# Sejm przyjął uchwałę ws. upamiętnienia 100. rocznicy plebiscytu na Warmii, Mazurach i Powiślu

- Link: https://tko.pl/53672,2020,07,23,sejm-przyjal-uchwale-ws-upamietnienia-100-rocznicy-plebiscytu-na-warmii-mazurach-i-powislu
- Published: 2020-07-23T09:58:41+02:00
- Author: Redakcja TKO

**W 100. rocznicę plebiscytu na Warmii, Mazurach i Powiślu Sejm RP oddaje hołd zapomnianym
bohaterom, był to trudny czas dla ludności otwarcie przyznającej się do polskości,
czas sporej odwagi, zmagania się z dyskryminacją i nagonką – napisano w uchwale 
przyjętej w czwartek przez Sejm.**

Projekt uchwały ws. upamiętnienia 100. rocznicy plebiscytu na Warmii, Mazurach i
Powiślu przedstawiło Prezydium Sejmu. Marszałek Elżbieta Witek zaproponowała przyjęcie
uchwały przez aklamację.

W uchwale przypomniano, że 11 lipca 2020 r. minęło 100 lat od plebiscytu na Warmii,
Mazurach i Powiślu, kiedy to, na mocy traktatu wersalskiego z 1919 r., mieszkańcy
Warmii, Mazur i Powiśla w głosowaniu decydowali o przyłączeniu regionów do Polski
lub Prus Wschodnich.

Jak podkreślono, był to trudny czas dla ludności otwarcie przyznającej się do polskości.

„Czas sporej odwagi, zmagania się z dyskryminacją i nagonką. Kampanię za Polską 
prowadzili patrioci z Mazurskiej Partii Ludowej oraz wielu innych organizacji społeczno-
politycznych, którzy już w XIX w. walczyli o prawo do używania języka polskiego 
i wyzwolenie lokalnych rolników od władzy niemieckich posiadaczy ziemskich. Prowadzili
ją w niełatwych okolicznościach, bo strona przeciwna uciekała się do nieuczciwych
metod – od przekupstwa po akty przemocy. Starania ludności nie przyniosły sukcesu
w 1920 r., a marzenia spełniły się dopiero 25 lat później, w 1945 r.” – czytamy 
w uchwale.

„W 100. rocznicę plebiscytu na Warmii, Mazurach i Powiślu Sejm Rzeczypospolitej 
Polskiej oddaje hołd zapomnianym bohaterom” – głosi uchwała wniesiona przez Prezydium
Sejmu.

11 lipca 1920 r. na Warmii i Mazurach odbył się plebiscyt. Obszar plebiscytowy obejmował
trzy powiaty na Warmii (miasto Olsztyn, powiaty olsztyński i reszelski), osiem powiatów
na Mazurach ([ostródzki](https://tko.pl/ostroda), nidzicki, szczycieński, piski,
ełcki, olecki, giżycki i mrągowski) i cztery powiaty na Powiślu (suski, kwidzyński,
sztumski i malborski). Nie obejmował części Warmii należącej do Rzeczypospolitej
przed I rozbiorem, gdyż ziemie te uznano za całkowicie zniemczone.

Plebiscyt na Warmii i Mazurach okazał się miażdżącym zwycięstwem strony niemieckiej.
Za pozostaniem w granicach Rzeszy oddano 97,89 proc. głosów. W niektórych gminach
za Polską padły pojedyncze głosy. W wyniku niekorzystnego dla polskiej strony rezultatu
plebiscytu niemal cały obszar plebiscytowy pozostał w granicach Niemiec, a Polsce
przyznano jedynie 8 gmin (5 na Powiślu i 3 na Mazurach). Ze względów transportowych
do Polski przyłączono również port na Wiśle w Korzeniewie i most w Opaleniu.

W ocenie historyków na taki wynik wpłynęło wiele czynników, m.in. tocząca się wojna
polsko-bolszewicka, nasilona przez kilkadziesiąt lat akcja germanizacyjna, często
niezgodna z prawem działalność niemieckiej administracji i terror niemieckich bojówek
wobec polskiej ludności.
