19 listopada 2026 roku w w Olsztynie odbędzie się konferencja naukowa „Władysław Gębik – życie, świadectwo, pamięć. Od doświadczenia obozowego do historii i tożsamości”. Spotkanie rozpocznie się o godz. 9.00 w siedzibie Archiwum przy ul. Partyzantów 18. Wydarzenie będzie okazją do przypomnienia postaci Władysława Gębika oraz rozmowy o znaczeniu świadectw, dokumentów i pamięci w opisywaniu historii.
Wyjątkowa konferencja w Olsztynie. W centrum uwagi Władysław Gębik
Program konferencji łączy perspektywę historyczną, archiwalną i edukacyjną. Wystąpienia poświęcone będą między innymi roli Władysława Gębika wśród polskich więźniów KL Gusen w latach 1940–1945, Austriakom jako sprawcom, siatce Oskara Globocnika, a także obecności jego postaci w dokumentach Archiwum Państwowego w Olsztynie i archiwach Instytutu Pamięci Narodowej. Prelegenci podejmą również temat tego, jak dokumenty stają się nośnikami pamięci i jak wiedza o przeszłości jest przekazywana kolejnym pokoleniom.
Naukowcy i historycy przypomną losy Władysława Gębika
W pierwszej części konferencji zaplanowano wystąpienia Tomasza Cieślaka, prof. Stephana Lehnstaedta, Anny Chmielewskiej-Metki oraz dr. Waldemara Brendy. Po przerwie odbędzie się drugi panel, w którym Zenon Złakowski przywoła wspomnienia o Władysławie Gębiku. Marta Szczesiak-Ślusarek i Elżbieta Rybarska poruszą problem pamięci o miejscach zbrodni dokonanych w czasie II wojny światowej na terenie Austrii i ich znaczenia dla Polaków. Beata Krzeszowska-Sarzyniak opowie o szkolnych tradycjach upamiętniania patrona w Kwidzynie.
Pamięć o ofiarach II wojny światowej. Ważna dyskusja w Olsztynie
Konferencję zakończy dyskusja zatytułowana „Władysław Gębik i KL Gusen – historia więźniów, odpowiedzialność sprawców i pamięć”. Jej tematyka podkreśla, że opowiadanie o doświadczeniu obozowym nie ogranicza się do rekonstrukcji wydarzeń: dotyczy także odpowiedzialności, sposobów upamiętniania oraz miejsca tych doświadczeń w zbiorowej historii i tożsamości.
Organizatorzy zapraszają do udziału przedstawicieli środowisk naukowych, nauczycieli, młodzież, osoby zainteresowane historią regionu oraz wszystkich, którym bliska jest refleksja nad historią II wojny światowej i kulturą pamięci. Udział w konferencji będzie sposobnością do poznania nowych ustaleń badawczych, spotkania z prelegentami i wspólnej rozmowy o tym, jak zachowywać i przekazywać świadectwa przeszłości.
