# Kontrola zwolnień lekarskich w czasie pandemii przez ZUS

- Odnośnik: https://tko.pl/63565,2020,10,23,kontrola-zwolnien-lekarskich-w-czasie-pandemii-przez-zus
- Opublikowano: 2020-10-23T10:21:27+02:00
- Autor: Krzysztof Rutkowski

**Zakład Ubezpieczeń Społecznych regularnie kontroluje zwolnienia lekarskie nawet
w czasie pandemii koronawirusa. Wprowadzenie stanu epidemii nie zwolniło ZUS z realizowania
podstawowych zadań do których należy m.in. kontrola zwolnień lekarskich. Kontrole
dotyczą zarówno wykorzystania zwolnienia, jak i samego orzekania o czasowej niezdolności
do pracy.**

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek kontrolować zarówno prawidłowość orzekania
niezdolności do pracy, jak i prawidłowość wykorzystania zwolnień lekarskich. W pierwszym
przypadku lekarze orzecznicy ZUS weryfikują czy osoba na zwolnieniu lekarskim nadal
jest chora i niezbędna jest kontynuacja zwolnienia, czy też należy zwolnienie skrócić.
Prościej mówiąc, lekarze orzecznicy ustalają czy pracownik faktycznie jest chory,
a zwolnienie zasadne. Z kolei kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego
polega na sprawdzeniu, czy osoba korzystająca ze zwolnienia, a tym samym świadczenia
chorobowego, nie świadczy pracy lub nie wykonuje innych czynności, które są niezgodne
z zaleceniami lekarza i mogą utrudnić powrót do
 zdrowia. Jeżeli osoba korzysta 
ze zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem Zakład wstrzymuje wypłatę zasiłku,
a jeżeli zostało już wypłacone, nakazuje jego zwrot. Kontrolę wykorzystywania zwolnień
lekarskich mogą przeprowadzić także pracodawcy, którzy zatrudniają powyżej 20 pracowników
ubezpieczonych.

Jak wygląda kontrola w czasie pandemii

Kontrola zwolnień lekarskich w czasie pandemii wygląda inaczej. Priorytetem jest
zachowanie bezpieczeństwa naszych klientów oraz pracowników, dlatego większość kontroli
odbywa się przede wszystkim na podstawie dokumentacji. W okresie w którym badania
lekarskie w ZUS były odwołane, tj. do 8 maja 2020 r. – lekarze orzecznicy ZUS prowadzili
kontrolę w oparciu wyłącznie o dokumentację medyczną, która była podstawą do wystawienia
kontrolowanego zwolnienia lekarskiego. W przypadkach tego wymagających pozyskiwaliśmy
wyjaśnienia od lekarzy wystawiających zwolnienia. Później wznowiliśmy przeprowadzanie
badań bezpośrednich przez lekarzy orzekających w ZUS, w tym w postępowaniach dotyczących
kontroli zwolnień lekarskich. – informuje Anna Ilukiewicz, rzecznik regionalny ZUS
województwa warmińsko-mazurskiego. Obecnie lekarz orzecznik ZUS w ramach kontroli
zwolnienia lekarskiego może przeprowadzić badanie osoby, dla której wystawiono zwolnienie
lekarskie, a także zażądać od lekarza, który wystawił zwolnienie, udostępnienia 
dokumentacji medycznej, która była podstawą do wystawienia zwolnienia. W razie wątpliwości
lekarze orzecznicy mają również prawo skierować osobę na badanie do lekarza konsultanta
lub na badanie dodatkowe. Badania bezpośrednie wykonywane przez lekarzy orzekających
w ZUS realizowane są z zachowaniem środków ostrożności dostosowanych do aktualnej
sytuacji sanitarno-epidemiologicznej, w korelacji z regulacjami prawnymi i zaleceniami
rządowymi. Decyzja o sposobie kontroli danego zwolnienia podejmowana jest indywidualnie
w każdej sprawie, z uwzględnieniem m.in. danych zawartych w treści tego zwolnienia.–
dodaje rzeczniczka.

ZUS podsumowuje kontrole prowadzone w I półroczu 2020 r.

