– Moja praca to raczej koleżeński układ niż podejście zleceniobiorca-zleceniodawca – mówi Dackard Prot, asystent studenta niepełnosprawnego na UWM w Olsztynie.
– Jesteś asystentem studenta niepełnosprawnego, działającym przy Biurze ds. Studentów Niepełnosprawnych na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. Dzięki tej pracy na pewno zmieniła się Twoja perspektywa i widzisz z jakimi problemami na co dzień borykają się niepełnosprawni studenci.
– Wspieram głównie osoby niedowidzące oraz studentów z niepełnosprawnością ruchową. Podstawową potrzebą takich osób jest możliwość swobodnego przemieszczania się po terenie miasteczka akademickiego. Nie zawsze jest to możliwe, gdyż kierowcy notorycznie blokują chodniki na zakazach zatrzymywania się i postoju, na przykład przy ulicy Kanafojskiego. Zdarza się blokowanie podjazdów dla wózków inwalidzkich oraz dla osób z niepełnosprawnością ruchową, na przykład przed głównym wejściem do stołówki przy ulicy Prawocheńskiego.
– Są sprawy, które można rozwiązać „od zaraz”?
– Chodzi o kwestię świadomości. Studenci bardzo często przypinają rowery do poręczy przed wejściami do budynków uczelni. Warto pamiętać, że poręcze służą głównie osobom, które bez możliwości podparcia na schodach nie są w stanie bezpiecznie dostać się na zajęcia. Osoby niedowidzące mają problem z orientacją w nowych miejscach. Teren UWM należy raczej do słabo oświetlonych. Bardzo pomocne byłyby kierunkowskazy wbudowane w chodniki, gdyż wzrok takich osób skierowany jest głównie w ziemię, by uniknąć potencjalnych przeszkód czy nierówności.
– A jak reagują wykładowcy na problemy studentów niepełnosprawnych?
Jest z tym różnie. Generalnie traktują osoby niepełnosprawne na równi z innymi studentami, przymykają oko na ogólnie przyjęte zasady na zajęciach i na uczelni, ułatwiając w ten sposób zdobywanie wiedzy. Polska nie należy do krajów z doświadczeniem w tej dziedzinie stąd zapewne również brak wyrozumiałości wykładowców, jeśli chodzi o umożliwianie rejestrowania wykładów. Studenci niedowidzący często korzystają z syntezatorów mowy. Samo nagranie wykładów nie wystarcza, gdyż brakuje praktycznych rozwiązań pozwalających efektywnie wykorzystywać takie materiały w procesie nauki. Bardzo dobrym rozwiązaniem byłoby przekazywanie studentom treści w formie plików tekstowych. Asystent studenta niepełnosprawnego może taki plik dostosować do potrzeb studenta, jeżeli posiada podstawowe umiejętności informatyczne. Dodatkowo odsłuchiwanie nagrania nie jest praktyczną formą nauki, gdyż słowo mówione różni się na tyle od słowa pisanego, że nie sposób wykorzystać takie materiały bezpośrednio. System uczelniany niekoniecznie jest na to przygotowany a pracownicy wystarczająco wyrozumiali.
– Ciekawi mnie, czy między asystentem a studentem powstaje jakaś więź, czy relacje opierają się na zasadzie zleceniobiorca- zleceniodawca?
– Myślę, że to zależy od charakteru asystenta. Osobiście reprezentuję stronę studenta i chcę dla niego jak najlepiej, gdyż tylko ja zdaję sobie sprawę z jego potrzeb. Zdarza się, że odwiedzam studenta w domu, nawet kilkadziesiąt kilometrów od Olsztyna. To raczej koleżeński układ niż podejście zleceniobiorca-zleceniodawca.
– Jak studenci pełnosprawni, bo na pewno masz na ten temat spostrzeżenia i obserwacje, traktują innych studentów niepełnosprawnych?
– Zaskoczę cię. Studenci traktują osoby niepełnosprawne na równi z osobami w pełni sprawnymi. Witają się, pomagają lub deklarują chęć pomocy. Jedną sprawą wartą poruszenia przez władze uczelni to kultura podczas zajęć. Głośne zachowanie i rozmowy nie na temat znacznie utrudniają zdobywanie wiedzy przez osoby niepełnosprawne. Oczywiście ma to również wpływ na efektywność nauki wszystkich osób obecnych na wykładzie.
– Sprawia Ci satysfakcję ta praca?
– To bardzo satysfakcjonujące zajęcie, które wymaga ode mnie wiedzy z wielu dziedzin, znajomości języków, dużej kultury osobistej, ale również empatii i umiejętności walki o swoje i o dobro studenta.
_____________________________________________________________________________________
Biuro ds. Studentów Niepełnosprawnych UWM funkcjonuje od 2011 roku i ma za zadanie wspierać studentów niepełnosprawnych w funkcjonowaniu podczas codziennego życia na uczelni. Prócz pomocy asystentów studenci mogą liczyć m.in. na skorzystanie z wyposażenia pracowni komputerowej, wyposażonej w:
– specjalistyczne klawiatury i myszki
– program udźwiękawiający i powiększający
– powiększalnik stacjonarny
– skaner
– regulowane stoliki
Mogą skorzystać z wypożyczalni sprzętu wspomagającego kształcenie:
– laptopy wyposażone w program udźwiękawiający i powiększający
– dyktafony
– lupy
– powiększalniki przenośne
– notesy brajlowskie
– myszki BigTrack
– specjalistyczne klawiatury
– myszka SmartNav
Oraz ze wsparcia tłumacza języka migowego i psychologa.