# Tłusty Czwartek i pączki okiem naukowców PAN

- Link: https://tko.pl/74318,2021,02,11,tlusty-czwartek-i-paczki-okiem-naukowcow-pan
- Published: 2021-02-11T11:22:19+01:00
- Author: Redakcja TKO

**Czym różnią się dzisiejsze pączki od tych wysmażanych kilka wieków temu? Jaki 
skład ma „prawdziwy” pączek? Jakie inne zwyczaje towarzyszyły dawniej świętowaniu
końcówki karnawału? Odpowiadają naukowcy z Archiwum PAN w Warszawie i Instytutu 
Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie.**

O zwyczajach związanych z Tłustym Czwartkiem napisano w komunikacie na stronie PAN.
Poinformowano, że ostatni czwartek przed rozpoczęciem Wielkiego Postu już w XVI 
wieku świętowano wystawnie i na bogato. Tego dnia nie żałowano sobie karnawałowych,
tradycyjnych potraw.

> 🍩🍩🍩Czym różnią się dzisiejsze pączki od tych wysmażanych kilka wieków temu?
> Jaki skład ma „prawdziwy” pączek? Czy…
> Posted by [Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk](https://www.facebook.com/114462555381335)
> on [Thursday, February 11, 2021](https://graph.facebook.com/114462555381335/posts/1745310372296537/)

Jak wskazuje dr Izabela Gass z Archiwum PAN w Warszawie, „serwowano mięso, głównie
dziczyznę: pieczone sarny, kuropatwy, zajęcze combry czy szynki z dzika. Jadano 
także wykwintnie przyrządzony drób, indyki tuczone orzechami włoskimi, pieczone 
kapłony, jarząbki, pasztety. A wszystko to zapijano szlachetnymi winami reńskimi,
burgundzkimi, węgierskimi, gdańską wódką i domowym nalewkami”.

Wśród potraw znajdowały się także smażone słodkie specjały: racuchy, bliny, pampuchy,
chrusty (faworki) oraz właśnie pączki. To właśnie ten zaadaptowany z zagranicznej
kuchni smakołyk stał się wkrótce symbolem polskiego Tłustego Czwartku.

Oprócz pączków i innych rarytasów świętowaniu towarzyszyły zabawy, tańce i zwyczaje.
Był to czas najhuczniejszych bali i potańcówek. Zarówno w miastach jak i na wsiach
wychodzono na dwór w różnorodnych przebraniach; w mieście można było spotkać barwne
korowody, a na prowincji grupy diabłów, cyganek, kóz i turoni, które pukały do domów
żądając datków, a jednocześnie przynosząc urodzaj. Zabawa trwała do północy we wtorek
przed Środą Popielcową.

Czy pączki sprzed kilkuset lat wyglądały tak samo jak dziś? Najstarsze przepisy –
czytamy na stronie PAN – wskazują, że były to drożdżowe kule nadziewane słoniną.

Dr hab. inż. Małgorzata Wronkowska z Zakładu Chemii i Biodynamiki Żywności Instytutu
Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w [Olsztynie](https://tko.pl/olsztyn) przypomina,
że pączki ze słodkim nadzieniem – marmoladą lub dżemem różanym – pojawiły się w 
Polsce w XVI wieku.

Pączki mogą mieć różny kształt, wielkość, ale zawsze w ich składzie znajdziemy mąkę
pszenną, drożdże, jajka, masło, mleko, cukier oraz nadzienie. Istotnym składnikiem,
bez którego nie uda się przygotować dobrego pączka jest tłuszcz, w którym będziemy
go smażyć. Dawniej pączki smażono tylko na smalcu, dzisiaj bardzo często wykorzystujemy
też olej rzepakowy, a niekiedy olej kokosowy.

Dodatki do pączków zmieniają się z biegiem czasu, modyfikacji ulega także ich skład.
Produkowane dziś hurtowo pączki zawierają nie tylko naturalne składniki. „Czytajmy
etykiety! – apeluje cytowana na stronie PAN dr hab. Małgorzata Wronkowska – Pomimo
że do przygotowania pączka potrzebujemy jedynie kilku podstawowych składników, to
na wielu wyrobach dostępnych w sklepach ich lista wydaje się nie mieć końca. Może
jednak warto zastanowić się czy nie lepiej zapłacić więcej za pączka, ale mieć pewność,
że jest to 'prawdziwy’ pączek a nie produkt 'pączkopodobny'”?

Skład pączków dostosowuje się także do współczesnych wymagań dietetycznych. Technologia
otrzymywania produktów bezglutenowych, nie tylko pączków, różni się znacząco od 
tzw. tradycyjnych wyrobów. Za piękny wygląd pączka, ale także chleba pszennego, 
opowiada gluten, białko zawarte w mące pszennej. Osoby na diecie bezglutenowej nie
mogą go jednak spożywać. Produkty dostępne w handlu detalicznym, np. bezglutenowe
mieszanki do przygotowania ciasta drożdżowego, pozwalają na przygotowanie pączków
bezglutenowych także w domu. Obok tradycyjnych pączków coraz modniejsze stają się
również pączki wegańskie, które przygotowywane są bez jajek, ale z dodatkiem mleka
roślinnego i oleju kokosowego.