W pierwszym półroczu br. dwa oddziały ZUS w woj. warmińsko-mazurskim przeprowadziły
ponad 3,6 tys. kontroli. W ich następstwie zakwestionowały świadczenia chorobowe
na kwotę ponad 382 tys. złotych. Taką kwotę w wyniku kontroli wykorzystywania zwolnień
lekarskich, a także orzekania o czasowej niezdolności do pracy po dwóch kwartałach
tego roku muszą zwrócić m.in. Ci, którzy podczas choroby nie stosowali się do zaleceń
lekarza. W naszym regionie mowa o 220 osobach, które straciły prawo do świadczenia
chorobowego w ciągu ostatnich sześciu miesięcy – informuje rzeczniczka.

Natomiast w całej Polsce w I półroczu ZUS przeprowadził 143,2 tys. kontroli osób
posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy. W konsekwencji wydanych
zostało 10,2 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych, a 
kwota wstrzymanych z tego tytułu zasiłków osiągnęła ponad 11 mln. zł.

Co robimy na zwolnieniu lekarskim

Wyjazdy na wycieczki, remonty mieszkania czy dodatkowa praca zawodowa – to tylko
niektóre przykłady jak osoby przebywające na zwolnieniach lekarskich wykorzystują
je niezgodnie z przeznaczeniem. Korzystając z wolnego od pracy, nie skupiali się
na zadbaniu o szybki powrót do zdrowia. Wręcz przeciwnie wykorzystywali ten czas
w taki sposób by je pogorszyć. Przykładem może być pan, który otrzymywał zasiłek
chorobowy z tytułu umowy o pracę i jednocześnie w czasie zwolnienia lekarskiego 
wykonywał prace związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Informacje o wykonanych
zleceniach (remonty mieszkań) zamieszczał w internecie. Z kolei inny ubezpieczony
w czasie całego okresu orzeczonej niezdolności do pracy (ubezpieczony wykorzystał
maksymalny okres wypłaty świadczeń – 182 dni) podróżuje po kraju, jak i poza jego
granicami, bierze udział w zorganizowanych imprezach towarzyskich, pije alkohol.
Informacje o swoich
 odbytych podróżach, udziału w imprezach zamieszcza na portalach
społecznościowych, Bardzo często zdarza się, że osoby, które pracują na etacie dorabiają
sobie jeszcze na umowach cywilnoprawnych np. umowie zlecenia. Nie jest to nic złego
chyba, że robią to w trakcie zwolnienia lekarskiego. Zdarza się, że pracownicy, 
którzy na rzecz swojego pracodawcy obsługują ubezpieczenia grupowe, mają zawarte
umowy zlecenia z firmą ubezpieczeniową. W ostatnim czasie zaobserwowaliśmy, że wiele
z tych osób, w trakcie pobierania zasiłku chorobowego, wykonuje pracę, która dotyczy
umowy zlecenia, np. polegającą na zatwierdzeniu rozliczenia miesięcznego.

Zdarza się, że pracownicy obsługujący ubezpieczenia grupowe udając się na zwolnienie
lekarskie przekazują dane do logowania innemu pracownikowi lub właścicielowi firmy,
który w ich imieniu wykonuje operacje związane z obsługą ubezpieczeń. Taki fakt 
powinien być zgłoszony firmie ubezpieczeniowej. W przeciwnym wypadku, informacja
o logowaniu do systemu informatycznego potwierdzona przez firmę ubezpieczeniową 
może być potraktowana jako wykonywanie pracy zarobkowej w okresie pobierania zasiłku
i skutkować utratą prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia – mówi 
Anna Ilukiewicz.

Pomocne w dotarciu do tych, którzy nie potrafili zastosować się do zaleceń lekarzy
były również donosy, które dotyczyły m.in. wyjazdów, podróży wakacyjnych w czasie
zwolnienia lekarskiego, nadużywanie możliwości brania zwolnień na tzw. teleporadę,
wykonywanie remontów domów/mieszkań, a także wykonywanie pracy w czasie e-ZLA na
rzecz innego pracodawcy.
 Przykłady donosów: 1. Pani zgłosiła, że jej koleżanka 
podczas zwolnienia lekarskiego przyjmuje klientów w salonie kosmetycznym. 2. Pani
zgłosiła, że brat podczas orzeczonej niezdolności do pracy remontował jej dom na
działce. 3. Matka dzieci wystąpiła z wnioskami o wypłatę dodatkowego zasiłku opiekuńczego.
W wyniku otrzymanego donosu stwierdziliśmy, że w okresie wypłaty przez płatnika 
zasiłku opiekuńczego, dzieci przebywały u drugiego rodzica. Tym samym matka nie 
sprawowała opieki nad dziećmi.
