Na Mazurach ruszył pierwszy w regionie ośrodek rehabilitacji rysi, który ma kluczowe znaczenie dla odbudowy populacji tego drapieżnika. Leśnicy podkreślają, że to inwestycja, która znacząco wzmacnia możliwości ochrony gatunku na Warmii i Mazurach.
Warmia i Mazury jako bastion dużych drapieżników
Warmia i Mazury to jeden z ostatnich naturalnych bastionów rysi i wilków w Polsce. Mimo że oba gatunki objęte są ścisłą ochroną, nadal zmagają się z zagrożeniami takimi jak wypadki drogowe, kłusownictwo, degradacja siedlisk czy konflikty z człowiekiem. Leśnicy od wielu lat prowadzą działania, które mają zapewnić tym zwierzętom szansę na stabilne funkcjonowanie w regionie.
Pierwszy na Mazurach ośrodek rehabilitacji rysi
W Spychowie powstał pierwszy na Mazurach profesjonalny ośrodek rehabilitacji rysi. Do tej pory zwierzęta wymagające leczenia lub dłuższej opieki transportowano do ośrodków oddalonych o setki kilometrów, co zwiększało stres i negatywnie wpływało na proces powrotu do zdrowia.
Nowy obiekt został zaprojektowany tak, aby zapewnić zwierzętom spokój oraz warunki maksymalnie zbliżone do naturalnych. Woliera powstała w miejscu odizolowanym od ludzi, co pozwala ograniczyć kontakt z człowiekiem i zachować u rysi instynkty niezbędne do późniejszego powrotu do środowiska.
Projekt LIFE: rozszerzenie zasięgu populacji rysia bałtyckiego
15 kwietnia 2025 r. Nadleśnictwo Spychowo poinformowało, że wraz z Zachodniopomorskim Towarzystwem Przyrodniczym rozpoczęło realizację projektu „Rozszerzenie zasięgu populacji rysia bałtyckiego w północnej Polsce”. Projekt LIFE 101114131-LIFE22-NAT-PL-LIFE LYNX PL LT DE „Expanding the range of the lynx population in northern Poland” zakłada wzmocnienie i poszerzenie zasięgu populacji rysia, usprawnienie wymiany genetycznej pomiędzy osobnikami, umożliwienie rozprzestrzeniania się gatunku na kolejne tereny Europy Środkowej i Zachodniej oraz zachowanie zmienności genetycznej lokalnych populacji.
Choć inicjatywa rozpoczęła się w 2023 roku, to właśnie obecnie wchodzi w kluczowy etap realizacji na terenie Nadleśnictwa Spychowo. Jednym z najważniejszych elementów projektu jest właśnie ośrodek rehabilitacji rysi, który będzie przyjmować zwierzęta chore, przewiezione po wypadkach lub wymagające czasowego odłowu z naturalnego środowiska.
Współpraca kluczowa w ochronie gatunku
Powstanie spychowskiego ośrodka jest możliwe dzięki współpracy wielu instytucji zaangażowanych w ochronę przyrody, w tym WWF Polska oraz partnerów z Niemiec i Litwy.
Leśnicy podkreślają, że inwestycja ta ma znaczenie nie tylko dla poszczególnych osobników, ale również dla długofalowej stabilizacji populacji rysia w północno-wschodniej części Polski.
Drugie takie miejsce w regionie
Od 2016 roku działa zagroda dla wilków w Napromku koło Olsztynka, gdzie leczono już dziewięć wilków i dwa rysie. Obiekt wyposażony jest w monitoring pozwalający obserwować zwierzęta bez naruszania ich spokoju, a większość podopiecznych po zakończonej rehabilitacji powróciła do naturalnego środowiska. Inny obiekt z wolierą dla wilków znajduje się w Parku Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie.
Leśnicy przypominają, że najważniejszą zasadą w pracy z drapieżnikami jest unikanie ich oswajania. Kontakt człowieka ogranicza się do niezbędnego minimum, a infrastruktura służy przede wszystkim biologicznym potrzebom gatunku.
źródło: RDLP w Olsztynie/Nadleśnictwo Spychowo