Znaczenie mają przede wszystkim cel oszczędzania, waluta przyszłego wydatku, termin wykorzystania pieniędzy oraz koszty ewentualnej wymiany.
Dla osoby, która większość wydatków ponosi w Polsce, oszczędności w euro lub dolarach oznaczają ekspozycję na zmiany kursu wobec złotego. Mogą być dopasowane do konkretnego celu, ale ich wartość po przeliczeniu na PLN może zarówno wzrosnąć, jak i spaść.
W jakiej walucie trzymać oszczędności?
Nie ma jednej waluty odpowiedniej dla wszystkich oszczędności. Punktem wyjścia powinno być ustalenie, kiedy pieniądze będą potrzebne i w jakiej walucie zostanie poniesiony przyszły wydatek. Dopiero później warto porównywać oprocentowanie, koszty wymiany, dostęp do środków i ryzyko kursowe.
Dlaczego cel oszczędzania jest ważniejszy niż prognozowanie kursu?
Jeśli pieniądze mają pokryć wydatek w Polsce, naturalnym punktem odniesienia jest złoty. Przy przewidywalnym wydatku w euro oszczędności w EUR mogą ograniczyć konieczność wymiany środków tuż przed płatnością. Podobna zasada dotyczy celu rozliczanego w dolarach.
Dopasowanie waluty oszczędności do waluty przyszłego zobowiązania nie usuwa wszystkich ryzyk. Może jednak zmniejszyć niepewność dotyczącą tego, ile złotych będzie kosztować zakup waluty w przyszłości. Prognoza kursu pozostaje niepewna, dlatego decyzję lepiej wiązać z planowanym wydatkiem niż z oczekiwaniem, że dana waluta zyska na wartości.
Czy warto dzielić oszczędności między kilka walut?
Różne części oszczędności mogą mieć odmienne cele i terminy wykorzystania. Jeśli jedna kwota ma służyć wydatkom w Polsce, a inna konkretnemu zobowiązaniu w EUR, wybór waluty może wynikać z tych potrzeb. Nie oznacza to, że istnieje uniwersalny podział środków odpowiedni dla każdego.
Dywersyfikacja walutowa może ograniczać zależność od jednej waluty, ale nie gwarantuje zysku ani nie eliminuje ryzyka. Może też wiązać się z dodatkowymi kosztami wymiany i obsługi rachunków.
Co oznacza ryzyko walutowe dla oszczędzającego?
Ryzyko walutowe polega na tym, że kurs waluty obcej zmienia się względem złotego. Ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy oszczędności są przechowywane w EUR lub USD, ale ostateczny wydatek będzie poniesiony w PLN. Zmiana kursu może wpłynąć na wartość środków po ich przeliczeniu.
Dlaczego wzrost kursu euro lub dolara nie zawsze oznacza zysk?
Po wymianie złotych na euro lub dolary wartość oszczędności wyrażona w PLN zależy między innymi od kursu, po którym walutę będzie można później sprzedać. Jeśli jej wartość względem złotego wzrośnie, przeliczenie może być korzystne. Jeśli spadnie, oszczędzający może otrzymać mniej złotych, niż wydał na zakup waluty.
Odsetki i zmiana kursu to dwa odrębne elementy wyniku. Depozyt może przynosić odsetki w walucie, w której jest prowadzony, ale nie przesądza to o wartości środków po przewalutowaniu na PLN. Znaczenie mają też koszty wymiany oraz inflacja, która wpływa na siłę nabywczą pieniędzy.
Kiedy oszczędzanie w walucie zaczyna przypominać spekulację?
Czym innym jest gromadzenie euro na konkretny wydatek, który za kilka miesięcy będzie rozliczony w EUR, a czym innym zakup tej waluty wyłącznie z nadzieją, że jej cena wzrośnie. W pierwszym przypadku decyzja wynika z planowanego zobowiązania. W drugim opiera się na zakładzie dotyczącym przyszłego kursu.
Prognozy walutowe są obarczone niepewnością. Dlatego posiadanie EUR lub USD samo w sobie nie oznacza inwestycji ani nie gwarantuje zysku.
Euro, dolar i złoty – czym różni się sytuacja oszczędzającego?
Nie ma podstaw, by uznać jedną z tych walut za zawsze najlepszą. Ich przydatność zależy od waluty przyszłych wydatków, warunków oszczędzania, kosztów i tego, czy środki będą później wymieniane.
