Zapalenie spojówek to jedna z najczęstszych przyczyn wizyt w gabinetach okulistycznych. Nie zawsze leczenie zapalenia spojówek wymaga podawania leków przepisywanych na receptę. W łagodnych stanach zapalnych skuteczne okazują się domowe sposoby leczenia i łagodzenia objawów tej dokuczliwej przypadłości.
Latem, kiedy nasze oczy narażone są na agresywne działanie słońca, korzystamy z klimatyzacji i często zamieniamy okulary korekcyjne na soczewki kontaktowe, stan zapalny spojówek może pojawiać się u nas częściej niż w innych porach roku. Sprawdź, jakie są domowe sposoby na złagodzenie podrażnienia błony śluzowej oka i co zrobić, kiedy stan zapalny powoduje świąd, przekrwienie i pojawia się wydzielina z oka.
Zapytaliśmy dr Victora Derhartuniana z Kliniki Laserowej Korekcji Wzroku Swisslaser w Warszawie jakie są główne przyczyny i jak sobie radzić z zapaleniem spojówek.
Charakterystyczne objawy zapalenia spojówek
Bez względu na etiologię zapalenia spojówek, pierwsze objawy choroby są bardzo podobne. Zaliczamy do nich:
- najpierw delikatne zaczerwienienie, a potem duże przekrwienie spojówki,
- tkliwość oka,
- łzawienie,
- pieczenie, swędzenie,
- światłowstręt,
- uczucie piasku pod powiekami,
- obrzęk powiek,
- wodnista, surowiczą wydzielinę z oka.
Na tym etapie nie jesteśmy w stanie stwierdzić jaka jest przyczyna zapalenia spojówek. Jeśli jednak zamiast wydzieliny surowiczej pojawi się ropna, należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem – to może być zakażenie bakteryjne.
Naszą czujność powinny też wzmóc często nawracające zapalenia spojówek w sezonie wiosenno-letnim. W tym przypadku może to być objaw alergiczny.
Przyczyny zapalenia spojówek
Najczęściej zapalenie spojówek wywoływane jest przez wirusy albo nieinfekcyjne substancje drażniące, np. promieniowanie UV, chlor w wodzie na basenie, składniki kosmetyków. Bakteryjne zapalenie spojówek także nie należy do rzadkości. Z kolei w przebiegu alergii zwykle mamy do czynienia z przewlekłym zapaleniem spojówek, które jest tylko jednym z wielu objawów uczulenia np. na pyłki.
Ustalenie przyczyn wywołujących stan zapalny pozwala na rozpoczęcie leczenia farmakologicznego albo na leczenie zapalenia spojówek domowymi sposobami. Należy jednak mieć świadomość, że jeśli w trakcie leczenia metodami domowymi oraz z wykorzystaniem leków dostępnych bez recepty nasz stan się pogorszy i objawy zaczną się zaostrzać zamiast ustępować, konieczne będzie podanie leków na receptę.
Ostrożnie należy też stosować domowe metody leczenia w przypadku zapalenia spojówek u dzieci. Z uwagi na fakt, że mali pacjenci często sięgają do oczu brudnymi rękami i trudno powstrzymać ich przed tarciem powiek, warto stan zapalny wyleczyć tak szybko jak się da. Z kolei w przypadku alergików – bez względu na wiek – należy zachować szczególną ostrożność, kiedy sięgamy po krople do oczu czy napary ziołowe zawierające np., rumianek czy świetlik, bo mogą one zaostrzać objawy uczulenia.
Wirusowe zapalenie spojówek
Pojawia się jako samoistna choroba albo efekt dodatkowy przy grypie, infekcji grypopodobnej lub zwykłym przeziębieniu czy wirusowym zakażeniu górnych dróg oddechowych. Można je złapać na basenie, nie przestrzegając reżimu sanitarnego podczas zdejmowania i zakładania soczewek kontaktowych albo korzystając z kosmetyków osoby zakażonej lub jej ręcznika.
Jeśli objawy są bardzo nasilone, można zastosować leki o celowanym działaniu przeciwwirusowym. Należy jednak pamiętać, że nawet szeroko stosowany gancyklowir działa skutecznie jedynie w stosunku do niektórych typów adenowirusów, czyli wirusów odpowiedzialnych za stan zapalny spojówki.
