# Ważny projekt NATO z udziałem naukowców z Olsztyna. Zbadają zagrożenia związane z wojną

- Odnośnik: https://tko.pl/411832,2026,11,10,wazny-projekt-nato-z-udzialem-naukowcow-z-olsztyna-zbadaja-zagrozenia-zwiazane-z-wojna
- Opublikowano: 2026-11-10T10:48:43+01:00
- Autor: Sebastian Chrostowski

**Jak zachowają się mieszkańcy w obliczu poważnego kryzysu? Co sprawia, że jedne
społeczności potrafią skutecznie współpracować w sytuacji zagrożenia, a inne ulegają
panice i dezinformacji? Odpowiedzi na te pytania będą szukać naukowcy z kilku krajów,
w tym badacze z Olsztyna. Międzynarodowe przedsięwzięcie otrzymało finansowanie 
NATO, a jego wyniki mogą mieć szczególne znaczenie dla mieszkańców Warmii i Mazur.**

## NATO sfinansuje badania z udziałem Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

[Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie](https://tko.pl/179201,2022,11,28,uniwersytet-warminsko-mazurski-w-olsztynie-wprowadzi-budzet-akademicki)
dołączył do międzynarodowego projektu badawczego „Social Cohesion, Resilience and
Preparedness in Poland & Ukraine” (LOCALE). Przedsięwzięcie otrzymało finansowanie
w ramach programu NATO Science for Peace and Security (SPS), wspierającego współpracę
naukową w obszarach związanych z bezpieczeństwem.

Projekt został zatwierdzony przez NATO Partnerships and Cooperative Security Committee.
W jego realizację zaangażowani są naukowcy z Wielkiej Brytanii, Polski i Ukrainy.

Badania potrwają 24 miesiące. W tym czasie eksperci będą analizować, jak społeczności
cywilne radzą sobie z zagrożeniami wynikającymi z wojny, kryzysów bezpieczeństwa
oraz działań destabilizujących.

Ważnym obszarem badań będzie wschodnia Polska, w tym regiony szczególnie narażone
na konsekwencje konfliktu zbrojnego za wschodnią granicą.

## Dlaczego Warmia i Mazury mają szczególne znaczenie?

Położenie województwa warmińsko-mazurskiego sprawia, że kwestie bezpieczeństwa nabierają
tu szczególnego znaczenia. Region graniczy z rosyjskim obwodem królewieckim, a sytuacja
geopolityczna w tej części Europy wymaga uwzględnienia nie tylko zagrożeń militarnych,
ale również społecznych.

Właśnie dlatego udział [naukowców z Olsztyna](https://tko.pl/340655,2026,02,26,nieziemski-projekt-z-olsztyna-naukowcy-uwm-zajrzeli-w-glab-kosmosu)
jest istotnym elementem międzynarodowego przedsięwzięcia. Badacze chcą ustalić, 
co decyduje o zdolności lokalnych społeczności do skutecznego reagowania na niebezpieczeństwo.
Nie chodzi wyłącznie o przygotowanie instytucji państwowych czy służb mundurowych,
ale także o zachowania zwykłych obywateli.

W sytuacjach kryzysowych ogromne znaczenie mogą mieć wzajemne zaufanie, dostęp do
wiarygodnych informacji oraz umiejętność współpracy między mieszkańcami a lokalnymi
instytucjami.

## Jak społeczeństwo reaguje na dezinformację i panikę?

Jednym z najważniejszych zagadnień projektu LOCALE będzie odporność społeczeństwa
na zagrożenia hybrydowe. Współczesne konflikty nie ograniczają się do działań prowadzonych
na polu walki. Destabilizacja może następować również poprzez rozpowszechnianie 
fałszywych informacji, wzbudzanie niepokoju czy osłabianie zaufania do instytucji
publicznych. Naukowcy sprawdzą, jakie mechanizmy pomagają społecznościom zachować
spójność i zdolność do działania w takich okolicznościach.

Szczególna uwaga zostanie poświęcona roli samorządów, szkół, służb ratunkowych, 
organizacji społecznych i rodzin. To właśnie te środowiska mogą odgrywać kluczową
rolę w przekazywaniu informacji, organizowaniu pomocy i ograniczaniu negatywnych
skutków kryzysów.

Badacze spróbują również odpowiedzieć na pytanie, dlaczego niektóre społeczności
skuteczniej przeciwstawiają się dezinformacji, podczas gdy inne stają się bardziej
podatne na panikę i podziały.

