Na Mazurach powstało Obwoźne Muzeum Bąków

Strona głównaWiadomościNa Mazurach powstało Obwoźne Muzeum...

Na Mazurach powstało Obwoźne Muzeum Bąków, gdzie Jerzy Marek Łapo prezentuje kolekcję 500 zabawek. Wystawa w Mikołajkach łączy historię z zabawą dla dzieci.

Historię świata i regionu w ciekawy sposób można opowiadać przez pryzmat opowiadania o pozornie prostych dziecinnych zabawkach, bączkach – uważa muzealnik z Węgorzewa Jerzy Marek Łapo, który stworzył Obwoźne Muzeum Bąków.

Jerzy Marek Łapo jest muzealnikiem, archeologiem i historykiem. Przyznał w rozmowie z, że dziecinne zabawki bączki, zwane dawniej powszechnie frygami, zaintrygowały go, gdy zobaczył jak piękne i dobrze zachowane okazy zabawek z późnego średniowiecza archeolodzy znaleźli podczas prac wykopaliskowych w Elblągu.

„Zacząłem drążyć temat, bowiem intrygowało mnie w jaki sposób wprawiano je w ruch. Potem już tematyka bąków pochłonęła mnie całkowicie” – wyjaśnił Łapo, który zgromadził dotąd kolekcję liczącą blisko 500 tych zabawek. W jego zbiorach Łapo są bąki drewniane, kamienne, metalowe, plastikowe o różnych kształtach i z bardzo wielu krajów. Ponad 200 z nich do końca roku można bezpłatnie oglądać na wystawie w Centrum Kultury „Kłobuk” w Mikołajkach. Łapo organizuje także lekcje i pokazy, w czasie których opowiada o przeszłości przez pryzmat gier i zabaw dzieci sprzed wieków. Dzieci, po jednej z takich lekcji były zachwycone tym, że – jak wyjaśniły w rozmowie – „mogą się bawić takimi zabawkami jak ich dziadziusiowie”.

„Dzieci są ciekawe świata i dużo zapamiętują, jeśli im się o nim opowiada w sposób, który je zainteresuje. Bąki są obecnie zapomnianym elementem kultury, ale na przestrzeni wielu wieków odgrywały różne role w niemal wszystkich zakątkach świata. Były nie tylko zabawkami” – powiedział Łapo.

Frygi wprawiane w ruch różnymi technikami, najczęściej za pomocą sznurka, były znane już starożytnym. Ekskluzywnymi bąkami bawiły się nimi dzieci egipskich faraonów, a przedstawienia tych zabawek można znaleźć np. na blisko dwustu antycznych wazach greckich. Tę pozornie błahe zabawki – w dwóch odmianach, do zbijania i chłostania – uwiecznił na swoich obrazach „Zabawy dziecięce” i „Walka postu z karnawałem” słynny niderlandzki malarz Piter Bruegel (starszy). Drewniana, malowana fryga pojawia się w „Baśniach” Andersena, bąkowi do chłostania poświęcił opowiadanie Franz Kafka.

Olsztyn w skrócie. Na Twój e-mail.

Wybieramy najważniejsze wiadomości z Olsztyna. Możesz wypisać się w każdej chwili. Polityka prywatności.

Z badań archeologów wynika, że drewniane bąki wprawiane w ruch sznurkiem były domeną mniej zamożnych dzieci. Ale bączki „kręcili” także bogaci. W krzyżackim Pucku jako kostki do gry używano sześciościennego bączka wykonanego z poroża jelenia (replikę takiej kostki można podziwiać w zbiorach Łapo).

Bąki znane są nie tylko w Europie, szczególną wagę do tych zabawek przywiązują mieszkańcy wschodniej Azji. Niektórzy z nich przyrównują ludzkie życie do dobrze nakręconego bączka. W Malezji umiejętność rozkręcania różnych typów bąków zaliczana jest dziedzictwa narodowego, a wizerunek jednego z nich przez ponad dwadzieścia lat widniał na monecie.

Wbrew pozorom bąki nie są banalną zabawkę, ich uruchamianie ćwiczy nie tylko dziecięcą motorykę, ale też cierpliwość, spryt, taktykę. W zależności od tego, jak są uruchamiane, bąki można podzielić m.in. na: palczaki (nakręcane palcami) i dłoniaki, które trzeba rozkręcać dłońmi. Wśród powszechnych niegdyś sznurkowców są takie, które trzeba chłostać biczem, aby wirowały jak najdłużej.

