W szkolnej pracowni, gdzie zwykle rozwiązuje się zadania z fizyki i matematyki, tym razem dzieje się coś znacznie bardziej niezwykłego. Na biurku nie leży zeszyt, lecz element konstrukcji, która ma wznieść się na kilka kilometrów nad ziemię. W II Liceum Ogólnokształcącym w Olsztynie, rodzi się projekt, który już teraz przyciąga uwagę.
Uczniowie II LO pracują nad własną sondą badawczą typu CanSat. Choć jej rozmiar nie przekracza wielkości puszki po napoju, ambicje zespołu sięgają znacznie wyżej. Projekt znalazł się w ścisłej krajowej czołówce ogólnopolskiego konkursu CanSat, realizowanego w ramach programu edukacji kosmicznej Europejskiej Agencji Kosmicznej.
Miniaturowa sonda kosmiczna z Olsztyna powstaje w szkolnej pracowni i na drukarce 3D
Budowa sondy trwa w pracowni matematyczno-fizycznej II LO. Kluczowe elementy konstrukcji powstają na drukarce 3D, która warstwa po warstwie tworzy plastikowe pierścienie i obudowy. Z zewnątrz całość przypomina zwykłą puszkę, jednak w środku znajduje się kompletna aparatura badawcza.
CanSat musi spełniać ściśle określone wymagania techniczne. W jego wnętrzu znajdują się czujniki temperatury i ciśnienia, komputer pokładowy, system zasilania oraz nadajnik radiowy przesyłający dane do naziemnej stacji odbiorczej. Podczas lotu sonda ma zbierać dane w czasie rzeczywistym, umożliwiając późniejsze odtworzenie trajektorii i warunków panujących na różnych wysokościach.
Projekt zespołu z Olsztyna wyróżnia się nietypową konstrukcją. Po starcie sonda ma rozdzielić się na dwie identyczne części połączone słabymi magnesami. Każda z nich będzie wyposażona w takie same czujniki, ale opadnie na ziemię z inną prędkością. Dzięki temu licealiści będą mogli porównać wyniki pomiarów i sprawdzić, jak ekstremalne warunki wpływają na dokładność sensorów.
Projekt II LO znalazł się w krajowej czołówce konkursu CanSat i walczy o lot nad Pustynią Błędowską
Do tegorocznej edycji konkursu CanSat zgłosiło się około 100 zespołów z całej Polski. Pierwszym etapem była szczegółowa ocena raportów projektowych, przygotowanych na wzór dokumentacji stosowanej w rzeczywistych projektach Europejskiej Agencji Kosmicznej. Eksperci wybrali około 30 drużyn, które przeszły dalej.
Zespół z II LO w Olsztynie znalazł się w tym gronie i obecnie przygotowuje się do kolejnych etapów rywalizacji. Uczniowie testują elektronikę, sprawdzają wytrzymałość konstrukcji, dopracowują system spadochronów i analizują harmonogram prac. Ostatecznie tylko sześć zespołów awansuje do finału i to ich sondy zostaną wyniesione rakietą nad Pustynią Błędowską.
Lot ma odbyć się na wysokość ponad jednego kilometra, a według założeń zespołu nawet do około 2,5 kilometra. Po osiągnięciu maksymalnej wysokości sonda rozpocznie opadanie, realizując zaplanowaną misję badawczą. Dla licealistów będzie to moment prawdy, w którym teoria spotka się z praktyką.
CanSat to nie szkolna zabawa, lecz pierwszy poważny projekt inżynieryjny dla licealistów
Praca nad CanSatem trwa od wielu miesięcy i wykracza daleko poza standardowe szkolne zajęcia. Projekt wymaga nie tylko wiedzy z zakresu fizyki i informatyki, ale także umiejętności planowania, pracy zespołowej i odpowiedzialności za konkretne zadania.
Każdy z członków zespołu odpowiada za inny obszar. Jedni zajmują się elektroniką i programowaniem, inni konstrukcją mechaniczną i spadochronami, jeszcze inni dokumentacją, raportami i organizacją pracy. Zespół funkcjonuje jak niewielka firma technologiczna, w której liczy się terminowość, komunikacja i konsekwencja.
Za realizacją konkursu stoi program Esero Polska, prowadzony przy Centrum Nauki „Kopernik”, którego celem jest wprowadzanie tematyki kosmicznej do polskich szkół. Najlepsze zespoły mają szansę wyjechać do centrum ESA ESTEC w Holandii i zobaczyć, jak wygląda prawdziwa inżynieria kosmiczna od kulis.
Zespół z II LO w Olsztynie tworzą Pola Mogielnicka, Marcel Aftanas, Bartosz Glinka i Kacper Kuczmier, a opiekę nad projektem sprawuje nauczyciel fizyki Daniel Pawlikowski. Wiosną zapadnie decyzja, czy ich sonda znajdzie się w finałowej szóstce i poleci rakietą nad Pustynią Błędowską. Niezależnie od wyniku, dla uczniów to już doświadczenie, które na długo zostanie w ich edukacyjnej historii.
źródło: Gazeta Olsztyńska, LO II