-0 C
Olsztyn
niedziela, 29 stycznia, 2023
reklama

Zapisz się do naszego newslettera

Wysyłamy tylko najważniejsze wiadomości

Miasto wystąpiło do IPN o ponową opinię w sprawie „szubienic”

OlsztynMiasto wystąpiło do IPN o ponową opinię w sprawie "szubienic"

Władze Olsztyna zwróciły się do IPN o ponowną opinię w sprawie stojącego w centrum miasta dawnego Pomnika Wdzięczności Armii Czerwonej. Wcześniej prezes IPN uznał, że obiekt podlega ustawie dekomunizacyjnej i powinien zniknąć z przestrzeni publicznej.

reklama

Opinię w sprawie obiektu nazywanego przez olsztynian „szubienicami” IPN wydał niedawno na wniosek wojewody warmińsko-mazurskiego, który wszczął postępowanie zmierzające do usunięcia pomnika.

„Poprosiliśmy IPN o ponowne przeanalizowanie sprawy, ponieważ opinia nie uwzględnia faktu skucia z pomnika sierpa i młota. IPN wskazuje je konkretnie jako symbole totalitarne” – przekazała we wtorek rzeczniczka olsztyńskiego ratusza Marta Bartoszewicz.

reklama

Jak zaznaczyła, w dodatku – w ocenie miasta – opinia została wydana przedwcześnie, ponieważ o wszczęciu przez wojewodę postępowania administracyjnego gmina została zawiadomiona dopiero 16 listopada. „Tym samym organ opiniujący nie dysponował materiałem dowodowym w tej sprawie, w tym naszym stanowiskiem” – dodała.

Przypomniała, że władze miasta chcą pozostawienia pomnika w obecnym miejscu, tj. na placu Dunikowskiego i stworzenia tam „muzeum pamięci”.

reklama

W sprawie „szubienic” z prezydentem Piotrem Grzymowiczem rozmawiał 18 listopada w Olsztynie prezes IPN Karol Nawrocki. Szef IPN mówił dziennikarzom po tym spotkaniu, że skucie sierpa i młota w żaden sposób nie zmieniło sytuacji tego pomnika, który jest „obiektem chwały Armii Czerwonej”.

Mural w Kortowie z okazji 550 rocznicy urodzin Kopernika

Podkreślał, że na podstawie ustawy dekomunizacyjnej z 2016 roku, po opinii skierowanej przez IPN do wojewody, ten pomnik powinien zniknąć z przestrzeni Olsztyna. „Z jednej strony prawo, z drugiej strony przyzwoitość i prawda historyczna wymaga likwidacji tego pomnika, ponieważ jest to pomnik chwały dla sprawców, a pogardy dla ofiar” – oświadczył wtedy Nawrocki.

Rzecznik wojewody warmińsko-mazurskiego Krzysztof Guzek powiedział we wtorek, że postępowanie sprawie pomnika się toczy, a finałem będzie wydanie przez wojewodę decyzji o nakazie usunięcia „szubienic” na koszt właściciela gruntu, czyli samorządu. Jak zaznaczył, stanie się tak, gdy ponowna opinia IPN potwierdzi, że obiekt podlega rygorom ustawy dekomunizacyjnej. Zastrzegł, że nie wie, kiedy wojewoda zakończy postępowanie.

Prezydent Grzymowicz zapowiedział już wcześniej, że jeśli wojewoda podejmie taką decyzję, miasto będzie się odwoływać do sądu administracyjnego. Po spotkaniu z prezesem IPN oceniał, że „każda ze stron została przy swoich racjach”.

Odsłonięty w 1954 r. pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej stoi w centrum Olsztyna. Na początku lat 90. jego oficjalną nazwę zmieniono na pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej, a obiekt – wykonany według projektu wybitnego rzeźbiarza Xawerego Dunikowskiego – wpisano do rejestru zabytków.

22 stycznia. Jedna z najtragiczniejszych dat w dziejach Olsztyna. Minęło 78 lat

W połowie września br. wicepremier oraz minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński uchylił decyzję o wpisie pomnika do rejestru zabytków. Taki wpis blokował uprzednio możliwość zastosowania przepisów ustawy dekomunizacyjnej.

Pomnik nazywany jest potocznie „szubienicami” z powodu charakterystycznego kształtu pylonów. Socrealistyczny monument przedstawia m.in. sylwetkę czerwonoarmisty i sceny nawiązujące do walk w czasie II wojny światowej.

Protesty przeciwko dalszemu pozostawieniu „szubienic” wzmogły się po ataku Rosji na Ukrainę. Na pomniku pełno jest wykonanych czerwoną farbą haseł potępiających rosyjską agresję.

Prezydent Olsztyna Piotr Grzymowicz po wybuchu wojny na Ukrainie deklarował usunięcie pomnika, jednak potem się z tego wycofał. Motywował to m.in. wynikami badania opinii publicznej. Na jego polecenie 10 listopada z pomnika zostały natomiast skute symbole sierpa i młota. Ze względu na walory artystyczne dzieła i postać Dunikowskiego miasto chciałoby pozostawić monument, przekształcając to miejsce w „muzeum pamięci” świadczące o losach tych ziem pod rządami systemów totalitarnych.

źródło: PAP

reklama
reklama
reklama
reklama

10 KOMENTARZY

10 komentarzy
Najlepsze
Najnowsze Najstarsze
Informacje zwrotne w treści
Wyświetl wszystkie komentarze
Ja
1 grudnia 2022 11:50

Tęskno arbuzowi do pzpr i matuszki rusiji.

JJ Okocza
1 grudnia 2022 10:19

Deportować arbuza do kacapa

Popularne

Koniec olsztyńskich szubienic. Wojewoda wydał decyzję