Upadłość konsumencka to procedura sądowa, która ma pomóc osobom fizycznym w trwałej, poważnej niewypłacalności uporządkować długi i w określonych warunkach doprowadzić do ich częściowego lub całkowitego umorzenia. Nie jest to „magiczne” anulowanie zobowiązań, ale ściśle uregulowany proces, który wymaga spełnienia warunków z prawa upadłościowego i przygotowania poprawnego wniosku o upadłość konsumencką.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką i kiedy ma to sens?
Upadłości konsumenckiej mogą co do zasady domagać się osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w chwili składania wniosku, które są niewypłacalne, czyli od dłuższego czasu nie są w stanie spłacać swoich zobowiązań finansowych w terminie. Niewypłacalność może wynikać z różnych przyczyn – utrata pracy, choroba, rozwód, nieudane inwestycje czy nadmierne zadłużanie się w parabankach – ważne jest, aby dłużnik był w trwałej trudnej sytuacji finansowej, a nie tylko czasowo opóźniał pojedyncze płatności. Sąd bada nie tylko skalę zadłużenia, ale też okoliczności powstania długu i zachowanie dłużnika – czy nie działał rażąco niedbale, z premedytacją nie zaciągał zobowiązań bez zamiaru spłaty, nie ukrywał majątku. Jeżeli dłużnik spełnia warunki, sąd co do zasady nie powinien oddalić wniosku, choć może to zrobić przy stwierdzeniu przesłanek wskazanych w prawie upadłościowym, np. świeżo dokonanych czynności mających na celu pokrzywdzenie wierzycieli.
Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości – jaki jest pierwszy krok?
Proces upadłości konsumenckiej rozpoczyna złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości do właściwego sądu upadłościowego – rejonowego dla miejsca zamieszkania dłużnika. Wniosek składa się na urzędowym formularzu, do którego należy dołączyć m.in.: wykaz majątku dłużnika, listę wierzycieli z podaniem wysokości długu i terminów wymagalności, informacje o dochodach, kosztach utrzymania, osobach na utrzymaniu oraz dokumenty potwierdzające zadłużenie i niewypłacalność. Od wniosku pobierana jest niska opłata sądowa, jednak błędy formalne, braki załączników czy sprzeczne informacje mogą spowodować odrzucenie wniosku lub konieczność jego uzupełniania. Dlatego w praktyce wiele osób korzysta z pomocy pełnomocnika – adwokata lub radcy prawnego – albo z wyspecjalizowanej kancelarii prawnej, która oferuje wsparcie przy przygotowaniu wniosku o upadłość konsumencką i wyjaśnia poszczególne etapy procedury.
Co się dzieje po ogłoszeniu upadłości?
Jeżeli sąd uzna, że dłużnik spełnia przesłanki, wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej. Od tego momentu majątek dłużnika staje się masą upadłości, a sąd wyznacza syndyka, który ma za zadanie nim zarządzać oraz likwidować majątek dłużnika – sprzedawać składniki majątkowe w celu pokrycie kosztów postępowania i częściowej spłaty wierzycieli. Dłużnik ma obowiązek wskazać i wydać syndykowi cały majątek i dokumentację, a dokonywanie jakichkolwiek spłat bezpośrednio wierzycielom jest co do zasady niedopuszczalne w ramach postępowania upadłościowego. Po zakończeniu etapu likwidacja majątku sąd przystępuje do ustalenie planu spłaty wierzycieli, jeżeli sytuacja dłużnika pozwala na choć częściowe regulowanie zobowiązań. Plan spłaty to harmonogram – na ogół do 36 miesięcy – w którym sąd wskazuje, jaką kwotę miesięcznie dłużnik ma przeznaczać na spłaty, których wierzycieli obejmuje plan, jaki procent długu zostanie spłacony i w jakim czasie. Po wykonaniu planu spłaty sąd wydaje postanowienie o umorzenia długów, które nie zostały uregulowane w ramach planu, co oznacza definitywne oddłużenie w zakresie zobowiązań powstałych przed ogłoszeniem upadłości.
Czy upadłość zawsze oznacza plan spłaty i co z umorzeniem długów?
Prawo upadłościowe przewiduje też sytuacje, w których osobista sytuacja upadłego wskazuje na trwałą niezdolność do jakichkolwiek spłat – np. z powodu ciężkiej choroby, trwałego inwalidztwa, bardzo niskich dochodów przy jednoczesnym obowiązku utrzymania rodziny. W takich przypadkach sąd może zdecydować o całkowitym umorzeniu długów bez ustalania planu spłaty wierzycieli, uznając, że celem upadłości konsumenckiej jest realna szansa na nowy start finansowy, a nie niemożliwe do wykonania zobowiązania. Najczęściej jednak pojawia się przynajmniej krótki plan spłaty, dopasowany do możliwości dłużnika – sąd bierze pod uwagę wysokość jego dochodów, koszty utrzymania oraz konieczność zapewnienia minimum egzystencji. Należy pamiętać, że w czasie gdy trwa postępowanie upadłościowe i wykonywany jest plan spłaty, informacje o upadłości trafiają do Krajowego Rejestru Zadłużonych oraz biura informacji kredytowej, co wpływa na zdolność kredytową i dostęp do nowych zobowiązań finansowych.
Jeżeli potrzebujesz bardziej szczegółowych informacji sprawdź na: https://www.kancelariafus.pl/jak-oglosic-upadlosc-konsumencka