Muzeum Warmii i Mazur rozpoczęło starania o uznanie za Pomnik Historii średniowiecznych zamków kapituły warmińskiej w Lidzbarku Warmińskim, Olsztynie i Reszlu – poinformowała Polską Agencję Prasową dyrektor olsztyńskiego muzeum Elżbieta Jelińska. Opracowywana jest dokumentacja niezbędna do złożenia takiego wniosku w MKiDN.
Pomnik historii to jedna z czterech form ochrony zabytków wymienionych w Ustawie o ochronie zabytków. Terminem tym określa się obiekt zabytkowy o szczególnym znaczeniu dla polskiej kultury. Rangę pomnika historii ma podkreślać to, że jest ustanawiany przez prezydenta RP.
Od 1994 roku do dziś to najwyższe wyróżnienie nadano 54 zabytkom w Polsce. Z każdym rokiem lista najcenniejszych obiektów się powiększa. W woj. warmińsko-mazurskim to wyróżnienie otrzymał zespół katedralny we Fromborku, pole bitwy w Grunwaldzie i Kanał Elbląski.
Informację o staraniach trzech zamków z Warmii i Mazur dyrektorka przekazała w czasie piątkowej konferencji, poświęconej planom rewitalizacji zamku w Lidzbarku Warmińskim, która miała związek z przyznaniem przez ten resort ponad 13 mln zł dofinansowania na konserwację i restaurację tamtejszego zamku. Uczestniczył w niej minister kultury Bogdan Zdrojewski, który ocenił, że ta inwestycja pokazuje szacunek państwa polskiego do historii i dziedzictwa wielu narodów
Według ministra o tak wysokim dofinansowaniu zdecydowała nie tylko wartość historyczna obiektu ale również uczestnictwo w projekcie wysokiej klasy kadry konserwatorskiej. Przypomniał, że prace nie tylko przyczynią się do odnowienia zabytku, ale umożliwią udostępnienie zwiedzającym kolejnych pomieszczeń, które wcześniej służyły za magazyny.
Restauracja zamku w Lidzbarku Warmińskim ma zacząć się za miesiąc i potrwa dwa lata. Wyremontowane zostaną dachy skrzydeł i wież. Konserwacja obejmie też trzy wieżyczki i elewację południową. Piwnice w skrzydle północnym będą zaadaptowane na cele wystawowe. W budynku zostaną wymienione instalacje, powstanie też tzw. inteligentne oświetlenie krużganków. Muzeum zdigitalizuje swoje zbiory i przygotuje ekspozycję w technice 3d, która umożliwi wirtualne zwiedzanie.
Kontynuowana będzie konserwacja malowideł krużganków. Bezcenne średniowieczne polichromie odkryto przed ponad trzema laty podczas pierwszego etapu prac. Teraz mają być poddane tzw. zabiegom uczytelniającym. Całość prac ma kosztować ponad 19 mln zł, z czego 13,4 mln zł to dofinansowanie z tzw. środków norweskich, czyli Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego.