# Ma ponad 150 lat i kryje historię Olsztyna. Teraz odnawiają jego zabytki

- Link: https://tko.pl/390141,2026,09,23,ma-ponad-150-lat-i-kryje-historie-olsztyna-teraz-odnawiaja-jego-zabytki
- Published: 2026-09-23T11:36:45+02:00
- Author: Sebastian Chrostowski

**Niektóre z nich stoją tu od ponad stu lat. Przetrwały zmiany granic, wojny i kolejne
pokolenia mieszkańców Olsztyna. Teraz wymagają specjalistycznej pomocy. Na jednej
z najstarszych olsztyńskich nekropolii trwa konserwacja zabytkowych nagrobków, krzyży
i elementów architektury cmentarnej.**

Na cmentarzu św. Jakuba przy al. Wojska Polskiego prowadzone są kolejne prace mające
zabezpieczyć historyczne nagrobki przed dalszym niszczeniem. Specjaliści zajmują
się zarówno kamiennymi i betonowymi pomnikami, jak również drewnianymi krzyżami.

### Odnawiają nagrobek znanej olsztyńskiej rodziny

Największym przedsięwzięciem jest restauracja nagrobka rodziny Grützner wraz z zachowanymi
elementami architektonicznymi. Prace obejmują także cztery mniejsze nagrobki oraz
dwa drewniane krzyże.

Rodzina Grütznerów była związana z przedwojennym Olsztynem. Na cmentarzu spoczywają
m.in. Paul i Gertruda Grützner. Przed wojną do rodziny należała jedna z popularnych
olsztyńskich cukierni.

Konserwacja ma nie tylko poprawić wygląd nagrobków. Jej podstawowym celem jest zabezpieczenie
zabytków przed postępującym niszczeniem i zachowanie ich dla kolejnych pokoleń.

### Nekropolia ma ponad 150 lat

Historia cmentarza św. Jakuba sięga 1870 roku. Wtedy utworzono nekropolię należącą
do parafii św. Jakuba. Do dziś zachowało się tu wiele elementów o dużej wartości
historycznej i artystycznej. Są wśród nich kamienne nagrobki, drewniane krzyże, 
kute ogrodzenia kwater, a także kute i odlewane krzyże. Charakterystycznym elementem
nekropolii są również stare aleje obsadzone lipami i klonami.

### Spoczywają tu znani mieszkańcy Olsztyna

Cmentarz św. Jakuba jest miejscem pochówku wielu osób, które zapisały się w historii
miasta. Spoczywa tu m.in. Jan Liszewski – nauczyciel, poeta i założyciel „Gazety
Olsztyńskiej”. Pochowany został tutaj również Jakub Rarkowski, który pełnił funkcję
burmistrza Olsztyna w latach 1836–1865. Nagrobki dawnych mieszkańców sprawiają, 
że cmentarz jest dziś nie tylko miejscem pamięci, ale także swoistym zapisem historii
miasta.

### Najstarszy nagrobek przywieziono z innego cmentarza

Jednym z najcenniejszych zabytków znajdujących się na terenie nekropolii jest najstarszy
zachowany nagrobek. To neogotycki kamienny krzyż upamiętniający Adolfa Schlimpfa,
żyjącego w latach 1813–1848, oraz Olimpię Schlimpf, która żyła w latach 1835–1863.

Pomnik pierwotnie znajdował się jednak w innym miejscu. Został przeniesiony na cmentarz
św. Jakuba ze zlikwidowanego cmentarza św. Krzyża, położonego w rejonie dzisiejszej
ul. 1 Maja.

### Kwesta pomaga ratować kolejne zabytki

Od lat ważną rolę w [ratowaniu olsztyńskich nekropolii odgrywa również coroczna kwesta](https://tko.pl/63892,2014,10,27,wez-udzial-w-dorocznej-kwescie-na-olszynskich-cmentarzach)
prowadzona 1 listopada. Zbiórkę organizuje Społeczny Komitet Ratowania Dawnych [Cmentarzy na Warmii i Mazurach](https://tko.pl/107513,2013,10,21,zapraszamy-do-kwesty-na-rzecz-najstarszych-cmentarzy-na-warmii-i-mazurach)
we współpracy z Miastem Olsztyn.

Pieniądze przekazywane przez mieszkańców i osoby odwiedzające groby bliskich pomagają
finansować następne prace konserwatorskie. Dzięki temu możliwe jest zabezpieczanie
kolejnych nagrobków i elementów dawnej architektury cmentarnej.

### Cmentarz zamknięto dla pochówków ponad 60 lat temu

Cmentarz św. Jakuba został zamknięty dla nowych pochówków w 1962 roku. Nie oznaczało
to jednak końca jego znaczenia. Dziś nekropolia pozostaje jednym z ważnych punktów
na historycznej mapie Olsztyna. Zachowane nagrobki i krzyże przypominają o mieszkańcach
miasta sprzed wielu dziesięcioleci. Każdy odrestaurowany [pomnik to jednocześnie kolejny fragment historii Olsztyna](https://tko.pl/214263,2023,09,28,zamek-kapituly-warminskiej-pomnikiem-historii)
uratowany przed zapomnieniem.

Jakie jest Twoje zdanie na temat konserwacji zabytków na cmentarzu?

 *   Nie mam zdania na ten temat
 *   Nie widzę potrzeby konserwacji
 *   Powinno być więcej takich działań
 *   To ważne dla historii miasta

 [Zobacz wyniki](https://tko.pl/390141,2026,09,23,ma-ponad-150-lat-i-kryje-historie-olsztyna-teraz-odnawiaja-jego-zabytki#ViewPollResults)

Dobrowolna sonda czytelników TKO. Wyniki nie są reprezentatywnym badaniem opinii.

 Wczytuję wyniki…

źródło: olsztyn.eu