Bakteryjne zapalenie spojówek
Zapalenie spojówek może być wywołane przez bakterie – np. gronkowce czy paciorkowce. Leczenie tego rodzaju stanu zapalnego wymaga podania maści bądź kropli z antybiotykiem o szerokim zakresie działania przeciwbakteryjnego. Domowe sposoby leczenia będą nieskuteczne.
Alergiczne zapalenie spojówek
Zapalenie spojówek w przebiegu alergii może mieć charakter ostry, nagły i trwać dobę czy dwie, ale równie często przechodzi w stan przewlekły i jeśli mamy np. alergię na pyłki roślin – trwa przez cały okres wiosenno-letni. Towarzyszy mu często katar sienny i pokrzywka. W zależności od konfiguracji i stopnia nasilenia poszczególnych objawów leczenie musi być prowadzone przez alergologa, okulistę a często także dermatologa. Zawsze podaje się leki antyhistaminowe.
Przypominamy: leczenie domowymi metodami musi być prowadzone ze szczególną ostrożnością, bo w przypadku wprowadzania nowych substancji, także ziołowych, możemy zaostrzyć stan chorego. Pamiętajmy też, że sól fizjologiczna używana do przemywania podrażnionych oczu może dodatkowo wysuszać śluzówkę, dlatego lepiej sięgać po sprawdzone krople nawilżające dla alergików.
Zapalenie spojówek wywołane przez inne czynniki
Stan zapalny spojówki może być wywołany również przez takie czynniki drażniące jak działanie promieni UV, chlor zawarty w wodzie na basenie, słoną wodę morską, składniki niektórych kosmetyków itd. Każdy z nas zwykle wie, na co szczególnie wrażliwe są jego oczy i powinien zadbać o to, żeby niepotrzebnie nie wystawiać ich na podrażnienia.
Domowe sposoby na zapalenia spojówek – czy naturalne metody leczenia zdają egzamin?
Wiesz już, że leczenie zapalenia spojówek zależy od tego jaki czynnik je wywołał. Wspomagające niemedyczne sposoby łagodzenia objawów zapalenia spojówek nie mogą kolidować z tymi, które zaleca okulista.
Najbezpieczniejsze domowe sposoby na zapalenie spojówek:
- przemywanie oczu solą fizjologiczną (jeśli nadmiernie nie wysusza śluzówki),
- przemywanie oczu napami ziołowymi (rumianek, szałwia, świetlik, babka lancetowata, nagietek) – w przypadku alergicznego zapalenia spojówki musimy mieć pewność, że zioła nas nie uczulają!
UWAGA: przemywanie oczu zawsze musi odbywać się od zewnątrz do wewnętrznego kącika.
- okłady z czarnej herbaty na powieki (może być gotowa torebka herbaty ekspresowej) – działa antybakteryjnie i przeciwzapalnie, zmniejsza obrzęk powiek, łagodzi swędzenie i pieczenie,
- okłady z wilgotnego chłodnego ręcznika,
- okłady z plasterków schłodzonego świeżego ogórka albo ziemniaka – będą działały łagodząco, podobnie jak wówczas, gdy robimy taki okład w celach kosmetycznych.
Zapalenie spojówek – domowe sposoby zapobiegania chorobie
Opisane przyczyny i objawy zapalenia spojówek podpowiadają nam, co robić, aby zminimalizować ryzyko zachorowania. Zapalenie spojówek to bardzo często efekt naszych działań, które wykonujemy automatycznie i bezrefleksyjnie.
Domowa profilaktyka stanów zapalnych obejmuje:
- bezwzględną higienę podczas aplikacji oraz przechowywania soczewek kontaktowych,
- rezygnację z noszenia soczewek, kiedy tylko pojawią się objawy podrażnienia oka – lepiej przez kilka dni zakładać okulary i czekać aż podrażnienie ustąpi,
- nawyk korzystania wyłącznie z własnych kosmetyków do oczu oraz ręcznika do twarzy,
- mycie rąk przed i po dotknięciu oczu,
- stosowanie na co dzień kropli nawilżających, tzw. sztucznych łez, aby nie dopuścić do przesuszenia śluzówki oka, co czyni ją podatniejszą na infekcje.
Pamiętaj: metody leczenia zapalenia spojówek zawsze zależą od przyczyn i przebiegu choroby.