Olsztyńska Galeria BWA planuje popularyzację płaskorzeźby, która zdobi ścianę atrium. Praca powstała w 1973 roku, a jej autorem jest Stefan Knapp – artysta i były lotnik, który uczestniczył w II wojnie światowej.
Mało osób odwiedzających Galerię BWA wie, że, wychodząc na papierosa do atrium, obserwuje pracę bardzo ciekawego artysty – Stefana Knappa. Jego dzieła zdobią m.in. aulę Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, londyńskie lotnisko Heathrow, budynek ONZ w Genewie i inne miejsca w przestrzeni publicznej na całym świecie. W Olsztynie fakt posiadania pracy artysty o tak ciekawej biografii i równie interesującym portfolio jest mało znany.
Lotnik i artysta
Stefan Knapp przyszedł na świat 11 lipca 1921 r. w Biłgoraju na Lubelszczyźnie. W rodzinnym mieście uczęszczał do szkoły powszechnej, w 1935 r. zaś rozpoczął naukę w technikum we Lwowie. Nie brał udziału w kampanii wrześniowej jako żołnierz. W marcu 1940 został zatrzymany na granicy z Generalną Gubernią. Był przetrzymywany w areszcie we Lwowie, a następnie w Chersoniu nad Morzem Czarnym. W sierpniu 1940 r. skazano go na pięć lat łagrów. Przez prawie rok odbywał karę w okolicach Archangielska nad Morzem Białym. Po ogłoszeniu amnestii wstąpił do Wojska Polskiego, a szkolenie odbył w Wielkiej Brytanii. Zgłosił swą kandydaturę do lotnictwa, w związku z czym odesłany został drogą morską do Zjednoczonego Królestwa. W 1944 r. został przydzielony do 318 Dywizjonu Myśliwsko-Rozpoznawczego „Gdański”. Po wojnie nie wrócił do Polski – podjął studia artystyczne w Wielkiej Brytanii, które rozpoczęły jego karierę plastyka.
Knapp i Olsztyn
W 1971 r. Knapp gościł w Olsztynie na sympozjum kopernikańskim, dwa lata przed otwarciem Planetarium, które miało miejsce w 500. rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika. Poznał wtedy olsztyńskie środowisko plastyczne i przygotował płaskorzeźbę, którą do dzisiaj można oglądać w atrium BWA. Została ona wykonana metodą wypalania w wysokich temperaturach, techniką czasochłonną i szkodliwą dla zdrowia. Prace Stefana Knapp są bardzo trwałe, ale równie trudne w konserwacji.
– Stefan Knapp został poproszony o zrobienie reliefu z elementami kopernikańskimi. Jego płaskorzeźba jest bardzo ważną rzeczą, jaką posiadamy w BWA, dlatego planujemy w połowie maja zorganizować święto Knappa. W porozumieniu z Państwowym Liceum Plastycznym z Olsztyna i lotnikami budujemy model samolotu, którym artysta latał w trakcie II wojny światowej. Chcielibyśmy również wypożyczyć działa autora – mówi Małgorzata Garniec z olsztyńskiej galerii. – Relief staje się coraz bardziej modny w naszym mieście. Zgłaszają się do nas nowożeńcy, którzy chcą zrobić sobie przed nim zdjęcia. Udostępniamy go również fotografom mody.
Stefan Knapp po raz ostatni odwiedził nasz region kilka miesięcy przed swoją śmiercią – spędził wakacje w okolicach Cerkiewnika w 1996 r. Jesienią tego samego roku, 11 października, zmarł w Wielkiej Brytanii z powodu rozległego zawału serca.
KM