Uzależnienie nie wybiera wieku, zawodu ani sytuacji życiowej. Może zacząć się od okazjonalnego sięgania po alkohol czy narkotyki, a z czasem przejąć kontrolę nad relacjami, zdrowiem i codziennym życiem. O tym, jak rozpoznać problem i dlaczego nie warto zwlekać z leczeniem, opowiada nowy materiał kampanii „Zdrowie na Warmii i Mazurach”.
Historie pacjentów pokazują, jak szybko można stracić kontrolę
W filmie swoimi doświadczeniami dzielą się pacjenci Ośrodka Rehabilitacji Uzależnionych DOREN im. Berty Trusiewicz w Różewcu koło Węgorzewa. Mówią o uzależnieniu od alkoholu, marihuany, amfetaminy, mefedronu i innych substancji psychoaktywnych, a także o nawrotach po latach abstynencji.
Jedna z osób przyznaje, że pierwszy raz zetknęła się z narkotykami jako dziecko. Inni opowiadają o tym, jak sięganie po substancje początkowo miało przynieść ulgę, poprawić samopoczucie lub pomóc odnaleźć się w grupie, a później doprowadziło do problemów zdrowotnych, rodzinnych i konfliktów z prawem.
Uzależnienie nie jest brakiem silnej woli
Dorota Drewnicka-Tomaszewska, psychiatra w ośrodku DOREN, podkreśla, że terapia nie polega na leczeniu samego uzależnienia w oderwaniu od człowieka. Pacjent trafia do placówki z własną historią, traumami, lękami, emocjami, a często także z chorobą psychiczną. Te problemy mogą się wzajemnie nasilać, dlatego wymagają kompleksowego podejścia.
Barbara Ziółkowska, psycholog i specjalista terapii uzależnień, zwraca uwagę, że stereotyp osoby uzależnionej jest krzywdzący i nieprawdziwy. Uzależnienie może dotknąć każdego — niezależnie od statusu społecznego, wykształcenia, wieku czy miejsca zamieszkania. To, co często widzimy z zewnątrz, jest już skutkiem rozwiniętej choroby, a nie odpowiedzią na pytanie, kto może się uzależnić.
Eksperci przypominają, że współczesna medycyna traktuje uzależnienie jako chorobę wpływającą m.in. na układ nagrody w mózgu, kontrolę impulsów, funkcje poznawcze i nastrój. Nie można więc sprowadzać go do prostego „braku silnej woli”.
Kiedy warto reagować?
Marcin Piekutowski, psycholog, psychoterapeuta i specjalista psychoterapii uzależnień, wyjaśnia w materiale, że alarmującym momentem jest utrata kontroli nad przyjmowaniem substancji. Problem może zaczynać się od pozornie zwyczajnych sytuacji: piwa wypijanego po pracy, marihuany na imprezie czy alkoholu używanego jako sposobu na stres.
Bliscy mogą zauważyć zmiany w zachowaniu: nadmierne pobudzenie albo wycofanie, trudności ze snem, spadek wyników w nauce, nieobecności, izolowanie się od dawnych znajomych, problemy finansowe czy utratę pracy. Z pomocy specjalistów mogą korzystać również rodziny osób uzależnionych — po to, by lepiej zrozumieć chorobę i wiedzieć, jak wspierać bliską osobę.
Terapia to coś więcej niż abstynencja
Ośrodek DOREN prowadzi roczny program terapii dla dorosłych osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych, również z współwystępującym uzależnieniem od alkoholu i zaburzeniami psychicznymi. Leczenie obejmuje wsparcie farmakologiczne, terapię oraz funkcjonowanie w społeczności terapeutycznej.
Jak podkreślają specjaliści, abstynencja jest konieczna, ale sama nie rozwiązuje problemów, które wcześniej były „zagłuszane” substancjami. Terapia pomaga pacjentom rozpoznawać emocje, radzić sobie z lękiem i stresem, odbudowywać relacje oraz uczyć się odpowiedzialności za codzienne życie. Ważnym elementem pobytu jest także ergoterapia — wykonywanie obowiązków, które pomagają wracać do regularności i samodzielności.
Pomoc jest dostępna — warto zrobić pierwszy krok
Po wyjściu z ośrodka proces zdrowienia nadal trwa. Pacjenci mogą kontynuować terapię indywidualną lub grupową, korzystać z grup wsparcia oraz, jeśli potrzebują dalszej adaptacji do samodzielności, z pomocy w warunkach hostelowych.
Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego, który jest organem tworzącym dla DOREN-u, wspiera poprawę warunków leczenia. W latach 2022–2025 placówka otrzymała ponad 632 tys. zł dotacji celowych na remonty, unowocześnienie infrastruktury oraz poprawę bezpieczeństwa i warunków pobytu pacjentów.
Materiał powstał w ramach kampanii „Zdrowie na Warmii i Mazurach”, prezentującej specjalistyczne usługi medyczne i działania profilaktyczne realizowane przez podmioty lecznicze Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
