki nim lekarze będą mogli jeszcze dokładniej diagnozować choroby i monitorować efekty leczenia dzieci.
Od 1 października 2026 roku w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie działają dwie nowe jednostki diagnostyczne: Pracownia Antropometryczna oraz Pracownia Analizy Składu Ciała. Obie powstały z myślą o dokładniejszej ocenie wzrastania, rozwoju fizycznego i stanu odżywienia dzieci oraz młodzieży.
Nowe pracownie mają wspierać specjalistów różnych dziedzin medycyny, m.in. genetyki, endokrynologii, gastroenterologii i onkologii. Wykonywane w nich badania pozwolą uzyskać informacje, których nie dostarczają standardowe pomiary wzrostu i masy ciała.
Pierwsza taka pracownia w północno-wschodniej Polsce
Jedną z najważniejszych nowości jest Pracownia Antropometryczna. Jak informuje szpital, to pierwsza tego rodzaju jednostka w północno-wschodniej Polsce i jedna z nielicznych w całym kraju.
– Pracownia Antropometryczna to pierwsza taka pracownia w północno-wschodniej Polsce i jedna z zaledwie kilku w kraju. Dzięki wykonywanym w niej pomiarom szybsza i skuteczniejsza będzie m.in. diagnostyka wielu chorób u dzieci – podkreśla dr n. med. Klaudia Berk, specjalistka genetyki klinicznej i kierownik nowej pracowni.
Placówkę wyposażono w certyfikowany sprzęt umożliwiający wykonywanie szczegółowych pomiarów ludzkiego ciała. Są to m.in. specjalistyczne miarki, stadiometr, antropometry oraz fałdomierze.
W przeciwieństwie do standardowego badania, podczas którego mierzy się przede wszystkim wzrost i masę ciała, tutaj lekarze mogą dokładnie analizować proporcje poszczególnych części ciała.
Badania obejmują m.in. rozpiętość ramion, wysokość siedzeniową, długość fragmentów kończyn, obwody ramion i łydek oraz grubość fałdów skórno-tłuszczowych. Uzyskane wyniki porównywane są z odpowiednimi normami uwzględniającymi wiek i płeć pacjenta.
Badania pomogą wykrywać choroby genetyczne i zaburzenia wzrastania
Szczegółowa analiza budowy ciała może mieć istotne znaczenie w diagnostyce wielu schorzeń, zwłaszcza tych, które wpływają na rozwój fizyczny dziecka.
Do pracowni mogą trafiać pacjenci z niskorosłością, nadmiernym wzrastaniem, nieprawidłowymi proporcjami ciała czy podejrzeniem chorób genetycznych. Badania mogą być również pomocne przy rozpoznawaniu dysplazji szkieletowych oraz monitorowaniu dzieci z chorobami przewlekłymi.
Dokładne pomiary pozwalają ocenić, czy poszczególne części ciała rozwijają się proporcjonalnie. Mogą też dostarczać dodatkowych wskazówek diagnostycznych w przypadkach, gdy standardowe badania nie dają jednoznacznej odpowiedzi.
Pracownia będzie również wspierać ocenę stanu odżywienia dzieci, zarówno tych z niedowagą i niedożywieniem, jak i pacjentów z nadmierną masą ciała.
Co istotne, wykonywanie profesjonalnych pomiarów antropometrycznych wymaga odpowiednich kwalifikacji. Jak wyjaśnia dr Klaudia Berk, personel musi posiadać certyfikat Międzynarodowego Towarzystwa Kinantropometrii (ISAK), potwierdzający umiejętność wykonywania standaryzowanych pomiarów.
W olsztyńskim szpitalu takie kwalifikacje mają cztery osoby: dr Klaudia Berk, lek. Anna Charemska-Ronchini oraz antropometrystki mgr Eurydyka Żukowska i Marta Kozłowska.
Specjalistyczne urządzenie od Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy
Drugą nowością jest Pracownia Analizy Składu Ciała, podlegająca Klinice Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia. Jej najważniejszym wyposażeniem jest urządzenie BOD POD, przekazane szpitalowi przez Fundację Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
Aparatura umożliwia szczegółową analizę składu ciała, w tym oszacowanie ilości tkanki tłuszczowej oraz masy beztłuszczowej. Dzięki temu lekarze mogą uzyskać znacznie więcej informacji o stanie odżywienia pacjenta niż na podstawie samej wagi czy wskaźnika BMI.
– BOD-POD jest urządzeniem umożliwiającym precyzyjną, nieinwazyjną ocenę składu ciała, wykorzystującym technologię pletyzmografii powietrznej – wyjaśnia dr hab. n. med. prof. UWM Elżbieta Jarocka-Cyrta, kierownik Kliniki Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia.
Badanie polega na określeniu objętości ciała na podstawie zmian ciśnienia powietrza w zamkniętej komorze pomiarowej. Następnie, po uwzględnieniu masy ciała, urządzenie pozwala oszacować udział tkanki tłuszczowej i beztłuszczowej.
Jedną z największych zalet tej technologii jest brak konieczności stosowania promieniowania rentgenowskiego. Badanie nie wymaga również wysiłku fizycznego ani zanurzania pacjenta w wodzie. Jest stosunkowo krótkie, nieinwazyjne i pozwala na powtarzanie pomiarów w celu obserwowania zmian zachodzących podczas leczenia.
Sama waga nie pokazuje wszystkiego. Nowa aparatura pozwoli ocenić więcej
Specjaliści zwracają uwagę, że masa ciała nie zawsze odzwierciedla rzeczywisty stan odżywienia pacjenta. Dwie osoby o podobnej wadze mogą mieć zupełnie inne proporcje tkanki tłuszczowej i masy beztłuszczowej.
W przypadku dzieci przewlekle chorych takie różnice mogą mieć szczególne znaczenie. Analiza składu ciała metodą BOD POD może być wykorzystywana m.in. u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, zaburzeniami wchłaniania, schorzeniami endokrynologicznymi i onkologicznymi, a także u dzieci z niedożywieniem lub otyłością.
Badania pozwolą lekarzom monitorować, jak zmienia się skład ciała podczas terapii i czy zastosowane leczenie żywieniowe przynosi oczekiwane rezultaty.
To ważne zwłaszcza w sytuacjach, gdy sama zmiana masy ciała nie pozwala ocenić, czy pacjent odzyskuje odpowiednie zasoby tkanki tłuszczowej i masy beztłuszczowej.
Które dzieci będą mogły skorzystać z nowych badań?
Z możliwości obu pracowni będą mogli korzystać pacjenci różnych oddziałów i poradni Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w Olsztynie. Na badania będą kierować lekarze specjaliści, w zależności od wskazań medycznych i potrzeb diagnostycznych.
W przypadku Pracowni Antropometrycznej będą to m.in. pacjenci poradni genetycznej, endokrynologicznej, gastroenterologicznej, reumatologicznej i chirurgicznej.
Z kolei badania składu ciała mogą być szczególnie przydatne u dzieci z chorobami przewlekłymi, problemami z odżywianiem oraz zaburzeniami metabolicznymi.
Uruchomienie obu pracowni oznacza rozszerzenie możliwości diagnostycznych olsztyńskiego szpitala. Dzięki specjalistycznemu sprzętowi i odpowiednio przygotowanemu personelowi lekarze zyskali dodatkowe narzędzia do rozpoznawania zaburzeń rozwojowych oraz monitorowania stanu zdrowia najmłodszych pacjentów.
źródło: Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie