Plecaki uczniów w województwie warmińsko-mazurskim nadal bywają zbyt ciężkie, ale najnowsze dane Państwowej Inspekcji Sanitarnej pokazują wyraźną poprawę. W 2025 roku odsetek dzieci noszących przeciążone tornistry spadł do 10,6 proc., co jest najlepszym wynikiem od kilku lat.
Ponad 11 kilogramów na plecach ucznia
Badanie objęło 45 szkół podstawowych i ponad 11,4 tys. uczniów z regionu. W skrajnych przypadkach waga plecaków była bardzo wysoka. Najcięższy tornister ważył aż 11,2 kg, co stanowiło ponad 20 proc. masy ciała ucznia.
Zdarzały się również przypadki jeszcze większego przeciążenia w ujęciu procentowym – rekord wyniósł 31,8 proc. masy ciała dziecka.
Zakres wag plecaków był bardzo szeroki – od 0,5 kg do ponad 11 kg.
Największy problem w klasach czwartych
Z danych wynika, że najczęściej zbyt ciężkie plecaki noszą uczniowie klas czwartych. Problem dotyczył tam aż 19,8 proc. dzieci, choć i w tej grupie odnotowano poprawę względem poprzedniego roku.
Najlepsza sytuacja wystąpiła w klasach ósmych – przeciążenia dotyczyły jedynie 1,5 proc. uczniów.
Wyniki lepsze niż rok wcześniej
Raport wskazuje na wyraźną poprawę w skali całego regionu. W 2024 roku odsetek uczniów z przeciążonymi plecakami wynosił 12 proc., natomiast w 2025 roku spadł do 10,6 proc.
Łącznie 89,4 proc. uczniów nosiło plecaki o prawidłowej wadze.
Co trafia do plecaków uczniów
Analiza pokazała, że przyczyną przeciążeń nie są wyłącznie podręczniki. W plecakach uczniów znajdowano także:
- dodatkowe piórniki, zabawki i gry,
- niepotrzebne w danym dniu książki i zeszyty,
- pełne butelki z wodą i termosy,
- buty na zmianę i książki z biblioteki.
Znaczenie ma również sama konstrukcja plecaków – niektóre modele są ciężkie już jako puste, ze względu na usztywnienia i stelaże.
Zalecenia Sanepidu dla uczniów i rodziców
Państwowa Inspekcja Sanitarna przypomina, że waga plecaka nie powinna przekraczać 10–15 proc. masy ciała dziecka.
Eksperci zalecają m.in.:
- noszenie plecaka na obu ramionach,
- wybór modeli z usztywnionymi plecami i szerokimi szelkami,
- równomierne rozkładanie ciężaru,
- regularne sprawdzanie zawartości plecaka przez rodziców.
Szkoły powinny z kolei zapewniać uczniom miejsce do pozostawiania części podręczników i przyborów.
Problem nadal aktualny
Choć wyniki są najlepsze od lat, Sanepid podkreśla, że problem przeciążonych plecaków nie zniknął. Nadmierny ciężar może prowadzić do wad postawy, bólu pleców oraz problemów z układem ruchu.
Działania edukacyjne i profilaktyczne mają być kontynuowane, aby dalsze ograniczanie wagi tornistrów stało się standardem w szkołach.
