# 101 urodziny majora Józefa Rusaka – jednego z pierwszych żołnierzy „Łupaszki”

- Odnośnik: https://tko.pl/77981,2021,03,18,101-urodziny-majora-jozefa-rusaka-jednego-z-pierwszych-zolnierzy-lupaszki
- Opublikowano: 2021-03-18T11:31:18+01:00
- Autor: Krzysztof Rutkowski

**Żołnierze 43 batalionu lekkiej piechoty z Braniewa, wchodzącego w skład 4 Warmińsko-
Mazurskiej Brygady Obrony Terytorialnej, odwiedzili z tortem i urodzinowymi życzeniami
majora Józefa Rusaka – żołnierza 5 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, który właśnie
skończył 101 lat. **

Bohater był jednym z pierwszych żołnierzy „Łupaszki”. Po wojnie aresztowany i torturowany
przez komunistów:

„.. byłem jednym z pierwszych żołnierzy Łupaszki… oni się o tym dowiedzieli i mnie
chcieli na współpracę… i głodem i biciem… ale nie dałem się złamać. Jak UB mnie 
znalazło, to chwycili mnie i zaczęli strasznie maltretować, bić.. żeby na współpracę
pójść.. powiedziałem, że wolę kulę w łeb!”

1 marca 2020r. w Pałacu Prezydenckim w towarzystwie żołnierzy 43 batalionu lekkiej
piechoty z [Braniewa](https://tko.pl/braniewo), mjr Rusak odebrał odznaczenie z 
rąk Zwierzchnika Sił Zbrojnych. Prezydent RP uhonorował Bohatera Walk o Niepodległość
Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

mjr Józef Rusak – ps. „Bylina”, ur. 17 marca 1920r. w Falewiczach w gm. Kobylnik.
Kombatant Armii Krajowej, jeden z żołnierzy wyklętych. Syn leśnika, członka Legionów
Polskich, który podczas pierwszej okupacji sowieckiej ukrywał się przed wywózką 
na Syberię. Podczas okupacji Niemieckiej Józef Rusak działał jako łącznik w oddziale
AK ppor. Antoniego Burzyńskiego ps. „Kmicic”. Po podstępnym rozbrojeniu tego oddziału
przez partyzantów sowieckich i wymordowaniu jego pięćdziesięciu członków oraz „Kmicica”,
nowym dowódcą pozostałych członków został mjr Zygmunt Szendzielarz ps. „Łupaszka”.
Utworzył on na bazie rozbitego oddziału 5 Wileńską Brygadę AK. Po jej rozwiązaniu
przebił się wraz z kolegą na wschód do Wilna, po czym utworzył 30 osobową grupę 
samoobrony walczącej przeciwko sowieckiej okupacji w okolicy jeziora Narocz ,następnie
przeniósł się do Lublina , a później do [Olsztyna](https://tko.pl/olsztyn), gdzie
ponownie nawiązał kontakt z mjr. „Łupaszką’’ (jedną z kurierek między nimi była 
Danuta Siedzikówna „INKA”). Po przeprowadzce do [Lidzbarka Warmińskiego](https://tko.pl/lidzbark-warminski)
aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa w 1948 roku . Podczas przesłuchań
był torturowany i namawiany do współpracy przeciwko „Łupaszcze”. Zwolniony z więzienia
w 1953 i inwigilowany z przerwami aż do 1989.

Od marca 2020r. w ramach ogólnopolskiej akcji #ObiadyDlaBohaterów każdego dnia żołnierze
43blp dowożą Panu Majorowi ciepłe posiłki.

[[ [](https://tko.pl/wp-content/uploads/2021/03/17.03-93-medium-.jpg) [](https://tko.pl/wp-content/uploads/2021/03/17.03-94-medium-.jpg) [](https
://tko.pl/wp-content/uploads/2021/03/17.03-97-medium-.jpg) [](https://tko.pl/wp-content/uploads/2021/03/161709565-3826555484125911-443086527248075798-n-medium-.jpg) [](https
://tko.pl/wp-content/uploads/2021/03/161816084-345084593547282-7272306192853051173-n-medium-.jpg)

fot. 4.W-MBOT
Źródło: 43blp