Przez lata przed Wysoką Bramą straszył wykop po archeologicznych odkryciach. Teraz rusza długo zapowiadana inwestycja, ale mieszkańcy i turyści muszą przygotować się na kolejne miesiące utrudnień. Teren został ogrodzony, a prace potrwają niemal rok.
Wysoka Brama w Olsztynie zniknęła za ogrodzeniem
Jedno z najbardziej reprezentacyjnych miejsc w centrum Olsztyna ponownie zostało otoczone metalowymi ogrodzeniami. Przestrzeń przed Wysoką Bramą, która od 2012 roku kojarzyła się z nieestetycznym wykopem, wreszcie doczeka się zmian. Miasto podpisało umowę na realizację projektu „Rondela – ochrona dziedzictwa kulturalnego poprzez uczytelnienie historycznego terenu”.
Wykonawcą inwestycji została olsztyńska firma GN-KNIT. Wartość kontraktu przekracza 2,3 mln zł, a całe zadanie – wraz z dofinansowaniem z Funduszy Europejskich dla Warmii i Mazur 2021–2027 – ma kosztować maksymalnie 2,7 mln zł brutto.
Koniec wieloletniej dziury pod Wysoką Bramą
Problem zaczął się w 2012 roku, kiedy archeolodzy odkryli w tym miejscu fragmenty średniowiecznych umocnień – tzw. rondelę, czyli formę barbakanu z czasów drugiej lokacji Olsztyna z 1378 roku. Odkrycie było ważne historycznie, ale jego efektem ubocznym stał się otwarty wykop, który przez lata szpecił wejście na Stare Miasto.
Mieszkańcy wielokrotnie zwracali uwagę, że „tymczasowe” zabezpieczenia stały się trwałym elementem krajobrazu. Teraz prowizorka ma się wreszcie skończyć, choć zanim powstanie nowa przestrzeń, centrum znów na wiele miesięcy będzie placem budowy.
11 miesięcy prac i utrudnienia do końca roku
Zgodnie z podpisaną umową prace mają potrwać 11 miesięcy. Oznacza to, że ogrodzenia wokół Wysokiej Bramy pozostaną co najmniej do początku grudnia 2026 roku. W tym czasie część chodników może być czasowo wyłączana z użytkowania, a przejście pod Wysoką Bramą będzie funkcjonować w zależności od etapu robót.
Przystanki komunikacji miejskiej nie zmienią swojej lokalizacji, jednak piesi powinni zwracać uwagę na tymczasowe oznakowanie i wyznaczone ciągi komunikacyjne.
Skwer zamiast wykopu przed wejściem na Starówkę
Projekt zakłada zabezpieczenie reliktów rondeli zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi oraz czytelne zaznaczenie przebiegu dawnych murów w nowej nawierzchni. W przestrzeni pojawią się elementy małej architektury, ławki, nowe oświetlenie i tablice informacyjne. Zaplanowano także uporządkowanie zieleni i nowe nasadzenia między ulicami Staromiejską a Nowowiejskiego.
Władze miasta podkreślają, że celem inwestycji jest przywrócenie temu miejscu reprezentacyjnego charakteru i połączenie ochrony dziedzictwa z funkcjonalną przestrzenią publiczną. Przez najbliższe miesiące mieszkańcy będą jednak musieli uzbroić się w cierpliwość, bo wejście do historycznego centrum znów otoczone jest wysokimi, metalowymi ogrodzeniami.
Jeśli harmonogram zostanie dotrzymany, pod koniec roku przestrzeń przed Wysoką Bramą przestanie kojarzyć się z wieloletnią dziurą i prowizorką. Pytanie, czy tym razem zmiana okaże się ostateczna i trwała, a reprezentacyjne wejście na Starówkę wreszcie odzyska estetykę, na jaką od lat czekają mieszkańcy i turyści.