Oszczędności w złotych
PLN może być praktycznym punktem odniesienia dla wydatków ponoszonych w Polsce. Przy środkach pozostających w złotych nie występuje ryzyko zmiany kursu EUR/PLN ani USD/PLN, a płatność krajowa nie wymaga wcześniejszego przewalutowania.
Nie oznacza to ochrony przed utratą siły nabywczej. Wpływ na nią ma inflacja, czyli wzrost cen towarów i usług. Oprocentowanie oszczędności może zwiększać ich nominalną wartość, ale o wyniku realnym decydują również inflacja i ewentualne koszty.
Oszczędności w euro
EUR może odpowiadać przyszłym wydatkom rozliczanym w tej walucie. Jeśli środki zostaną później przeliczone na złote, ich wartość będzie zależeć od kursu EUR/PLN. Przy wymianie znaczenie mają również spread oraz ewentualne prowizje i inne opłaty.
Oszczędności w dolarach
USD może pasować do celu lub zobowiązania rozliczanego w dolarach. Jeśli pieniądze zostaną wykorzystane w Polsce, istotne będą kurs USD/PLN i koszty konwersji. Także w tym przypadku zmiana kursu może zadziałać zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oszczędzającego.
Jak przewalutowanie wpływa na wartość oszczędności?
Przy wymianie warto uwzględniać nie tylko sam kurs, lecz także warunki kupna i sprzedaży waluty. Koszty mogą wystąpić na początku oszczędzania, przy późniejszej wymianie albo podczas transferu pieniędzy.
Czym jest spread walutowy?
Spread walutowy to różnica między kursem kupna a kursem sprzedaży danej waluty stosowanymi przez bank, kantor lub innego dostawcę usługi. W praktyce oznacza, że cena zakupu waluty może być inna niż kwota, którą można uzyskać przy jej sprzedaży.
Dlaczego trzeba patrzeć nie tylko na kurs?
Przed wymianą warto sprawdzić kurs, po którym waluta zostanie kupiona, oraz kurs jej późniejszej sprzedaży, jeśli będzie konieczna. Do tego należy doliczyć spread i ewentualne prowizje lub inne koszty operacji. Warunki różnią się w zależności od miejsca i sposobu wymiany, dlatego konkretne wartości trzeba weryfikować przed transakcją.
Lokata w PLN czy walucie obcej – co trzeba porównać?
Porównując lokaty, należy brać pod uwagę nie tylko walutę depozytu i wysokość oprocentowania. Znaczenie mają też okres oszczędzania, zasady wypłaty środków, koszty wymiany oraz ryzyko kursowe, jeśli pieniądze będą później przewalutowane.
Oprocentowanie to tylko jedno kryterium
Wyższe oprocentowanie nominalne nie przesądza o tym, który wariant okaże się korzystniejszy po uwzględnieniu wszystkich warunków. O wyniku mogą decydować również kurs waluty, inflacja, podatki, opłaty oraz dostęp do pieniędzy. Przed wyborem produktu trzeba sprawdzić, co dzieje się ze środkami przy wypłacie przed terminem.
Dlaczego nie należy porównywać samych procentów?
Oprocentowanie opisuje nominalny przyrost środków, ale samo nie uwzględnia możliwej zmiany kursu ani kosztu przewalutowania. Jeśli lokata jest prowadzona w walucie obcej, wynik po przeliczeniu na złote może być inny niż sugeruje sama stopa procentowa.
5 pytań przed wyborem waluty oszczędności
Przed podjęciem decyzji warto odpowiedzieć sobie na pięć pytań:
1. Na jaki cel odkładam pieniądze?
2. W jakiej walucie zapłacę za ten cel?
3. Kiedy środki będą potrzebne?
4. Czy później konieczne będzie przewalutowanie?
5. Jak zmiana kursu i koszty wymiany mogą wpłynąć na kwotę, którą finalnie wykorzystam?
Czego nie da się przewidzieć?
Nie da się z pewnością przewidzieć przyszłego kursu EUR/PLN ani USD/PLN. Zamiast wybierać walutę z nadzieją, że jej cena wzrośnie, warto uwzględnić niepewność kursową, koszty wymiany i termin przyszłego wydatku.
Podsumowanie
Wybór między euro, dolarem i złotym warto zacząć od celu oszczędzania, a nie od przewidywania kursu. Im lepiej waluta oszczędności odpowiada przyszłemu wydatkowi, tym mniejsze znaczenie może mieć późniejsza konieczność wymiany. Jeśli jednak środki zostaną przewalutowane, trzeba uwzględnić zarówno możliwość korzystnej, jak i niekorzystnej zmiany kursu oraz koszty wymiany.