W większości diecezji w Polsce biskupi udzielili wiernym dyspensy na piątek, 31 grudnia, od obowiązku zachowania pokutnego charakteru tego dnia oraz obowiązku wstrzemięźliwości. W zamian osoby te powinny odmówić modlitwę w intencjach papieża oraz podjąć jakieś zadośćuczynienie.
Na 41 diecezji w Polsce wchodzących w skład 14 metropolii łacińskich (nie licząc greckokatolickich oraz ordynariatu polowego Wojska Polskiego) na razie dyspensę wydano w 31 diecezjach. Do wydania stosownych dekretów biskupi mają jeszcze trzy dni. Nie jest to jednak ich obowiązek.
Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego (Kan. 87. § 1. KPK) „biskup diecezjalny może dyspensować wiernych – ilekroć uzna to za pożyteczne dla ich duchowego dobra – od ustaw dyscyplinarnych, tak powszechnych, jak i partykularnych, wydanych przez najwyższą władzę kościelną dla jego terytorium lub dla jego podwładnych, jednak nie od ustaw procesowych lub karnych ani od których dyspensa jest specjalnie zarezerwowana Stolicy Apostolskiej lub innej władzy”.
„Mając na względzie, że przypadający na piątek 31 grudnia br., ostatni dzień roku kalendarzowego, sprzyja organizowaniu rodzinnych i towarzyskich spotkań oraz radosnemu przeżywaniu tego dnia, po rozważeniu słusznych racji duszpasterskich, udzielam, zgodnie z kan. 87 § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego, wszystkim osobom przebywającym w granicach archidiecezji warszawskiej, dyspensy od obowiązku zachowania pokutnego charakteru piątku oraz od obowiązku wstrzemięźliwości od spożywania pokarmów mięsnych” – napisał w dekrecie metropolita warszawski kard. Kazimierz Nycz.
Metropolita warszawski zalecił jednocześnie, aby osoby korzystające 31 grudnia z dyspensy na terenie archidiecezji warszawskiej ofiarowały dowolną modlitwę w intencji papieża Franciszka oraz „podjęły zgodnie z własnym wyborem formę zadośćuczynienia przez wypełnienie uczynków miłości, bądź ofiarowanie jałmużny”.
Podobny dekret wydał także ordynariusz warszawsko-praski biskup Romuald Kamiński. „Na podstawie kanonów 1250 i 1251 Kodeksu Prawa Kanonicznego – udzielam dyspensy od wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych i od zachowania charakteru pokutnego dnia w piątek, 31 grudnia 2021 roku, wszystkim diecezjanom oraz gościom, którzy w tym dniu będą przebywali na terenie diecezji warszawsko-praskiej” – napisał bp Kamiński. Hierarcha przypomniał zarazem, że „korzystając z dyspensy należy złożyć ofiarę na pomoc dla potrzebujących i ubogich”.
Dyspensy udzielili także: abp Marek Jędraszewski w archidiecezji krakowskiej, abp Tadeusz Wojda w archidiecezji gdańskiej, abp Stanisław Budzik w archidiecezji lubelskiej, abp Józef Guzdek w archidiecezji białostockiej; abp Wacław Depo w archidiecezji częstochowskiej, abp Wojciech Polak w archidiecezji gnieźnieńskiej; abp Grzegorz Ryś w archidiecezji łódzkiej, abp Adam Szal w archidiecezji przemyskiej, abp Józef Górzyński dla archidiecezji warmińskiej, bp Damian Bryl w diecezji kaliskiej, bp Jan Piotrowski w diecezji kieleckiej, bp Tadeusz Lityński w diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, bp Andrzej Siemieniewski w diecezji legnickiej, bp Wiesław Śmigiel w diecezji toruńskiej, bp Piotr Libera w diecezji płockiej, bp Janusz Stepnowski w diecezji łomżyńskiej, bp Marek Mendyk w diecezji świdnickiej, bp Andrzej Jeż w diecezji tarnowskiej, bp Andrzej Dziuba w diecezji łowickiej, bp Ryszard Kasyna w diecezji pelplińskiej, bp Marek Solarczyk w diecezji radomskiej, bp Krzysztof Nitkiewicz w diecezji sandomierskiej, bp Jan Wątroba w diecezji rzeszowskiej, bp Kazimierz Gurda w diecezji siedleckiej, bp Grzegorz Kaszak w diecezji sosnowieckiej, bp Krzysztof Włodarczyk w diecezji bydgoskiej, bp Marian Rojek w diecezji zamojsko-lubaczowskiej.
Abp Andrzej Dzięga udzielił wiernym archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej dyspensy 31 grudnia br. po „Godzinie Miłosierdzia” tzn. od godz. 16.00. Jednocześnie poprosił, „aby wszyscy korzystający z tej dyspensy ofiarowali w tym dniu dowolnie wybraną przez siebie modlitwę w intencji o ewangeliczny pokój w Polsce i w świecie”.
Abp Józef Kupny udzielając dyspensy na terenie archidiecezji wrocławskiej wyraził nadzieję, że jego decyzja „przyczyni się nie tylko do pogłębienia relacji międzyludzkich, ale również do jeszcze większego zrozumienia wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych w pozostałe piątki całego roku”.
Dyspensy na 31 grudnia br. nie wydali na razie: abp Stanisław Gądecki w archidiecezji poznańskiej, abp Wiktor Skworc w archidiecezji katowickiej, bp Roman Pindel w diecezji bielsko-żywieckiej, bp Jerzy Mazur w diecezji ełckiej, bp Piotr Henryk Sawczuk w diecezji drohiczyńskiej, bp Jacek Jezierski w diecezji elbląskiej, bp Jan Kopiec w diecezji gliwickiej, bp Edward Dajczak w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej, bp Andrzej Czaja w diecezji opolskiej, bp Krzysztof Wętkowski w diecezji włocławskiej,
W Kościele katolickim piątek jest dniem pokutnym, w czasie którego wspomina się mękę i śmierć Jezusa na krzyżu. W związku z tym, wierzący wezwani są do praktykowania czynów pokutnych takich jak: modlitwa, post i jałmużna.
„Jeśli więc w piątek katolik chciałby odstąpić ze słusznej przyczyny od pokutnego przeżywania tego dnia, winien uzyskać odpowiednią dyspensę” – przypomnieli biskupi w komunikacie po 362. Zebraniu Plenarnym, które odbyło się w Wieliczce w dniach 21-22 czerwca 2013 roku.
„Wstrzemięźliwość od spożywania mięsa lub innych pokarmów, zgodnie z zarządzeniem Konferencji Episkopatu, należy zachowywać we wszystkie piątki całego roku, chyba, że w danym dniu przypada jakaś uroczystość. Natomiast wstrzemięźliwość i post obowiązują w Środę Popielcową oraz w piątek Męki i Śmierci Pana naszego Jezusa Chrystusa” – wskazuje Kodeks Prawa Kanonicznego.
Dokument wyjaśnia, że do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych zobowiązani są wszyscy katolicy, którzy ukończyli 14 lat. Natomiast post mają obowiązek zachowywać wszystkie osoby między 18. a 60. rokiem życia.
źródła: PAP