Współcześnie najbardziej popularne są śrubowce, które dzieci uruchamiają poruszając rączką zabawki w górę i w dół, a wówczas zaczyna ona wirować. Takie bąki często buczą. Nowsze modele świecą i wygrywają przeróżne melodie. Są też bączki uruchamiane dmuchaniem – to dmuchańce, wyróżniać można również sprężynowce, gumkowce, żyroskopy, a najnowsza odmiana bąków to popularne spinery.

„Dzisiejsze powiedzenie +zbijać bąki+ rozumiemy jako marnowanie czasu, ale jeszcze na przełomie XIX i XX wieku oznaczało to zabawę dzieci na świeżym powietrzu, w czasie której jedno dziecko swoim bąkiem zbijało bąka kolegi – „wybijało” je z określonego pola. Warto, by dziś dzieci, chociaż na chwilę, też się tak bawiły zamiast tkwić przed szklanymi ekranami” – dodał muzealnik.

Tym żyje Olsztyn

0 komentarzy
Najlepsze
Najnowsze Najstarsze

Kawa z automatu przestaje kojarzyć się z lurą. Co się zmieniło?

Jeszcze kilka lat temu kawa z automatu oznaczała plastikowy kubek, rozpuszczalny proszek i smak, który trudno było nazwać przyjemnym.

Zadaszenie tarasu na Warmii i Mazurach – jak stworzyć przestrzeń odporną na kaprysy pogody?

Zadaszenie tarasu to konstrukcja chroniąca przestrzeń wypoczynkową przed deszczem i nadmiernym nasłonecznieniem.

Krótkie dni, długie wieczory. Pięć sposobów na przytulny dom zimą

W grudniu w Olsztynie słońce zachodzi około wpół do czwartej.

Tanie odlewki perfum – gdzie najlepiej kupić oryginalne zapachy?

Luksusowe zapachy nie muszą wiązać się z wydawaniem fortuny na pełnowymiarowe flakony.

Jaka szafa gospodarcza sprawdzi się w firmie lub obiekcie usługowym?

Utrzymanie porządku w biurze, hotelu, restauracji czy obiekcie usługowym wymaga odpowiedniego miejsca na środki czystości i sprzęt do sprzątania.

Czy Twój dom nadal pasuje do Twojego życia? O zmianie, która może oznaczać więcej

Gardenika to propozycja dla osób, które cenią bliskość natury, ale oczekują również komfortu i funkcjonalności nowoczesnego mieszkania.

Siedzieć czy stać? Ergonomia na hali produkcyjnej

W wielu zakładach produkcyjnych obowiązuje niepisana zasada: przy linii się stoi.

Leasing online – czym jest i z oferty którego funduszu można skorzystać?

Przez ćwierć wieku każda umowa leasingu kończyła się tak samo - wizytą w oddziale i podpisem.

Kilka zobowiązań naraz. Jak ułożyć plan spłaty bez gubienia terminów?

Kredyt gotówkowy, karta kredytowa, limit w rachunku i raty za sprzęt, każde z tych zobowiązań może mieć inny termin płatności i zasady naliczania kosztów.

CUPRA na co dzień w Olsztynie. Co sprawdzić przed wyborem samochodu?

Miasto, zakupy i weekendowe wyjazdy. Która CUPRA będzie dla Ciebie?

Zimowe wieczory bez nudy. Gry towarzyskie, które ożywią każde spotkanie ze znajomymi

Listopad i grudzień w Olsztynie to czas, kiedy po pracy szybko robi się ciemno, a nad jeziorami unosi się mgła.

Profesjonalne sprzątanie biur. Porządek w firmie bez dodatkowych obowiązków

Prowadzenie przedsiębiorstwa wiąże się z wieloma codziennymi obowiązkami, a utrzymanie czystości w pomieszczeniach biurowych jest jednym z tych, których nie można odkładać na później.

Obrabiarki CNC w nowoczesnej produkcji – jak dobrać maszynę do potrzeb zakładu?

Precyzja wykonania, powtarzalność detali i sprawna organizacja produkcji zależą w dużej mierze od zastosowanego parku maszynowego.

Zaburzenia erekcji po czterdziestce: najczęstsze przyczyny

Zaburzenia erekcji, definiowane jako trwała lub nawracająca niezdolność do uzyskania i/lub utrzymania wzwodu wystarczającego do odbycia satysfakcjonującego stosunku płciowego, to problem, którego częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem.