# Olsztyński zamek zmieni się nie do poznania. Po remoncie zwiedzający zobaczą zupełnie nowe miejsca

- Link: https://tko.pl/389325,2026,09,20,olsztynski-zamek-zmieni-sie-nie-do-poznania-po-remoncie-zwiedzajacy-zobacza-zupelnie-nowe-miejsca
- Published: 2026-09-20T14:00:00+02:00
- Author: Sebastian Chrostowski

**Przez najbliższe trzy lata za murami jednego z najbardziej rozpoznawalnych zabytków
Olsztyna będą zachodziły ogromne zmiany. Po ponownym otwarciu ma być nie tylko zabytkiem
pamiętającym czasy Mikołaja Kopernika, ale również nowoczesnym muzeum z nowymi wystawami,
przestrzeniami edukacyjnymi i rozwiązaniami, których do tej pory w obiekcie nie 
było.**

Zamek Kapituły Warmińskiej, będący siedzibą [Muzeum Warmii](https://tko.pl/109438,2014,03,30,muzeum-warmii-i-mazur-chce-uznania-trzech-zamkow-za-pomnik-historii)
i Mazur, został zamknięty dla zwiedzających po 13 września. Rozpoczyna się jedna
z największych inwestycji w historii placówki. Przedsięwzięcie nosi nazwę „Nowoczesne
muzeum w zabytkowych murach – podniesienie atrakcyjności turystycznej Zamku Kapituły
Warmińskiej w Olsztynie – Pomnika Historii, będącego świadectwem działalności Mikołaja
Kopernika”. Prace mają potrwać do 2029 roku. Po ich zakończeniu mieszkańcy i turyści
zobaczą zamek w znacznie odmienionej odsłonie.

### Ponad 76 mln zł na olsztyński zamek

Skala przedsięwzięcia jest ogromna. Całkowita wartość projektu wynosi dokładnie 
76 359 877,83 zł. Dofinansowanie ze środków europejskich to 49 369 230,40 zł. Stanowi
ono 78,71 proc. wydatków kwalifikowalnych. Pozostałą część finansowania ma zapewnić
Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Modernizacja jest realizowana w ramach
programu [Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko](https://tko.pl/218619,2023,11,15,fundusze-europejskie-wspieraja-bioroznorodnosc-w-polsce-wschodniej-ruszyl-nabor-wnioskow)
2021–2027.

Nie będzie to jednak zwykły remont zabytkowych wnętrz. Projekt obejmuje zarówno 
roboty budowlane i konserwatorskie, jak również całkowitą zmianę sposobu prezentowania
części zbiorów i funkcjonowania muzeum.

### Od murów po zamkowe wnętrza

Prace obejmą historycznie ukształtowany zespół zamkowy – sam zamek, basztę, budynki
gospodarcze, mury obronne i zachowane relikty architektoniczne. Modernizowane mają
być także wartownia i baszta łupinowa, a ochroną [konserwatorską objęte zostaną historyczne mury](https://tko.pl/350883,2026,04,27,zabytek-w-koszarach-dragonow-posluzy-mieszkancom-jest-dofinansowanie-na-rewitalizacje-znanego-obiektu-w-olsztynie).

Plan zakłada remont trzech skrzydeł zamku, przebudowę części fortyfikacji, odnowienie
murów oraz dziedzińca. Efektem nie ma być przy tym zatarcie historycznego charakteru
budowli. Przeciwnie – nowoczesne rozwiązania mają zostać wprowadzone do średniowiecznego
obiektu w taki sposób, aby lepiej wykorzystać jego zabytkowe przestrzenie.

### Wystawy pojawią się w nowych miejscach

Jedną z największych zmian odczują sami zwiedzający. Muzeum zapowiada powstanie 
nowych wystaw, a część przestrzeni, które dotychczas nie odgrywały tak dużej roli
ekspozycyjnej, zostanie wykorzystana do prezentowania historii zamku i regionu.

Nowe ekspozycje mają pojawić się m.in. w zamkowych piwnicach oraz na poziomie hurdycji.
Powstanie również nowoczesna przestrzeń recepcyjna.

Projekt przewiduje rozwój przestrzeni wystawienniczych i edukacyjnych. Modernizacja
ma więc sprawić, że zwiedzanie nie będzie ograniczało się wyłącznie do oglądania
zabytkowych sal i eksponatów. Zamek ma stać się nowoczesnym centrum edukacji, kultury
i turystyki, wykorzystującym współczesne sposoby prezentowania dziedzictwa.

### Ogród kopernikowski na międzymurzu

Jedna z ciekawszych zmian planowana jest na zewnątrz głównych pomieszczeń zamku.
Muzeum zapowiedziało, że międzymurze zostanie przekształcone w ogród kopernikowski.

To nawiązanie do najsłynniejszego mieszkańca olsztyńskiej warowni. [Mikołaj Kopernik](https://tko.pl/229733,2024,03,04,eksperymenty-kopernika-na-wyciagniecie-reki-odwiedz-nowa-interaktywna-wystawe-w-obserwatorium-astronomicznym)
w latach 1516–1521 dwukrotnie pełnił w Olsztynie funkcję administratora dóbr kapituły
warmińskiej. Na ścianie zamkowego krużganka do dziś znajduje się wykonana przez 
niego eksperymentalna tablica astronomiczna.

Po modernizacji kopernikańskie dziedzictwo ma więc być widoczne nie tylko na ekspozycjach,
ale również w sposobie zagospodarowania otoczenia zabytku.

### Zamek bardziej dostępny

Duży nacisk położono także na dostępność. Średniowieczna architektura stawia w tym
zakresie szczególne wyzwania, jednak projekt przewiduje wprowadzenie udogodnień 
dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym osób z niepełnosprawnościami.

Rozbudowana ma zostać również infrastruktura przeznaczona bezpośrednio dla zwiedzających.
W praktyce po ponownym otwarciu zamek ma być obiektem łatwiejszym do zwiedzania 
przez znacznie szerszą grupę odbiorców.

### Zabytki trafią także do internetu

Zmiany nie ograniczą się do samego budynku. Projekt obejmuje konserwację muzealiów,
księgozbiorów i innych zabytków ruchomych, a następnie digitalizację zbiorów.

Cyfrowe materiały mają być udostępniane na nowym portalu internetowym. Dzięki temu
część zasobów Muzeum Warmii i Mazur będzie można poznawać również bez wizyty w Olsztynie.

To istotna część projektu, którego celem jest połączenie wielowiekowej historii 
zamku ze współczesnymi sposobami prezentowania i udostępniania dziedzictwa.

### Trzy lata bez zwiedzania

Tak szeroki zakres prac oznacza długą przerwę w funkcjonowaniu zamku. Ostatnim dniem
udostępnienia obiektu przed modernizacją była niedziela, 13 września. Od 14 września
zamek pozostaje zamknięty dla zwiedzających.

Rzeczowa realizacja projektu została zaplanowana od IV kwartału 2026 roku do III
kwartału 2029 roku. Jej finałem ma być uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, ponowne
udostępnienie obiektu zwiedzającym i uruchomienie wszystkich funkcji muzealnych.

Jeżeli harmonogram zostanie utrzymany, za trzy lata mieszkańcy Olsztyna wejdą więc
do znanego im [średniowiecznego zamku, ale zastaną w jego murach](https://tko.pl/56846,2020,08,15,rusza-remont-murow-obronnych-w-pasleku)
zupełnie nowe muzeum.

### Zamek, który pamięta czasy Kopernika

Historia olsztyńskiego zamku sięga XIV wieku. Kapituła warmińska rozpoczęła budowę
murowanej warowni około połowy tego stulecia. Początkowo powstało skrzydło północne,
a kolejne elementy kompleksu dobudowywano etapami. W XV wieku pojawiło się skrzydło
południowe wraz z potężną, okrągłą wieżą. Zamek pełnił funkcję siedziby administratora
dóbr kapituły warmińskiej, a jednocześnie miał znaczenie obronne i gospodarcze.

Najbardziej znanym administratorem był Mikołaj Kopernik, który sprawował tę funkcję
w latach 1516–1521. To właśnie on przygotowywał Olsztyn do obrony przed wojskami
zakonu krzyżackiego. Najcenniejszą materialną pamiątką po jego pobycie pozostaje
wykonana na ścianie krużganka tablica astronomiczna. Jest ona jednym z najważniejszych
zabytków związanych bezpośrednio z działalnością uczonego.

W kolejnych stuleciach zamek stopniowo tracił znaczenie militarne. W latach 1756–
1758 powstało późnobarokowe skrzydło mieszkalne, a w XIX wieku budowlę poddano generalnemu
remontowi i regotyzacji. Zamek przetrwał obie wojny światowe, a od 1945 roku jest
siedzibą Muzeum Warmii i Mazur. W 2023 roku cały zespół został uznany za Pomnik 
Historii.

Jak oceniasz planowane zmiany w Zamku Kapituły Warmińskiej?

 *   Bardzo pozytywnie
 *   Negatywnie
 *   Neutralnie
 *   Pozytywnie

 [Zobacz wyniki](https://tko.pl/389325,2026,09,20,olsztynski-zamek-zmieni-sie-nie-do-poznania-po-remoncie-zwiedzajacy-zobacza-zupelnie-nowe-miejsca#ViewPollResults)

Dobrowolna sonda czytelników TKO. Wyniki nie są reprezentatywnym badaniem opinii.

 Wczytuję wyniki…

źródło: Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Visit Olsztyn, gov.pl