# Zmarł żołnierz podziemia niepodległościowego mjr Lucjan Deniziak, ps. „Orzeł”

- Link: https://tko.pl/67174,2020,11,24,zmarl-zolnierz-podziemia-niepodleglosciowego-mjr-lucjan-deniziak-ps-orzel
- Published: 2020-11-24T19:25:08+01:00
- Author: Redakcja TKO

**W wieku 94 lat zmarł w Lidzbarku Warmińskim major Lucjan Deniziak, ps. „Orzeł”–
żołnierz Armii Krajowej i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, aresztowany przez 
komunistyczne władze w 1947 r. i skazany na 8 lat więzienia.**

Informację o śmierci kombatanta potwierdził burmistrz Lidzbarka Warmińskiego Jacek
Wiśniowski. „Śp. Lucjan Deniziak, ps. „Orzeł” zmarł w niedzielę o godz. 21.15 we
własnym mieszkaniu w [Lidzbarku Warmińskim](https://tko.pl/lidzbark-warminski)” –
przekazał.

Deniziak urodził się 18 czerwca 1926 r. we wsi Wojtkowice koło Ciechanowca. W 1943
r. został zaprzysiężony do AK przez ppor. Stanisława Karolkiewicza, ps. „Szczęsny”.
Do połowy 1944 r. pełnił funkcję łącznika i kuriera w rejonie Białystok – Grodno–
Lida – Wilno.

Po wejściu Sowietów na Białostocczyznę przez jakiś czas ukrywał się. W 1944 r. został
zatrzymany przez żołnierzy Armii Czerwonej. Udało mu się uciec i wrócić w rodzinne
strony.

Od 1945 r. służył w 5. Wileńskiej Brygadzie AK mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”,
a następnie w 3. Wileńskiej Brygadzie NZW i oddziale ppor. Ryszarda Sosnowskiego„
Wydry”. Był uczestnikiem bitwy pod wsią Gajrowskie, stoczonej 16 lutego 1946 r. 
przez NZW z sowiecką grupą operacyjną. Była to największa bitwa polskiego podziemia
niepodległościowego na Mazurach.

Podczas przepustki, w święta Bożego Narodzenia w 1946 r. został zatrzymany w rodzinnej
wsi i przewieziony do aresztu w Ciechanowcu. W czasie przesłuchania powiedział funkcjonariuszowi
UBP, że wskaże miejsce koło domu, gdzie ukrył broń. Zbiegł w trakcie rewizji. Podczas
tej ucieczki został postrzelony w udo.

Został ponownie aresztowany we wrześniu 1947 r. za nielegalne posiadanie broni. 
Podczas śledztwa był brutalnie przesłuchiwany. Wojskowy Sąd Rejonowy w Białymstoku
skazał go 21 października 1947 r. na osiem lat więzienia i utratę praw publicznych.

Był więziony w Zakładzie Karnym w Płocku. Za odmowę podpisania współpracy trafił
tam na 72 godziny do karceru. Więzienie opuścił 16 stycznia 1953 r., warunkowo zwolniono
go z odbywania reszty kary.

Został skierowany do pracy w tartaku w Łaniewie w powiecie lidzbarskim. W tej miejscowości
i Lidzbarku Warmińskim mieszkał do końca życia.

W latach 90., dzięki jego relacji zidentyfikowano grób dowódcy oddziału Pogotowia
Akcji Specjalnej Komendy Okręgu Białystok ppor. Sosnowskiego „Wydry”, który zginął
16 października 1947 r. i został pochowany na cmentarzu we wsi Wyszonki Kościelne.

W 2017 r. był jednym z dwóch kombatantów NZW (obok por. Józefa Dąbrowskiego), którzy
w Orłowie na Mazurach odsłonili Panteon Niezłomnych Żołnierzy Wyklętych, upamiętniający
miejsce pochówku żołnierzy 3. Brygady Wileńskiej NZW poległych w 1946 r. w bitwie
pod Gajrowskimi.

W 2018 r. został odznaczony przez prezydenta Andrzeja Dudę Krzyżem Oficerskim Orderu
Odrodzenia Polski, a w 2020 r. Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości. Uhonorowano
go również Medalem Pro Bono Poloniae, przyznawanym przez szefa Urzędu ds. Kombatantów
osobom zasłużonym w upowszechnianiu wiedzy o historii walk niepodległościowych i
postaw patriotycznych. W maju 2020 r. na wniosek 4. Warmińsko-Mazurskiej Brygady
Obrony Terytorialnej otrzymał akt mianowania na stopień majora.

W ostatnich latach jako gość honorowy uczestniczył w wielu uroczystościach państwowych,
szkolnych i wojskowych. „Patriotyzm przekazali mi rodzice, przekazała mi szkoła,
a przeżyłem tylko dzięki pomocy kilku dobrych ludzi i wierze, która nie pozwalała
zwątpić” – mówił podczas jednej z tych uroczystości mjr Deniziak.