## Naukowcy z Olsztyna w międzynarodowym zespole

Ze strony Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego projektem kieruje dr hab. Beata Krzywosz-
Rynkiewicz, prof. UWM, psycholożka zajmująca się badaniami nad funkcjonowaniem społecznym
człowieka. W realizację przedsięwzięcia zaangażowany jest również dr hab. Marcin
Chełminiak, prof. UWM, politolog.

Całym międzynarodowym konsorcjum kieruje dr Marek Palace z Liverpool John Moores
University w Wielkiej Brytanii. Jest on także [profesorem wizytującym UWM](https://tko.pl/289048,2025,06,17,nowy-profesor-na-uwm-nominacje-otrzymal-od-prezydenta-rp)
i prowadzi zajęcia na kierunku psychologia w Olsztynie.

Wśród partnerów projektu znalazły się również Uniwersytet Jagielloński, reprezentowany
przez prof. Małgorzatę Kossowską, Ukrainian Military Medical Academy z prof. Yuliią
Tretyakovą, Institute of Social and Political Psychology NAES of Ukraine z prof.
Iryną Hubeladze oraz Taras Shevchenko National University of Kyiv, reprezentowany
przez prof. Svitlanę Paschenko.

Połączenie wiedzy psychologów, politologów i badaczy zajmujących się bezpieczeństwem
ma pozwolić na kompleksowe spojrzenie na zachowania społeczeństw w warunkach zagrożenia.

## Badania obejmą Polskę i Ukrainę. Co będą analizować eksperci?

Projekt LOCALE wyróżnia się podejściem do kwestii bezpieczeństwa. Zamiast koncentrować
się przede wszystkim na decyzjach wojskowych i politycznych, naukowcy skupią się
na cywilnym wymiarze przygotowania do sytuacji kryzysowych.

Wykorzystają badania ankietowe, wywiady oraz scenariusze badawcze, które pozwolą
przeanalizować reakcje ludzi na różne rodzaje zagrożeń.

Analizy będą prowadzone na kilku poziomach – od zachowań pojedynczych osób, przez
funkcjonowanie społeczności lokalnych, aż po relacje międzynarodowe.

Ważnym elementem przedsięwzięcia będzie porównanie doświadczeń społeczeństw Polski
i Ukrainy. Ukraina od kilku lat zmaga się z pełnoskalową rosyjską agresją, co pozwala
badać funkcjonowanie społeczności w warunkach rzeczywistego konfliktu zbrojnego.
Z kolei [analiza sytuacji we wschodniej Polsce](https://tko.pl/338879,2026,02,19,rosyjscy-dywersanci-pod-olsztynem-amerykanski-gen-hodges-ostrzega-przed-cichym-atakiem-putina)
ma pomóc w lepszym zrozumieniu przygotowania społeczeństwa na potencjalne kryzysy.

## Wyniki badań mogą pomóc samorządom i partnerom NATO

Efektem dwuletniej pracy międzynarodowego zespołu mają być rekomendacje dotyczące
wzmacniania odporności społecznej oraz przygotowania mieszkańców na sytuacje kryzysowe.
Wnioski zostaną opracowane na podstawie zebranych danych i skierowane do władz cywilnych
oraz partnerów NATO.

Mogą one pomóc w tworzeniu skuteczniejszych sposobów komunikowania zagrożeń, budowaniu
zaufania społecznego oraz rozwijaniu współpracy między instytucjami a mieszkańcami.
Dla Warmii i Mazur, ze względu na położenie przy granicy z Rosją, rezultaty projektu
mogą mieć szczególnie praktyczne znaczenie.

Badania prowadzone z udziałem olsztyńskich naukowców mają pokazać, że bezpieczeństwo
państwa zależy nie tylko od potencjału militarnego i działań służb, lecz również
od przygotowania społeczeństwa, jego zdolności do współpracy oraz odporności na 
próby destabilizacji.

Jakie działania powinny podjąć lokalne społeczności w obliczu kryzysu wojennego?

 *   Zwiększyć współpracę z innymi społecznościami
 *   Organizować spotkania informacyjne dla mieszkańców
 *   Stworzyć systemy wsparcia psychologicznego
 *   Trudno powiedzieć

 [Zobacz wyniki](https://tko.pl/411832,2026,11,10,wazny-projekt-nato-z-udzialem-naukowcow-z-olsztyna-zbadaja-zagrozenia-zwiazane-z-wojna#ViewPollResults)

 Wczytuję wyniki…

źródło: WNS UWM