W niektórych gminach decyzje inwestycyjne odkłada się miesiącami z powodu braku pieniędzy, w innych planuje się kolejne projekty, bo budżet na to pozwala. Różnice w kondycji finansowej samorządów w województwie warmińsko-mazurskim są dziś wyraźniejsze niż kiedykolwiek. Najnowsze dane Ministerstwa Finansów pokazują, gdzie sytuacja wygląda najlepiej – i gdzie samorządy balansują na granicy możliwości.
Indywidualny wskaźnik zamożności pokazuje realną siłę finansową gmin
Podstawą zestawienia jest Indywidualny Wskaźnik Zamożności, który pozwala ocenić rzeczywiste możliwości finansowe jednostek samorządu terytorialnego. Wskaźnik wylicza się na podstawie dochodów podatkowych gmin – m.in. wpływów z podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego, podatku od środków transportowych oraz udziałów w PIT i CIT – przeliczonych na jednego mieszkańca i skorygowanych o bieżące potrzeby wydatkowe.
Istotne jest to, czego wskaźnik nie obejmuje. Nie uwzględnia subwencji, dotacji celowych, środków unijnych ani jednorazowych dochodów majątkowych. Dzięki temu pokazuje trwały potencjał fiskalny gmin, a nie chwilową poprawę budżetu. To właśnie ten wskaźnik decyduje także o mechanizmach wyrównawczych w systemie finansów samorządowych.
Olsztyn zdecydowanym liderem wśród gmin miejskich
Najbogatszą gminą miejską w województwie warmińsko-mazurskim jest Olsztyn. Stolica regionu osiągnęła wskaźnik zamożności na poziomie 7301,12 zł na mieszkańca, wyraźnie wyprzedzając pozostałe miasta.
W pierwszej piątce najzamożniejszych gmin miejskich znalazły się:
- Olsztyn – 7301,12 zł
- Elbląg (miasto) – 6355,62 zł
- Lubawa – 5319,84 zł
- Działdowo – 5297,09 zł
- Ostróda – 4858,49 zł
Na drugim biegunie zestawienia znalazło się Górowo Iławeckie, które z wynikiem 3271,06 zł jest najbiedniejszą gminą miejską w regionie.
Najbogatsze gminy wiejskie regionu to okolice dużych miast i dynamicznych stref rozwoju
W kategorii gmin wiejskich liderem została gmina Giżycko z wynikiem 6520,80 zł. Tuż za nią uplasowała się Stawiguda (6498,44 zł), od lat uznawana za jedną z najlepiej rozwijających się gmin wokół Olsztyna.
Pierwsza piątka najbogatszych gmin wiejskich wygląda następująco:
- Giżycko – 6520,80 zł
- Stawiguda – 6498,44 zł
- Elbląg – 6353,50 zł
- Jonkowo – 6351,98 zł
- Dywity – 6160,45 zł
Zestawienie zamyka gmina Janowo, która z wynikiem 2617,53 zł jest najbiedniejszą gminą wiejską w województwie.
Gminy miejsko-wiejskie: Olsztynek przed Barczewem i Nidzicą
Wśród gmin miejsko-wiejskich najwyższy wskaźnik zamożności osiągnął Olsztynek – 5415,42 zł. To wynik, który pozwala tej gminie konkurować finansowo nawet z niektórymi miastami.
W czołówce znalazły się także:
- Olsztynek – 5415,42 zł
- Barczewo – 5198,30 zł
- Nidzica – 4841,91 zł
- Orzysz – 4738,62 zł
- Ruciane-Nida – 4577,65 zł
Najniższy wynik w tej kategorii odnotowała Biała Piska – 3092,32 zł.
Dane pokazują coraz większe różnice między gminami w regionie
Zestawienie Ministerstwa Finansów nie pozostawia złudzeń: różnice w możliwościach finansowych samorządów Warmii i Mazur są ogromne. Podczas gdy Olsztyn przekracza poziom 7300 zł wskaźnika zamożności, niektóre gminy wiejskie i miejsko-wiejskie balansują w okolicach 2600–3100 zł.
Te liczby przekładają się bezpośrednio na codzienne decyzje samorządów: tempo remontów dróg, inwestycje w szkoły, komunikację, kulturę czy sport. Dla mieszkańców oznacza to jedno – miejsce zamieszkania coraz częściej decyduje nie tylko o jakości życia, ale też o realnych możliwościach rozwoju lokalnej społeczności.
źródło: funduszeeuropejskie.warmia.mazury.pl