Dr Izydor Borys, znany twórca rzeźbiarski z Wydziału Sztuki Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, zaproponował projekt pomnika upamiętniającego pierwszych osadników, którzy po II wojnie światowej zamieszkali w Olsztynie. Projekt zatytułowany „Osiedleńcy” został zgłoszony do finansowania z Olsztyńskiego Budżetu Obywatelskiego (OBO).
Artystyczne wyzwanie dla znanego rzeźbiarza
Dr Borys, pracownik naukowy w Instytucie Sztuk Pięknych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, to artysta znany nie tylko z ekspozycji w galeriach, ale również z rzeźb zdobiących przestrzeń publiczną Olsztyna. Twórca jest autorem m.in. „Warmińskich żurawi” w Parku Centralnym czy popiersia Adalberga Wojciecha Zinka przy katedrze św. Jakuba.
Motywacja do stworzenia nowego dzieła wiązała się z chęcią upamiętnienia tych, którzy wkładali trud w odbudowę Olsztyna po wojnie. Dodatkowo, projekt ten stanowił dla niego nowe artystyczne wyzwanie.
„Osiedleńcy” — symboliczne odzwierciedlenie historii miasta
Rzeźba przedstawia troje ludzi — mężczyznę, kobietę i dziecko niosących pakunki. Obok nich umieszczona jest walizka pełniąca funkcję tablicy opisowej. Inspiracją do stworzenia tego wizerunku były fotografie pierwszych osadników.
Borys eksplorował różne, często abstrakcyjne, sposoby przedstawienia tematu. Ostatecznie jednak uznał, że tradycyjna rzeźba w brązie najlepiej przekaże zamierzone przez niego przesłanie.
Inspiracja do działania
Inicjatorem powstania projektu była Elżbieta Fabisiak z Warmińsko-Mazurskiego Stowarzyszenia „Areszt Sztuki”. Została ona zainspirowana przez prof. Stanisława Achremczyka, który podczas konferencji „Pionierzy osadnictwa 1945” apelował o upamiętnienie przesiedleńców.
Fabisiak tłumaczy, że rzeźba ma być przede wszystkim hołdem dla osadników, a także atrakcją dla mieszkańców i turystów odwiedzających Olsztyn.
Lokalizacja i finansowanie
Pomysłodawcy projektu proponują lokalizację przed Starym Ratuszem w Olsztynie. Teraz o ostatecznym losie „Osiedleńców” zdecydują głosy mieszkańców miasta w ramach Olsztyńskiego Budżetu Obywatelskiego (OBO).
Dr Borys, wspierany przez olsztynian, już wcześniej dostarczył im sztuki do przestrzeni publicznej. Mowa o „Warmińskich żurawiach”, które w głosowaniu zyskały aprobatę mieszkańców. Elżbieta Fabisiak podkreśla, że żurawie są nie tylko piękne i dostojne, ale dla wielu olsztynian symbolizują marzenie o lataniu, niezależności i wolności.
O losie projektu zdecydują mieszkańcy w głosowaniu, które rozpoczęło się 5 czerwca i potrwa do 18 marca. Olsztyński Budżet Obywatelski na 2024 rok wynosi 7,5 mln zł, a o jego podziale zdecydują sami mieszkańcy, którzy mają prawo zgłaszać i wybierać projekty.
źródło: UWM