24 lipca minie 95 lat od uchwalenia Ustawy o Policji Państwowej. Od Milicji Ludowej i Policji Komunalnej przez Milicję Obywatelską (MO), aż po dobrze znaną nam dziś Policję. Zobacz jak zmieniała się historia stróżów prawa na terenach Warmii i Mazur.
Wraz z odzyskaniem przez Polskę niepodległości w 1918r., rozpoczęto budowę administracji państwa oraz jego organów porządkowych. Pierwszymi wówczas formacjami policyjnymi były Milicja Ludowa i Policja Komunalna, utworzone przez marszałka Józefa Piłsudskiego na przełomie 1918 i 1919r. Zaś scentralizowaną i jednolitą formację – Policję Państwową, powołano dopiero na mocy ustawy z 24 lipca 1919 o Policji Państwowej, którą przyjął Sejm, ostatecznie rozstrzygając w ten sposób, kwestie bezpieczeństwa i porządku publicznego
Wybuch i okres II wojny światowej, to czasy tragiczne dla wielu przedwojennych policjantów. Ich losy uzależnione były od tego, na jakim terenie przyszło im służyć. Funkcjonariusze policji na terenach pod okupacją niemiecką, zmuszani byli do powrotu do służby. A Policję Polską (tzn. granatową) powołaną do życia przez niemieckie władze, uczyniono odpowiedzialną za bezpieczeństwo i porządek.
Pod okupacją sowiecką policjanci oraz ich rodziny zostali uznani przez władze za szczególnych wrogów. Kilkanaście tysięcy polskich funkcjonariuszy zostało wziętych do niewoli. Większość jeńców wojennych rozstrzelano, a ich rodziny, zostały zesłane na Syberię. – 13 kwietnia 1940 roku cała nasza rodzina została wywieziona do ZSRR, do Północnego Kazachstanu na długich 6 lat. Były to lata głodu, nędzy i poniewierki… – Pisze Irena Strzelecka – Kulik, córka Stanisława Strzemeckiego, policjanta zamordowanego przez NKWD w Kalininie.
7 października 1944r. Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, przyjął dekret „O Milicji Obywatelskiej” zatwierdzony przez Prezydium Krajowej Rady Narodowej. Tym samym Milicja Obywatelska uznana została za prawno-publiczną formację służby Bezpieczeństwa Publicznego, podlegającą Kierownikowi Resortu Bezpieczeństwa Publicznego.
W 1956r. do Milicji Obywatelskiej dołączono Służbę Bezpieczeństwa, która została utworzona w miejsce dawnego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. (Wcześniej MO było nadzorowane przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, a aparat bezpieczeństwa przez Komitet ds. Bezpieczeństwa Publicznego.) Taka organizacja pracy MO i SB przetrwała bez poważniejszych zmian aż do 1990r.
Likwidacja Milicji Obywatelskiej nastąpiła 10 maja 1990, wraz z wejściem w życie ustawy o Policji. Kiedy Policję zorganizowano (3 miesiące po wejściu ustawy w życie), likwidacji uległy urzędy spraw wewnętrznych. Zaś funkcjonariusze MO, z wyjątkiem tych, którzy do 31 lipca 1989r. byli funkcjonariuszami Służby Bezpieczeństwa, na mocy ustawy stali się policjantami.
Innymi zmianami jakie nastąpiły był: zniesienie członkostwa funkcjonariuszy w partiach politycznych, zmiana stopni policyjnych, a także uznanie prawa do tworzenia i zrzeszania się w związkach zawodowych. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów w rejestrze związków zawodowych, pojawiał się już 11 maja 1990.
Pierwszym Komendantem Głównym Policji został płk Leszek Lamparski. We wszystkich 49 województwach, w czerwcu 1990r., powołano nowych komendantów wojewódzkich Policji. Funkcję Pierwszego Komendanta w ówczesnym województwie olsztyńskim, pełnił mł. insp. Jerzy Jaroszewski, który rozpoczął swoje urzędowanie 07.06.1990r., a zakończył je 6 lat później 16 maja 1996r.
W związku z reformą administracyjną kraju, od 1 stycznia 1999 roku Polska została podzielona na 16 województw, 379 powiatów i 2478 gmin. Powstały komendy wojewódzkie Policji, komendy miejskie i powiatowe Policji. Obecnie Komendantem Wojewódzkim Policji w Olsztynie jest nadinsp. Józef Gdański (od 14 lutego 2012).
DD